Γιατί το Ισραήλ έχει αλλάξει μετά από 12 μήνες πολέμου: Τα μέτωπα και η έλλειψη στρατηγικής

Το Ισραήλ ανακοίνωσε χθες τον θάνατο του ηγέτη της Χαμάς, Γιαχία Σινουά, κάτι που επιβεβαίωσε και η ίδια η παλαιστινιακή οργάνωση, έναν χρόνο μετά την εισβολή των IDF στη Γάζα που κόστισε μέχρι σήμερα τη ζωή σε πάνω 42.000 Παλαιστίνιους.

Όπως αναφέρουν αναλυτές στο Al Jazeera, το Ισραήλ έχει αλλάξει μετά από 12 μήνες πολέμου, με πολλούς από τους στόχους του να παραμένουν ανεκπλήρωτοι. Η εσωτερική του ασφάλεια μοιάζει ακόμη πιο επισφαλής από ό,τι στις 7 Οκτωβρίου, την ημέρα της επίθεσης της Χαμάς, κατά την οποία σκοτώθηκαν 1.139 άνθρωποι και περίπου 250 αιχμαλωτίστηκαν.

Επιπλέον, το Ισραήλ μετά τον θάνατο του Γιαχία Σινουάρ -ο οποίος φέρεται να σχεδίασε την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και να θεωρούνταν η πηγή του κακού- αντί να μιλήσει για κατάπαυση του πυρός και διαπραγματεύσεις για την επιστροφή των αιχμαλώτων, φάνηκε να γίνεται ακόμη πιο πολεμοχαρές.

Ο αρχηγός του στρατιωτικού επιτελείου προχώρησε μεταξύ άλλων και στην εξής δήλωση: «Δεν θα σταματήσουμε μέχρι να πιάσουμε όλους τους τρομοκράτες που συμμετείχαν στις 7/10 και να επιστρέψουμε όλους τους απαχθέντες στα σπίτια τους».

Τα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα του Ισραήλ

Το Ισραήλ εξαπέλυσε στρατιωτικές επιθέσεις σε δύο μέτωπα μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023. Ξεκίνησε με τον πόλεμο στη Γάζα, όπου μετά από περισσότερους από 12 μήνες μαχών, δεν έχει πετύχει παρά μόνο το θάνατο δεκάδων χιλιάδων αμάχων.

Όλο και περισσότερο βρίσκεται να επιστρέφει σε περιοχές που προηγουμένως είχε κηρύξει εκκαθαρισμένες, ισχυριζόμενο ότι οι μαχητές της Χαμάς είχαν ανασυνταχθεί.

Στις 8 Οκτωβρίου 2023, η λιβανέζικη Χεζμπολάχ ξεκίνησε διασυνοριακή ανταλλαγή πυρών με το Ισραήλ, στοχεύοντας ισραηλινούς στρατιωτικούς στόχους για να το πιέσει να σταματήσει τη σφαγή των Παλαιστινίων στη Γάζα.

Το Ισραήλ απάντησε στις επιθέσεις της Χεζμπολάχ με αεροπορικές επιδρομές σε μη στρατιωτικές περιοχές, ισχυριζόμενο συχνά μετά την επίθεση ότι «στόχευσε κρυφά περιουσιακά στοιχεία της Χεζμπολάχ» -μια δικαιολογία που χρησιμοποίησε συχνά στη Γάζα, αφού σκότωσε εκατοντάδες ανθρώπους σε επιθέσεις που δήλωσε ότι στόχευσαν έναν «διοικητή της Χαμάς».

Για πολλούς Ισραηλινούς, όπως λέει ο αναλυτής Ori Goldberg με έδρα το Τελ Αβίβ, μέσα στους τελευταίους 12 μήνες, ο πόλεμος είχε γίνει μέρος της ύπαρξης του Ισραήλ. «Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι ο πόλεμος είναι απαραίτητος», είπε.

«Το πιστεύουμε με πάθος, ακόμη και αν δεν ξέρουμε πλέον γιατί ή για ποιο σκοπό. Απλά ξέρουμε ότι, όποιο κι αν είναι το πρόβλημα, ο πόλεμος είναι η λύση», είπε επίσης.

Εν τω μεταξύ, 12 μήνες αιματηρών επιθέσεων στη Γάζα και πιο πρόσφατα στο Λίβανο έχουν προκαλέσει βαθύτερες κοινωνικές αλλαγές στο Ισραήλ, επιδεινώνοντας τις μακροχρόνιες διαιρέσεις και δημιουργώντας χάσματα σε μια κοινωνία που Ισραηλινοί ακαδημαϊκοί έχουν προτείνει ότι μπορεί να βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης.

Ανερχόμενες παλίρροιες

Το περασμένο έτος συγκλόνισε την ισραηλινή πολιτική με τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού από τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στον απόηχο της 7ης Οκτωβρίου 2023, οδηγώντας στην άνοδο των δεξιών στοιχείων της ισραηλινής πολιτικής.

