Καταγγελίες για βασανισμό και απελάσεις μεταναστών στις ΗΠΑ: Το «WRAP» και οι συνοπτικές διαδικασίες

Ένας Νιγηριανός άνδρας περιέγραψε ότι τον περασμένο Σεπτέμβριο ξύπνησαν τον ίδιο και άλλους κρατούμενους στη μέση της νύχτας. Οι αξιωματικοί της Αμερικανικής Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) τούς πέρασαν χειροπέδες σε χέρια και πόδια και τούς είπαν ότι θα τους έστελναν στη Γκάνα, παρόλο που κανένας από αυτούς δεν ήταν από εκεί.

Σύμφωνα με το Associated Press, όπως είπε ο άνδρας, όταν ζήτησαν να μιλήσουν με τον δικηγόρο τους, οι αξιωματικοί αρνήθηκαν και έβαλαν στους ήδη δεμένους με χειροπέδες ζώνες περιορισμού ολόκληρου του σώματος που ονομάζονται WRAP και στη συνέχεια τους φόρτωσαν σε ένα αεροπλάνο για την 16ωρη πτήση προς τη Δυτική Αφρική.

WRAP: «Πακετάρισμα» και απέλαση ή βασανιστήριο;

Αποκαλούμενο ως «το μπουρίτο» ή «η τσάντα», το WRAP έχει γίνει ένα οδυνηρό κομμάτι της διαδικασίας απέλασης για ορισμένους μετανάστες.

«Ήταν σαν απαγωγή», είπε ο Νιγηριανός άνδρας, ο οποίος συμμετέχει σε ομοσπονδιακή αγωγή, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Associated Press από το στρατόπεδο κράτησης όπου κρατούνταν αυτός και άλλοι απελαθέντες στη Γκάνα.

Όπως και άλλοι που είχαν υποβληθεί σε περιορισμούς και έδωσαν συνέντευξη στο AP, μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, φοβούμενος αντίποινα. Το ειδησεογραφικό πρακτορείο σημειώνει ότι εντόπισε πολλά παραδείγματα χρήσης του μαύρου και κίτρινου συστήματος περιορισμού ολόκληρου του σώματος, του WRAP, από την ICE κατά τη διάρκεια απελάσεων.

Η χρήση του περιγράφηκε στο AP από πέντε άτομα που δήλωσαν ότι είχαν περιοριστεί με το σύστημα, μερικές φορές για ώρες, σε πτήσεις απέλασης της ICE που χρονολογούνται από το 2020. Επίσης, μάρτυρες και μέλη οικογενειών σε τέσσερις χώρες μίλησαν στο AP για τη χρήση του σε τουλάχιστον επτά άλλα άτομα φέτος.

Το AP διαπίστωσε ότι η ICE έχει χρησιμοποιήσει τη συσκευή παρά τις εσωτερικές ανησυχίες που εκφράστηκαν σε μια έκθεση του 2023 από το τμήμα πολιτικών δικαιωμάτων της μητρικής της υπηρεσίας, του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, εν μέρει λόγω αναφορών για θανάτους που σχετίζονται με τη χρήση του WRAP από τις τοπικές αρχές επιβολής του νόμου.

Το AP έχει εντοπίσει δώδεκα θανατηφόρα περιστατικά την τελευταία δεκαετία, όπου η τοπική αστυνομία ή οι δεσμοφύλακες σε όλη την επικράτεια των ΗΠΑ χρησιμοποίησαν το WRAP και οι αυτοψίες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η «συγκράτηση» συνέβαλε στον θάνατο.

Το WRAP αποτελεί αντικείμενο ενός αυξανόμενου αριθμού ομοσπονδιακών αγωγών που παρομοιάζουν την εσφαλμένη χρήση της συσκευής με τιμωρία και ακόμη και βασανιστήρια, είτε χρησιμοποιείται σε φυλακή είτε από τις αρχές μετανάστευσης κατά τη διάρκεια διεθνών πτήσεων.

Μεταξύ των ανησυχιών είναι ότι η ICE δεν παρακολουθεί τη χρήση του WRAP όπως απαιτείται από τον ομοσπονδιακό νόμο όταν οι αξιωματικοί χρησιμοποιούν βία.

Το DHS έχει πληρώσει στην Safe Restraints Inc., τον κατασκευαστή του WRAP με έδρα την Καλιφόρνια, 268.523 δολάρια από τότε που άρχισε να αγοράζει τις συσκευές στα τέλη του 2015 κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Ομπάμα.

Τα αρχεία αγορών της κυβέρνησης δείχνουν ότι οι δύο κυβερνήσεις Τραμπ είναι υπεύθυνες για περίπου το 91% αυτής της δαπάνης. Η ICE δεν παρείχε στο AP αρχεία που τεκμηριώνουν τη χρήση του WRAP παρά τις πολλαπλές αιτήσεις, και δεν είναι σαφές πόσο συχνά έχει χρησιμοποιηθεί από την τρέχουσα και τις προηγούμενες κυβερνήσεις.

