Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς επρόκειτο να αφιερώσει την εβδομάδα στην προώθηση του νέου του βιβλίου, μια κίνηση που συνήθως αξιοποιούν οι επίδοξοι προεδρικοί υποψήφιοι για να παρουσιάσουν στο ευρύ κοινό τη ζωή, τις αξίες και το πολιτικό τους όραμα ενόψει μιας μελλοντικής εκστρατείας.
Ωστόσο, η κυκλοφορία του δεύτερου βιβλίου του, με τίτλο «Communion: Finding My Way Back to Faith», επισκιάστηκε από μια άλλη πρωτοβουλία με την οποία έχει πλέον ταυτιστεί: την προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν.
Από παρατηρητής υπέρμαχος της συμφωνίας
Όπως αναφέρει το Associated Press, ο Ρεπουμπλικανός αντιπρόεδρος έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στην υπεράσπιση της συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε η αμερικανική κυβέρνηση με την Τεχεράνη.
Τις τελευταίες ημέρες έχει δώσει σειρά συνεντεύξεων, παρουσιάζοντας το μνημόνιο κατανόησης ως σημαντική διπλωματική επιτυχία, ενώ δημοσίευσε και βίντεο στο οποίο υπερασπίζεται τα οφέλη της συμφωνίας.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί εντύπωση, καθώς ο Βανς είχε χτίσει την πολιτική του ταυτότητα πάνω στον σκεπτικισμό απέναντι στις αμερικανικές στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό. Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε τη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, ο αντιπρόεδρος εμφανιζόταν ιδιαίτερα συγκρατημένος στις δημόσιες τοποθετήσεις του.
Την Παρασκευή αναμένεται να μεταβεί στην Ελβετία για την έναρξη νέου κύκλου διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, συνδέοντας ακόμη περισσότερο το πολιτικό του μέλλον με την έκβαση της συμφωνίας.
Η επιλογή αυτή θεωρείται πολιτικό στοίχημα υψηλού ρίσκου. Αν η συμφωνία αποδώσει, ο Βανς θα μπορεί να παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον άνθρωπο που συνέβαλε στον τερματισμό μιας αντιδημοφιλούς σύγκρουσης. Αν αποτύχει, κινδυνεύει να βρεθεί στο επίκεντρο της κριτικής.
Χαρακτηριστικό ήταν το σχόλιο του Τραμπ την Τετάρτη: «Αν πετύχει, θα πάρω εγώ τα εύσημα. Αν αποτύχει, θα κατηγορήσω τον Τζέι Ντι».
Αντιδράσεις και αμφισβήτηση
Παρότι ο Λευκός Οίκος παρουσιάζει τον Βανς ως στενό συνεργάτη του προέδρου και βασικό διαπραγματευτή της συμφωνίας, οι αντιδράσεις δεν άργησαν να εμφανιστούν, ακόμη και στους κόλπους των Ρεπουμπλικανών.
Οι επικρίσεις εντάθηκαν μετά την ψηφιακή υπογραφή του μνημονίου την Κυριακή. Αντίγραφα του σχεδίου συμφωνίας που διέρρευσαν προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις τόσο από Δημοκρατικούς όσο και από Ρεπουμπλικανούς βουλευτές, καθώς και από φιλοϊσραηλινές οργανώσεις.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η συμφωνία προσφέρει άμεσα οφέλη στο Ιράν χωρίς επαρκείς εγγυήσεις για τις αμερικανικές επιδιώξεις. Παράλληλα, σημειώνουν ότι παραμένει ασαφές κατά πόσο επιλύεται το βασικό ζήτημα που επικαλέστηκε ο Τραμπ για να ξεκινήσει τη σύγκρουση: η αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.
Ο Βανς απαντά ότι τα οφέλη της συμφωνίας εξαρτώνται από τη συμμόρφωση του Ιράν στις δεσμεύσεις του. «Αν δεν συμπεριφερθούν σωστά, δεν θα λάβουν κανένα από τα οφέλη της συμφωνίας», δήλωσε στο Fox News.
Το κείμενο της συμφωνίας προβλέπει ότι τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν θα πρέπει να αραιωθούν υπό διεθνή εποπτεία, ενώ επαναλαμβάνει τη δέσμευση της χώρας να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Ωστόσο, πολλές κρίσιμες λεπτομέρειες παραμένουν ανοιχτές προς διαπραγμάτευση.
Παρά τη δημοσιοποίηση του κειμένου, οι επικρίσεις συνεχίζονται. Ο συντηρητικός σχολιαστής Έρικ Έρικσον χαρακτήρισε τη συμφωνία «αμερικανική παράδοση», ενώ ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ υποστήριξε ότι ο πρόεδρος δέχεται λανθασμένες συμβουλές.
Η συμφωνία που μπορεί να καθορίσει το 2028
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει έντονες τριβές στο εσωτερικό του κινήματος MAGA, διχάζοντας όσους επιθυμούν σκληρότερη στάση απέναντι στην Τεχεράνη και όσους στηρίζουν το δόγμα «America First» και την αποφυγή νέων πολέμων.
Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί έχουν ήδη αποδώσει στον Βανς κεντρική ευθύνη για τη συμφωνία. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ τον χαρακτήρισε «αρχιτέκτονα της συμφωνίας», αν και αργότερα δήλωσε ότι αξίζει να δοκιμαστεί η διπλωματική οδός.
Παρά τις αντιδράσεις, σύμμαχοι του αντιπροέδρου εκτιμούν ότι μπορεί να διαχειριστεί πολιτικά την κατάσταση. Ο γερουσιαστής Μπέρνι Μορένο υποστήριξε ότι ο Βανς λειτουργεί ως αγγελιοφόρος του προέδρου και ότι ο Τραμπ τελικά θα δικαιωθεί.
Ο ίδιος ο Βανς προσπαθεί να καθησυχάσει τους σκεπτικιστές, υποστηρίζοντας ότι η σύγκρουση με το Ιράν δεν κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ένα νέο Ιράκ. Όπως δήλωσε, «δεν επρόκειτο ποτέ να βρεθούμε σε ένα αδιέξοδο όπως αυτό που φοβούνταν πολλοί, γιατί ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ο Τζορτζ Μπους».
Την ίδια ώρα, οι Δημοκρατικοί επισημαίνουν ότι η πολιτική τύχη όλων των στελεχών της κυβέρνησης με προεδρικές φιλοδοξίες θα εξαρτηθεί από δύο παράγοντες: την έκβαση του πολέμου με το Ιράν και την πορεία της αμερικανικής οικονομίας.
Για τον Τζέι Ντι Βανς, η συμφωνία με την Τεχεράνη δεν αποτελεί πλέον απλώς μια διπλωματική πρωτοβουλία. Είναι μια πολιτική δοκιμασία που ενδέχεται να καθορίσει τη διαδρομή του προς τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.