Οι παρατάξεις αυτές είχαν ήδη ενισχυθεί μέσω του εξέχοντος ρόλου που είχαν διαδραματίσει σε μια εκστρατεία για την προώθηση μιας δικαστικής αναθεώρησης που θα περιόριζε τη νομική εποπτεία της κυβερνητικής πολιτικής και της κοινοβουλευτικής νομοθέτησης.

Στο νέο σώμα, νεοεισερχόμενοι πολιτικοί, όπως ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Itamar Ben-Gvir και ο υπερ-σιωνιστής υπουργός Οικονομικών Bezalel Smotrich, έδρασαν από κοινού.

Με το πρόσχημα της ανάγκης να πάρουν πίσω τους αιχμαλώτους στη Γάζα, οι στόχοι των δύο υπουργών και της αυξανόμενης εκλογικής τους ομάδας -που κλίνουν περισσότερο προς τον επεκτατισμό στα παλαιστινιακά εδάφη- έχουν προχωρήσει σημαντικά.

Τον τελευταίο χρόνο, ο μηχανισμός εσωτερικής ασφάλειας του Ισραήλ, ο οποίος έχει την ευθύνη για την αστυνόμευση σε ολόκληρη τη χώρα, έχει μετατραπεί σχεδόν σε άμεση προέκταση του υπουργού του, Ben-Gvir.

Κατά τον διορισμό του σκληροπυρηνικού αναπληρωτή αστυνομικού διευθυντή Daniel Levy ως αρχηγού της αστυνομίας τον Αύγουστο, ο Ben-Gvir τον επαίνεσε ως κάποιον «με σιωνιστική και εβραϊκή ατζέντα», ο οποίος «θα ηγηθεί της αστυνομίας σύμφωνα με την πολιτική που του έχω θέσει».

Αυτές οι πολιτικές είναι κατανοητό ότι περιλαμβάνουν το σχέδιο του Ben-Gvir για τη δημιουργία μιας εθελοντικής «εθνικής φρουράς» που θα αναπτυχθεί μπροστά στις παλαιστινιακές ταραχές που προκύπτουν από τις ισραηλινές αρπαγές γης, τις ένοπλες επιδρομές και τη γενική υποταγή των Παλαιστινίων στην ίδια τους τη χώρα.

Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, ο ιδεολογικός αδελφός του Ben-Gvir και συναγωνιστής του έποικου Smotrich έχει πλέον απαράμιλλη εξουσία πάνω στην οικοδόμηση με το δικαίωμα να καταλαμβάνει παλαιστινιακή γη για ισραηλινούς οικισμούς κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και την ίδια εξουσία να ασκεί βέτο στην παλαιστινιακή οικοδόμηση.

Η «άγρια δεξιά» διώχνει τους Ισραηλινούς

Σε απάντηση τόσο στις επιθέσεις της Χαμάς όσο και στο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος της διεξαγωγής του πολέμου στη Γάζα, οι διαιρέσεις μεταξύ αυτού που πολλοί Ισραηλινοί θεωρούν ως την κοσμική «ορθολογιστική» πλειοψηφία τους και αυτού που η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz περιέγραψε ως την «άγρια δεξιά» έχουν αυξηθεί, με έναν αναλυτή να λέει στο Al Jazeera ότι το Ισραήλ βρίσκεται πιο κοντά σε εμφύλια σύγκρουση από ποτέ.

Οι συνέπειες αυτού του γεγονότος γίνονται ολοένα και περισσότερο σαφείς σε πολλούς από την παραδοσιακή κοσμική ελίτ του Ισραήλ, οι οποίοι, ωθούμενοι από την άνοδο της ακροδεξιάς, εγκαταλείπουν σιωπηλά τη χώρα, αναφέρει έκθεση δύο κορυφαίων ισραηλινών ακαδημαϊκών.

Χωρίς να αναφέρουν συγκεκριμένους αριθμούς, οι συγγραφείς πρότειναν ότι η κλίμακα της εξόδου ήταν τέτοια που η προκύπτουσα απώλεια στα κρατικά έσοδα και το διευρυνόμενο χάσμα στην ισραηλινή κοινωνία, «υπάρχει σημαντική πιθανότητα ότι το Ισραήλ δεν θα είναι σε θέση να υπάρξει ως κυρίαρχο εβραϊκό κράτος τις επόμενες δεκαετίες», ανέφερε το έγγραφο που κυκλοφόρησε τον Μάιο από τον οικονομολόγο και καθηγητή Eugene Kandel και τον Ron Tzur, μια αυθεντία στην κυβερνητική διοίκηση.

«Μεγάλη εθνική ουλή»

Καθ' όλη τη διάρκεια του περασμένου έτους, οι επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου υπό την ηγεσία της Χαμάς και η τύχη των αιχμαλώτων ήταν οι διαμπερείς γραμμές. Η επιστροφή των αιχμαλώτων συνεχίζει να ταράζει τους Ισραηλινούς και να προκαλεί τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις του πολέμου μέχρι στιγμής.

