Αποκάλυψη Reuters: Πώς η Meta κερδίζει δισεκατομμύρια από διαφημίσεις «απάτες» για ψεύτικα προϊόντα

Εσωτερικά έγγραφα της Meta δείχνουν ότι στα τέλη του 2024 η εταιρεία προέβλεπε πως περίπου το 10% των συνολικών ετήσιων εσόδων της – περίπου 16 δισ. δολάρια– θα προερχόταν από τη διαχείριση διαφημίσεων που σχετίζονται με απάτες και απαγορευμένα προϊόντα.

Σύμφωνα με στοιχεία που αποκαλύπτει το Reuters, για τουλάχιστον τρία χρόνια η εταιρεία απέτυχε να εντοπίσει και να ανακόψει τεράστιο όγκο παραπλανητικών διαφημίσεων, οι οποίες εξέθεσαν τους χρήστες του Facebook, του Instagram και του WhatsApp σε απάτες ηλεκτρονικού εμπορίου, παράνομες επενδυτικές πλατφόρμες, διαδικτυακά καζίνο και απαγορευμένα ιατρικά προϊόντα.

Έγγραφο του Δεκεμβρίου 2024 αναφέρει ότι, κατά μέσο όρο, οι χρήστες των πλατφορμών της Meta βλέπουν 15 δισεκατομμύρια “υψηλού κινδύνου” διαφημίσεις ημερησίως — δηλαδή διαφημίσεις με σαφή σημάδια απάτης. Μόνο από αυτή την κατηγορία η εταιρεία φέρεται να αποκομίζει περίπου 7 δισ. δολάρια ετησίως.

Πώς λειτουργεί το σύστημα

Οι περισσότερες απάτες προέρχονται από διαφημιστές που είχαν ήδη επισημανθεί ως ύποπτοι από τα εσωτερικά συστήματα της εταιρείας. Ωστόσο, η Meta αποκλείει έναν διαφημιστή μόνο όταν το αυτοματοποιημένο της σύστημα υπολογίσει ότι υπάρχει τουλάχιστον 95% πιθανότητα να πρόκειται για απάτη.

Αν η πιθανότητα είναι μικρότερη, η εταιρεία δεν μπλοκάρει τον διαφημιστή, αλλά του επιβάλλει υψηλότερη τιμή διαφήμισης – μια πρακτική που αποκαλείται “penalty bid”, με σκοπό, όπως λέει η ίδια, να αποθαρρύνει τους ύποπτους πελάτες.

Τα έγγραφα δείχνουν επίσης ότι οι χρήστες που κάνουν κλικ σε διαφημίσεις-απάτες είναι πιθανό να βλέπουν περισσότερες παρόμοιες, καθώς ο αλγόριθμος προσωποποίησης της Meta προσαρμόζει το περιεχόμενο βάσει “ενδιαφερόντων”.

Δισταγμός για σκληρότερα μέτρα

Τα εσωτερικά έγγραφα, που συντάχθηκαν από το 2021 έως και το 2025 από τα τμήματα οικονομικών, μηχανικής και ασφάλειας της εταιρείας, δείχνουν ότι η Meta γνώριζε την έκταση της κατάχρησης των πλατφορμών της, αλλά δίσταζε να επιβάλει σκληρότερα μέτρα που θα έπλητταν τα έσοδά της.

Ο Σαντίπ Αβραάμ, πρώην ερευνητής απάτης στη Meta, σχολίασε:

«Αν οι ρυθμιστικές αρχές δεν θα επέτρεπαν στις τράπεζες να επωφελούνται από την απάτη, δεν θα έπρεπε να το ανέχονται ούτε στις τεχνολογικές εταιρείες».

Ο εκπρόσωπος της Meta, Άντι Στόουν, απάντησε ότι τα έγγραφα παρουσιάζουν «επιλεκτικά και παραμορφωμένα» την πραγματική προσέγγιση της εταιρείας απέναντι στις απάτες. Επισήμανε ότι η εκτίμηση για 10,1% των εσόδων από απαγορευμένες διαφημίσεις ήταν «πρόχειρη και υπερβολικά ευρεία» και ότι μεταγενέστεροι υπολογισμοί έδειξαν μικρότερα ποσοστά, χωρίς όμως να αποκαλύψει συγκεκριμένους αριθμούς.

Σύμφωνα με τον Στόουν, τα στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν «για να επικυρώσουν τις επενδύσεις της Meta στην ενίσχυση των μηχανισμών ασφάλειας».
Πρόσθεσε ότι μέσα στους τελευταίους 18 μήνες, οι αναφορές χρηστών για διαφημίσεις-απάτες μειώθηκαν κατά 58% και μόνο μέσα στο 2025 αφαιρέθηκαν πάνω από 134 εκατομμύρια παραπλανητικές διαφημίσεις.

Σχέδια και περιορισμοί

Η Meta στοχεύει να μειώσει σταδιακά τα έσοδα από παραβατικές διαφημίσεις:

• από 10,1% το 2024,
• σε 7,3% μέχρι το τέλος του 2025,
• 6% το 2026,
• και 5,8% το 2027.

Ωστόσο, άλλα έγγραφα δείχνουν ότι η εταιρεία έχει θέσει “οικονομικά όρια απώλειας” στις ενέργειες κατά των απατών. Το 2025, για παράδειγμα, η ομάδα που ελέγχει ύποπτους διαφημιστές δεν επιτρεπόταν να λάβει μέτρα που θα μείωναν τα έσοδα της Meta πάνω από 0,15%, δηλαδή περίπου 135 εκατ. δολάρια.

Εσωτερικές σημειώσεις αναφέρουν:

«Να είμαστε προσεκτικοί. Έχουμε συγκεκριμένα οικονομικά όρια (revenue guardrails)».

Ρυθμιστική πίεση και επιχειρηματικά ρίσκα

Οι αποκαλύψεις έρχονται σε μια περίοδο αυξανόμενης πίεσης από ρυθμιστικές αρχές ανά τον κόσμο.

Στις ΗΠΑ, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC) διερευνά τη Meta για τη φιλοξενία διαφημίσεων επενδυτικών απατών, ενώ στη Βρετανία, η αρμόδια ρυθμιστική αρχή διαπίστωσε ότι οι πλατφόρμες της Meta συνδέονταν με το 54% των συνολικών απωλειών από διαδικτυακές απάτες το 2023 – περισσότερο από όλες τις υπόλοιπες πλατφόρμες μαζί.

Παράλληλα, οι ίδιες οι αναλύσεις της Meta δείχνουν ότι οι πλατφόρμες της ευθύνονται για το ένα τρίτο όλων των επιτυχημένων διαδικτυακών απατών στις ΗΠΑ. Σε εσωτερική αξιολόγηση του 2025 αναφέρεται χαρακτηριστικά:

«Είναι ευκολότερο να διαφημίζεις απάτες στις πλατφόρμες της Meta παρά στη Google».

Αυτοί που την πάτησαν

Το ρεπορτάζ παραθέτει σειρά περιπτώσεων όπου χρήστες υπέστησαν σοβαρές οικονομικές απώλειες, όπως μια Καναδή στρατιωτική στρατολόγος της οποίας ο λογαριασμός στο Facebook παραβιάστηκε και χρησιμοποιήθηκε για να προωθήσει ψεύτικες επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα.

Παρά τις δεκάδες αναφορές χρηστών, η Meta χρειάστηκε εβδομάδες για να κατεβάσει τον λογαριασμό, ενώ στο μεταξύ πολλοί φίλοι της εξαπατήθηκαν, χάνοντας δεκάδες χιλιάδες δολάρια.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.