DeepSeek: Πώς η κινεζική εταιρεία ξεπέρασε το «μπλόκο» των ΗΠΑ και κατέπληξε τη Silicon Valley

Όταν το ChatGPT εισέβαλε στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης (AI), ακολούθησε ένα αναπόφευκτο ερώτημα: Θα υπάρξει άραγε πρόβλημα για την Κίνα, τον μεγαλύτερο τεχνολογικό αντίπαλο της Αμερικής;

Δύο χρόνια μετά, ένα νέο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης από την Κίνα έχει ανατρέψει το ερώτημα: μπορούν οι ΗΠΑ να σταματήσουν την κινεζική καινοτομία;

Όπως αναφέρεται σε άρθρο του BBC, το Πεκίνο φαινόταν να παραπαίει με την απάντησή του στο ChatGPT, το οποίο δεν είναι διαθέσιμο στην Κίνα.

Οι χρήστες που δεν εντυπωσιάστηκαν χλεύαζαν τον Ernie, το chatbot του γίγαντα των μηχανών αναζήτησης Baidu. Στη συνέχεια ήρθαν οι εκδόσεις των τεχνολογικών εταιρειών Tencent και ByteDance, οι οποίες απορρίφθηκαν ως οπαδοί του ChatGPT.

Η Ουάσινγκτον ήταν σίγουρη ότι βρισκόταν ένα βήμα μπροστά και ήθελε να το διατηρήσει. Έτσι, η κυβέρνηση Μπάιντεν αύξησε τους περιορισμούς που απαγόρευαν την εξαγωγή προηγμένων τσιπ και τεχνολογίας στην Κίνα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το λανσάρισμα της DeepSeek εξέπληξε τη Silicon Valley και τον κόσμο. Η εταιρεία λέει ότι το ισχυρό μοντέλο της είναι πολύ φθηνότερο από τα δισεκατομμύρια που έχουν δαπανήσει οι αμερικανικές εταιρείες για την τεχνητή νοημοσύνη.

Πώς τα κατάφερε, λοιπόν, μια ελάχιστα γνωστή εταιρεία - της οποίας ο ιδρυτής αναφέρεται στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως «ήρωας της τεχνητής νοημοσύνης» - να τα καταφέρει;

Η πρόκληση

Όταν οι ΗΠΑ απαγόρευσαν στους κορυφαίους κατασκευαστές τσιπ στον κόσμο, όπως η Nvidia, να πωλούν προηγμένη τεχνολογία στην Κίνα, ήταν σίγουρα ένα πλήγμα.

Αυτά τα τσιπ είναι απαραίτητα για την κατασκευή ισχυρών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να εκτελέσουν μια σειρά από ανθρώπινες εργασίες, από την απάντηση βασικών ερωτήσεων έως την επίλυση σύνθετων μαθηματικών προβλημάτων.

Ο ιδρυτής της DeepSeek, Liang Wenfeng, περιέγραψε την απαγόρευση των τσιπ ως την «κύρια πρόκληση» σε συνεντεύξεις με τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Πολύ πριν από την απαγόρευση, η DeepSeek απέκτησε ένα «σημαντικό απόθεμα» τσιπ Nvidia A100 - οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από 10.000 έως 50.000 - σύμφωνα με το MIT Technology Review.

Τα κορυφαία μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης στη Δύση χρησιμοποιούν περίπου 16.000 εξειδικευμένα τσιπ. Αλλά η DeepSeek λέει ότι εκπαίδευσε το μοντέλο AI χρησιμοποιώντας 2.000 τέτοια τσιπ και χιλιάδες τσιπ χαμηλότερης ποιότητας - γεγονός που καθιστά το προϊόν της φθηνότερο.

Ορισμένοι, μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός δισεκατομμυριούχος της τεχνολογίας Έλον Μασκ, αμφισβήτησαν τον ισχυρισμό αυτό, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία δεν μπορεί να αποκαλύψει πόσα προηγμένα τσιπ χρησιμοποίησε πραγματικά, δεδομένων των περιορισμών.