«Δεν νομίζω ότι ο πόνος, η ταπείνωση και ο θυμός της 7ης Οκτωβρίου έχουν ποτέ πραγματικά εξαφανιστεί», δήλωσε στο Al Jazeera ο πρώην πρέσβης του Ισραήλ και κυβερνητικός σύμβουλος Alon Pinkas και συνέχισε:

«Υπήρξαν σύντομες παύσεις, όπως αυτή που ακολούθησε τη δολοφονία του Νασράλα, αλλά ... η 7η Οκτωβρίου και η απουσία των ομήρων δημιούργησαν μια μεγάλη εθνική ουλή, την έκταση της οποίας δεν έχουμε ακόμη κατανοήσει πραγματικά. Θα διαρκέσει. Πόσο καιρό, δεν ξέρω, αλλά θα διαρκέσει».

Και όμως, παρά την ισραηλινή επίθεση που ο αμυντικός αναλυτής Hamze Attar δήλωσε ότι έχει μειώσει μεγάλο μέρος των δυνατοτήτων της Χαμάς, οι μαχητές της Χαμάς παραμένουν μια ενεργή στρατιωτική παρουσία στο έδαφος.

«Η ικανότητα της Χαμάς να οργανώσει μια νέα 7η Οκτωβρίου έχει αφαιρεθεί», δήλωσε ο Attar. «Ωστόσο, η Χαμάς εξακολουθεί να διαθέτει πολλούς μαχητές».

Ανώτεροι αξιωματούχοι της Χαμάς απέρριψαν τους ισραηλινούς ισχυρισμούς ότι η ομάδα έχει καταστραφεί ως στρατιωτική δύναμη και αντιθέτως μίλησαν για «νέες γενιές» που στρατολογήθηκαν μετά τις ισραηλινές επιθέσεις σε στρατόπεδα, νοσοκομεία και κατοικημένες περιοχές της Γάζας.

«Ξέρω ότι το Ισραήλ ισχυρίζεται ότι έχει σκοτώσει μεταξύ 14.000 και 22.000 από αυτούς, αλλά δεν ξέρουν πραγματικά», δήλωσε ο Άτταρ.

«Η ομάδα εξακολουθεί να οργανώνει καλά συντονισμένες και καλά συγχρονισμένες επιθέσεις κατά του διαδρόμου Netzarim, καθώς και να ανακαταλαμβάνει γρήγορα περιοχές που το Ισραήλ έχει προηγουμένως εκκαθαρίσει», είπε.

Παρά τη δολοφονία του πολιτικού ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγιε τον Ιούλιο - η οποία σύμφωνα με τους διεθνείς παρατηρητές και τις οικογένειες των αιχμαλώτων καθιστά λιγότερο πιθανή την προοπτική της επιστροφής τους - η Χαμάς έχει δυνάμεις που το Ισραήλ δεν μπορεί να νικήσει», εξήγησε ο Αττάρ.

«Η μεγαλύτερη δύναμη της Χαμάς έγκειται στην ικανότητά της για πολιτική διακυβέρνηση. Κάθε φορά που βγάζει τις μπουλντόζες της, εισάγει την αστυνομία, η οποία αποκαθιστά τη σταθερότητα, και παράγει όλες τις υποδομές της τοπικής αυτοδιοίκησης, διαψεύδει μια ισραηλινή γραμμή και, θα έλεγα, υπονομεύει τα σχέδια του Ισραήλ να χωρίσει τη Γάζα σε ελεγχόμενες νησίδες», είπε.

Το μέλλον

Καθώς ο Νετανιάχου συνεχίζει να διεξάγει τους πολέμους στη Γάζα και τον Λίβανο, οι παρατηρητές στο Ισραήλ επισημαίνουν με ανησυχία αυτό που περιγράφουν ως την όλο και πιο «μεσσιανική» κλίση των εχθροπραξιών. «Δεν υπάρχει κανένα σχέδιο, καμία στρατηγική, τίποτα», σχολίασε ο Πίνκας για τις επαφές του με αξιωματούχους.

«Μετά τη δολοφονία του Νασράλα, ο Νετανιάχου έχει γίνει πλήρως μεσσιανικός. Από τη μία πλευρά, είναι πραγματικά περίεργο, αλλά ταιριάζει επίσης με το πώς θέλει να βλέπει τα πράγματα, ως πολιτιστικό πόλεμο.

Ήταν στον ΟΗΕ [τον Σεπτέμβριο], λέγοντάς τους ότι πολεμάει τον δικό τους πόλεμο. Πριν από αυτό, βρισκόταν [στο Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών τον Ιούλιο,] λέγοντας ότι πολεμά για τις αξίες τους.

Βλέπει τον εαυτό του ως ένα είδος Τσώρτσιλ, ο οποίος αντιτίθεται στο δαχτυλίδι φωτιάς του Ιράν. Αυτός δεν είναι ένας άνθρωπος που πρόκειται να ζητήσει ειρήνη, όχι μέχρι να επισκιαστούν οι αποτυχίες του στις 7 Οκτωβρίου και να αισθανθεί δικαιωμένος. Πρόκειται για πλήρη τρέλα».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.