Ο κατασκευαστής του WRAP δηλώνει ότι η συσκευή προοριζόταν να είναι ένα μέσο διάσωσης για τις αρχές επιβολής του νόμου που αντιμετωπίζουν ασταθή άτομα που επιτίθενται σωματικά σε αξιωματικούς ή βλάπτουν τον εαυτό τους.

Ωστόσο, οι αξιωματούχοι της ICE έχουν πολύ χαμηλότερο όριο για τη χρήση του WRAP από αυτό που συνιστά ο κατασκευαστής, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Οι κρατούμενοι δήλωσαν ότι οι αξιωματικοί της ICE χρησιμοποίησαν τα μέσα περιορισμού σε αυτούς αφού τους είχαν δέσει με χειροπέδες. Είπαν ότι αυτό έγινε για να τους εκφοβίσουν ή να τους τιμωρήσουν επειδή ζήτησαν να μιλήσουν με τους δικηγόρους τους ή εξέφρασαν τον φόβο τους για την απέλασή τους, συχνά σε μέρη από τα οποία είχαν φύγει λόγω βίας και βασανιστηρίων.

Ο απελαθείς από τη Δυτική Αφρική περιέγραψε μια τρομακτική εμπειρία που διήρκεσε ώρες και άφησε τα πόδια του πρησμένα σε τέτοιο βαθμό που περπατούσε κουτσαίνοντας. «Μας έδεσαν εμένα και τους συγκρατουμένους μου», είπε, «μας έδεσαν με ζουρλομανδύα».

Η ICE και το DHS δεν απάντησαν σε λεπτομερείς ερωτήσεις της AP και αρνήθηκαν να απαντήσουν σε αίτημα για την πολιτική της κυβέρνησης σχετικά με το πότε και πώς χρησιμοποιείται το WRAP.

«Η χρήση μέσων περιορισμού των κρατουμένων κατά τη διάρκεια των πτήσεων απέλασης αποτελεί μακροχρόνια, τυπική πρακτική του ICE και ένα ουσιαστικό μέτρο για τη διασφάλιση της ασφάλειας και της ευημερίας τόσο των κρατουμένων όσο και των αξιωματικών/πρακτόρων που τους συνοδεύουν», δήλωσε η Tricia McLaughlin, εκπρόσωπος του DHS.

«Οι πρακτικές μας ευθυγραμμίζονται με αυτές που ακολουθούν άλλες αρμόδιες αρχές και είναι πλήρως σύμφωνες με τα καθιερωμένα νομικά πρότυπα», είπε ακόμα, αν και η υπηρεσία δεν προσδιόρισε τις εν λόγω αρχές ούτε περιέγραψε τις πρακτικές της.

«Η χρήση αυτών των συσκευών είναι απάνθρωπη»

«Η χρήση αυτών των συσκευών είναι απάνθρωπη και ασυμβίβαστη με τις θεμελιώδεις αξίες της χώρας μας», δήλωσε ο Noah Baron, δικηγόρος των απελαθέντων από τη Δυτική Αφρική.

Ο Charles Hammond, διευθύνων σύμβουλος της Safe Restraints Inc., δήλωσε ότι η εταιρεία του έχει κατασκευάσει μια τροποποιημένη έκδοση της συσκευής για την ICE, με αλλαγές που επιτρέπουν στους ανθρώπους να παραμένουν μέσα σε αυτήν κατά τη διάρκεια πτήσεων και μακρινών ταξιδιών με λεωφορείο.

Η έκδοση της ICE περιλαμβάνει ένα δαχτυλίδι στο μπροστινό μέρος της στολής που επιτρέπει τη σύνδεση των χειροπεδών ενός ατόμου, ενώ παράλληλα επιτρέπει περιορισμένη χρήση για φαγητό και ποτό.

Επιπλέον, η έκδοση της ICE διαθέτει «μαλακές χειροπέδες αγκώνα», σύμφωνα με τον Hammond, οι οποίες συνδέονται στο πίσω μέρος, ώστε ένα άτομο να μπορεί να κινείται για σωστή κυκλοφορία, αλλά να μην μπορεί να γυρίσει τον αγκώνα του για να χτυπήσει κάποιον.

Όλα τα άτομα που έδωσαν συνέντευξη στο AP δήλωσαν ότι τα χέρια και τα πόδια τους ήταν ήδη δεμένα με αλυσίδες. Όλοι αρνήθηκαν ότι είχαν αντισταθεί στους αστυνομικούς, λέγοντας ότι είτε έκλαιγαν είτε παρακαλούσαν να μην απελαθούν σε χώρες που θεωρούσαν επικίνδυνες.