Ωστόσο, οι ειδικοί λένε ότι η απαγόρευση της Ουάσινγκτον έφερε τόσο προκλήσεις όσο και ευκαιρίες στην κινεζική βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης.

Έχει «αναγκάσει κινεζικές εταιρείες όπως η DeepSeek να καινοτομήσουν» ώστε να μπορούν να κάνουν περισσότερα με λιγότερα, λέει η Μαρίνα Ζανγκ, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Σίδνεϊ.

«Ενώ οι περιορισμοί αυτοί θέτουν προκλήσεις, έχουν επίσης ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα και την ανθεκτικότητα, ευθυγραμμιζόμενοι με τους ευρύτερους στόχους της πολιτικής της Κίνας για την επίτευξη τεχνολογικής ανεξαρτησίας».

Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου έχει επενδύσει σε μεγάλο βαθμό στη μεγάλη τεχνολογία - από τις μπαταρίες που τροφοδοτούν τα ηλεκτρικά οχήματα και τους ηλιακούς συλλέκτες μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη.

Η μετατροπή της Κίνας σε τεχνολογική υπερδύναμη αποτελεί εδώ και καιρό φιλοδοξία του προέδρου Σι Τζινπίνγκ, οπότε οι περιορισμοί της Ουάσινγκτον ήταν επίσης μια πρόκληση που το Πεκίνο ανέλαβε.

Η κυκλοφορία του νέου μοντέλου της DeepSeek στις 20 Ιανουαρίου, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε πρόεδρος των ΗΠΑ, ήταν σκόπιμη, σύμφωνα με τον Gregory C Allen, εμπειρογνώμονα σε θέματα AI στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

«Η χρονική στιγμή και ο τρόπος με τον οποίο στέλνεται το μήνυμα - αυτό ακριβώς θέλει η κινεζική κυβέρνηση να πιστέψουν όλοι - ότι οι έλεγχοι των εξαγωγών δεν λειτουργούν και ότι η Αμερική δεν είναι ο παγκόσμιος ηγέτης στην τεχνητή νοημοσύνη», λέει ο κ. Allen, πρώην διευθυντής στρατηγικής και πολιτικής στο Κοινό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας.

Τα τελευταία χρόνια η κινεζική κυβέρνηση έχει καλλιεργήσει τα ταλέντα της τεχνητής νοημοσύνης, προσφέροντας υποτροφίες και ερευνητικές επιχορηγήσεις και ενθαρρύνοντας τις συνεργασίες μεταξύ πανεπιστημίων και βιομηχανίας.

Το Εθνικό Εργαστήριο Μηχανικής για τη Βαθιά Μάθηση και άλλες πρωτοβουλίες που υποστηρίζονται από το κράτος έχουν βοηθήσει στην εκπαίδευση χιλιάδων ειδικών της ΤΝ, σύμφωνα με την κ. Ζανγκ.

Και η Κίνα είχε πολλούς έξυπνους μηχανικούς για να προσλάβει.

Το ταλέντο

Πάρτε για παράδειγμα την ομάδα της DeepSeek - τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης λένε ότι αποτελείται από λιγότερα από 140 άτομα, τα περισσότερα από τα οποία είναι αυτό που το διαδίκτυο έχει δηλώσει με υπερηφάνεια ως «εγχώριο ταλέντο» από κορυφαία κινεζικά πανεπιστήμια.

Οι δυτικοί παρατηρητές δεν είδαν την εμφάνιση «μιας νέας γενιάς επιχειρηματιών που δίνουν προτεραιότητα στη θεμελιώδη έρευνα και τη μακροπρόθεσμη τεχνολογική πρόοδο έναντι των γρήγορων κερδών», λέει η κ. Zhang.

Τα κορυφαία πανεπιστήμια της Κίνας δημιουργούν μια «ταχέως αυξανόμενη δεξαμενή ταλέντων τεχνητής νοημοσύνης», όπου ακόμη και οι διευθυντές είναι συχνά κάτω των 35 ετών.

«Έχοντας μεγαλώσει κατά τη διάρκεια της ταχείας τεχνολογικής ανόδου της Κίνας, έχουν βαθιά κίνητρα για αυτοδυναμία στην καινοτομία», προσθέτει η ίδια.

Ο ιδρυτής της Deepseek, Liang Wenfeng, είναι ένα τέτοιο παράδειγμα - ο 40χρονος σπούδασε τεχνητή νοημοσύνη στο διάσημο Πανεπιστήμιο Zhejiang. Σε ένα άρθρο στο τεχνολογικό πρακτορείο 36Kr, άνθρωποι που τον γνωρίζουν λένε ότι είναι «περισσότερο σαν σπασίκλας παρά σαν αφεντικό».

Και τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης τον περιγράφουν ως «τεχνικό ιδεαλιστή» - επιμένει να διατηρήσει το DeepSeek ως πλατφόρμα ανοικτού κώδικα. Στην πραγματικότητα, οι ειδικοί πιστεύουν επίσης ότι η ακμάζουσα κουλτούρα του ανοιχτού κώδικα έχει επιτρέψει στις νεαρές νεοφυείς επιχειρήσεις να συγκεντρώσουν πόρους και να προχωρήσουν ταχύτερα.

Σε αντίθεση με τις μεγαλύτερες κινεζικές εταιρείες τεχνολογίας, η DeepSeek έδωσε προτεραιότητα στην έρευνα, γεγονός που επέτρεψε περισσότερους πειραματισμούς, σύμφωνα με εμπειρογνώμονες και ανθρώπους που εργάστηκαν στην εταιρεία.

«Τα 50 κορυφαία ταλέντα σε αυτόν τον τομέα μπορεί να μην βρίσκονται στην Κίνα, αλλά μπορούμε να δημιουργήσουμε τέτοιους ανθρώπους εδώ», δήλωσε ο κ. Liang σε συνέντευξή του στο 36Kr.

Αλλά οι ειδικοί αναρωτιούνται πόσο πιο μακριά μπορεί να πάει η DeepSeek. Η κ. Zhang λέει ότι «οι νέοι περιορισμοί των ΗΠΑ μπορεί να περιορίσουν την πρόσβαση στα δεδομένα των Αμερικανών χρηστών, επηρεάζοντας ενδεχομένως το πώς κινεζικά μοντέλα όπως η DeepSeek μπορούν να γίνουν παγκόσμια».

Και άλλοι λένε ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν ένα τεράστιο πλεονέκτημα, όπως, σύμφωνα με τα λόγια του κ. Allen, «η τεράστια ποσότητα υπολογιστικών πόρων τους» - και είναι επίσης ασαφές πώς η DeepSeek θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί προηγμένα τσιπ για να συνεχίσει να βελτιώνει το μοντέλο.

Αλλά προς το παρόν, το DeepSeek απολαμβάνει την επιτυχία του, δεδομένου ότι οι περισσότεροι άνθρωποι στην Κίνα δεν είχαν ακούσει ποτέ γι' αυτό μέχρι αυτό το Σαββατοκύριακο.

Οι νέοι ήρωες της Τεχνητής Νοημοσύνης

Η ξαφνική του φήμη έκανε τον Liang να γίνει viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Κίνας, όπου χειροκροτείται ως ένας από τους «τρεις ήρωες της τεχνητής νοημοσύνης» από τη νότια επαρχία Guangdong, η οποία συνορεύει με το Χονγκ Κονγκ.

Οι άλλοι δύο είναι ο Zhilin Yang, κορυφαίος εμπειρογνώμονας στο Πανεπιστήμιο Tsinghua, και ο Kaiming He, ο οποίος διδάσκει στο MIT στις ΗΠΑ.
 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.