Ο Hammond είπε ότι, αν είναι αλήθεια ότι ορισμένοι άνθρωποι δεν ήταν βίαιοι και απλώς διαμαρτύρονταν λεκτικά, η τοποθέτησή τους στο WRAP θα μπορούσε να θεωρηθεί ακατάλληλη χρήση.

«Αυτός δεν είναι ο σκοπός του WRAP. Εάν (ο απελαθέντας) αποτελεί τρέχον ή πιθανό κίνδυνο για τον εαυτό του, για τους αξιωματικούς, για το προσωπικό, για το αεροπλάνο, τα δεσμά είναι δικαιολογημένα. Εάν δεν είναι, τότε τα δεσμά δεν είναι».

Απέλασαν μετανάστη με έγγραφα άλλου ανθρώπου

Ο Χουάν Αντόνιο Πινέδα είπε ότι τον έβαλαν σε «μια τσάντα» στα τέλη Σεπτεμβρίου και τον οδήγησαν οι αξιωματικοί της μετανάστευσης στα σύνορα με το Μεξικό. Ήταν μαύρη με κίτρινες ρίγες και είχε ιμάντες που ακινητοποιούσαν το σώμα του και συνδέονταν πάνω από τους ώμους του — το WRAP.

Ο Πινέδα, ο οποίος κατάγεται από το Ελ Σαλβαδόρ, βρισκόταν νόμιμα στις ΗΠΑ, όπως είπε σε ένα βίντεο από ένα κέντρο κράτησης της ICE στην Αριζόνα. Στις 3 Σεπτεμβρίου πήγε σε ένα ραντεβού στο Μέριλαντ για να πάρει άδεια για ένα ακόμη έτος, είπε η σύζυγός του, Xiomara Ochoa, σε συνέντευξη από το Ελ Σαλβαδόρ.

Αντ' αυτού, συνελήφθη από την ICE και του είπαν ότι θα απελαθεί στο Μεξικό, αλλά τα έγγραφα που τού έδειξαν είχαν το όνομα κάποιου άλλου, είπε. Παρόλα αυτά, στάλθηκε στο κέντρο κράτησης Florence Service Processing Center στην Αριζόνα.

Νωρίς το πρωί της Τετάρτης, 24 Σεπτεμβρίου, είπε ότι οι αξιωματικοί του έδεσαν τα χέρια και τα πόδια, τον έβαλαν σε «σακί» και τον οδήγησαν τέσσερις ώρες μέχρι τα σύνορα.

Όταν αρνήθηκε να υπογράψει τα έγγραφα απέλασης, ο Pineda ισχυρίζεται ότι οι αξιωματικοί του έσπασαν το δεξί χέρι και του έκαναν μαύρο μάτι πριν τον οδηγήσουν πίσω άλλες τέσσερις ώρες στο «σακί». Το AP δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα πώς τραυματίστηκε. Το βίντεο του Πινέντα τον δείχνει με γύψο στο χέρι και μώλωπες στο πρόσωπο.

Την επόμενη μέρα, την Πέμπτη 25 Σεπτεμβρίου, τον έδεσαν ξανά, τον έβαλαν στη σακούλα και τον οδήγησαν στα σύνορα, όπου οι μεξικανοί αξιωματούχοι μετανάστευσης τον απέρριψαν, είπε.

«Οκτώ ώρες εκεί και πίσω και δεν μου δίνουν φαγητό ή νερό ή τίποτα», είπε στο βίντεο, το οποίο η σύζυγός του μοιράστηκε με το AP. «Σας παρακαλώ, βοηθήστε με». Τελικά απελάθηκε στο Μεξικό, είπε ο Ochoa. Η ICE δεν απάντησε σε πολλαπλές αιτήσεις του AP για σχόλια σχετικά με την υπόθεση του Pineda.

Εκτός από τον Νιγηριανό που μεταφέρθηκε αεροπορικώς στη Γκάνα, τέσσερις άλλοι που συνέντευξαν το AP είπαν ότι τους έβαλαν στο WRAP και τους μετέφεραν σε πτήσεις απέλασης από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ.

Καθώς οι αξιωματούχοι μετανάστευσης των ΗΠΑ κινούνται επιθετικά για να επιτύχουν τους στόχους απέλασης του προέδρου, οι υποστηρικτές και οι δικηγόροι των μεταναστών επαναλαμβάνουν τις ανησυχίες της ίδιας της κυβέρνησης σχετικά με την έρευνα για τα πολιτικά δικαιώματα, ότι οι αξιωματούχοι της ICE δεν έχουν εκπαιδευτεί στη χρήση των μέσων περιορισμού.

«Αυτό θα πρέπει να είναι ένα μέσο περιορισμού τελευταίας λύσης, αφού έχουν ήδη δοκιμάσει άλλα πράγματα», δήλωσε η Fatma Marouf, καθηγήτρια νομικής στο Texas A&M, η οποία έχει μηνύσει την ICE για τη χρήση του μέσου. «Το να είσαι δεμένος έτσι μπορεί να προκαλέσει μεγάλη ψυχολογική βλάβη».

Ορισμένοι απελαθέντες δήλωσαν ότι παρέμειναν δεμένοι με το WRAP για όλη τη διάρκεια της πτήσης. Σε αγωγή που κατατέθηκε εκ μέρους του Νιγηριανού άνδρα και τεσσάρων άλλων που βρίσκονται επί του παρόντος υπό κράτηση στο στρατόπεδο Dema της Γκάνας, περιλαμβάνεται η καταγγελία ενός από αυτούς ότι η ICE τον άφησε δεμένο με το μέσο περιορισμού για 16 ώρες, ξεσφίγγοντας μόνο μία φορά το κάτω μέρος ώστε να μπορεί να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα.

«Κανείς δεν πρέπει να μπαίνει σε WRAP. Δεν νομίζω ότι δένουν έτσι ούτε τα ζώα», θυμήθηκε ένας άνδρας που είπε ότι υπέστη διάσειση και εξάρθρωση της γνάθου όταν τον έβαλαν στη συσκευή το 2023 πριν από την πτήση απέλασης προς το Πράσινο Ακρωτήριο, ένα αφρικανικό νησιωτικό κράτος. Η εξέταση των ιατρικών του αρχείων από το AP επιβεβαίωσε ότι υπέστη αυτά τα τραύματα το 2023.

«Ήταν το πιο οδυνηρό πράγμα που έχω περάσει», είπε ο άνδρας, προσθέτοντας ότι ήταν δεμένος για το μεγαλύτερο μέρος της 10ωρης πτήσης. «Ξεχάστε την επίθεση, ξεχάστε το σπασμένο σαγόνι. Μόνο το WRAP από μόνο του ήταν οδυνηρό».

Επίσης, ο άνδρας είπε ότι ο μεταλλικός κρίκος στον οποίο ήταν δεμένα τα χέρια του με χειροπέδες — μία από τις τροποποιήσεις του ICE στο WRAP που σχεδιάστηκε για να αυξήσει την άνεση — τον τραυμάτισε. «Όταν με έριξαν με το πρόσωπο προς τα κάτω στο πάτωμα, ο μεταλλικός δακτύλιος μπήκε στο στήθος μου προκαλώντας μου μώλωπες και πόνο, που ήταν μέρος των τραυματισμών για τους οποίους παραπονέθηκα».

Η τρέχουσα χρήση του WRAP από την ICE έρχεται εν μέσω μιας άνευ προηγουμένου κύματος μασκοφόρων ομοσπονδιακών αξιωματικών μετανάστευσης που συλλαμβάνουν ύποπτους μετανάστες από το δρόμο και αυξανόμενων κατηγοριών ότι η κυβέρνηση Τραμπ τους έχει απάνθρωπησει, μεταξύ άλλων υποβάλλοντάς τους σε σκληρές και ασυνήθιστες συνθήκες κράτησης.

Η χρήση του WRAP από την ICE συνεχίστηκε παρά την έκθεση του 2023 του Γραφείου για τα Πολιτικά Δικαιώματα και τις Πολιτικές Ελευθερίες (CRCL) του DHS, η οποία εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για την έλλειψη πολιτικών που να διέπουν τη χρήση του.

Η ICE συμφώνησε με τα εσωτερικά ευρήματα σε ορισμένα σημεία, σύμφωνα με έναν τότε αξιωματούχο του DHS που συμμετείχε στην εξέταση, αλλά αμφισβήτησε την ιδέα ότι το WRAP θα πρέπει να ταξινομηθεί ως «μέσο περιορισμού τεσσάρων σημείων», μια ονομασία που θα επέβαλε περισσότερους περιορισμούς στη χρήση του. Το άτομο μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς δεν είχε εξουσιοδότηση να συζητήσει την έρευνα.

Το DHS κατάργησε σε μεγάλο βαθμό το γραφείο που συνέταξε την έκθεση του 2023 νωρίτερα φέτος, εν μέσω εκτεταμένων απολύσεων στην κυβέρνηση, χαρακτηρίζοντάς το ως εμπόδιο στις επιχειρήσεις επιβολής του νόμου.

«Χωρίς αλλαγές στην τρέχουσα εκπαίδευση και την έλλειψη πολιτικής, το CRCL έχει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τη συνεχιζόμενη χρήση του WRAP από την ICE», έγραψαν οι συντάκτες της έκθεσης, οι οποίοι ανέφεραν ένα άρθρο που αναφερόταν σε αγωγές που ισχυρίζονταν ότι η συσκευή είχε οδηγήσει σε θανάτους.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.