Κολομβία: Η πόλη θαύμα που είπε «ποτέ ξανά» στον σεισμό - Πώς έσωσε μέχρι και τον τελευταίο κάτοικο

Μία μικρή πόλη στην Κολομβία στέκει ακόμα σαν σύγχρονο μενίρ ανάμεσα στα χαλάσματα. Ο πρόσφατος πολύνεκρος σεισμός στο μικρό λατινοαμερικανικό κράτος, που κόστισε τη ζωή σε τουλάχιστον 285 ανθρώπους, μετά βίας «άγγιξε» το μικρό θαύμα της Αρμένια.

Ο φακός της Washington Post επισκέφθηκε αυτή την πόλη, που αν και έχει τώρα να διηγείται μία ιστορία επιτυχίας, αυτή δεν ήρθε παρά μετά από ένα επίπονο μάθημα του παρελθόντς. Ο Ουμπέρτο ​​Ρέγιες, κάτοικος της πόλης των περίπου 300.000 κατοίκων, ανακάλεσε τον εφιάλτη του 1999.

Η δόνηση της Δευτέρας έφερε τον 70χρονο καθηγητή πανεπιστημίου αμέσως πίσω στο μοιραίο εκείνο έτος, όταν ένας σεισμός μεγέθους 6,2 Ρίχτερ κατεδάφισε το 60% των κτιρίων στην Αρμένια, σκοτώνοντας σχεδόν χίλιους ανθρώπους.

Κολομβία - Η πόλη που δεν «κατάλαβε» σεισμό

Αλλά θυμόταν επίσης τις ασκήσεις ετοιμότητας που η πόλη στην περιοχή καλλιέργειας καφέ της Κολομβίας, τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο από τότε. 

Ο σεισμός μεγέθους 7,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που έπληξε τις ακτές του Ειρηνικού το πρωί της Δευτέρας, προκάλεσε την κατάρρευση κτιρίων σε όλη τη δυτική Κολομβία, σκοτώνοντας τουλάχιστον 285 ανθρώπους και τραυματίζοντας χιλιάδες. Ο αριθμός των νεκρών συνεχίζει να αυξάνεται καθώς οι διασώστες σκάβουν στα ερείπια.

Διαβάστε ακόμα: Κολομβία: Γυναίκα έσωσε τον σκύλο της από τον σεισμό και θυσίασε τη ζωή της - «Όταν αγαπάς, προστατεύεις»

Αλλά στην Αρμένια, που απείχε περίπου 43 μίλια από το επίκεντρο, δεν υπήρξαν ενεργές επιχειρήσεις διάσωσης, κανένα κτίριο δεν κατέρρευσε και ακόμα πιο εντυπωσιακά, κανείς δεν πέθανε.

Συγκριτικά, οι κοντινές πόλεις Περέιρα και Μανισάλες είδαν δεκάδες θανάτους. Η Κάλι, περισσότερο από δύο φορές πιο μακριά από το επίκεντρο σε σχέση με την Αρμενία, ανέφερε τουλάχιστον 95.

«La Ciudad Milagro»

«La Ciudad Milagro», την αποκαλούν οι Κολομβιανοί — η Πόλη-Θαύμα. Αλλά δεν ήταν θαύμα, σύμφωνα με τους μηχανικούς και τους αξιωματούχους που βοήθησαν στην αντιμετώπιση του σεισμού του 1999. Ήταν αποτέλεσμα προσεκτικού σχεδιασμού και ανοικοδόμησης μετά την καταστροφή, που επέβαλε την αναγέννηση της πόλης.

«Προετοιμαζόμαστε. Ενισχύουμε τα συστήματα αρωγής και διάσωσης», δήλωσε ο δήμαρχος Τζέιμς Παντίγια σε τοπικό ειδησεογραφικό κανάλι. «Όλες αυτές οι ασκήσεις που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια είναι αυτές που έχουν καταστήσει την Αρμένια μια πόλη ανθεκτική στους σεισμούς».

Δεν ήταν μόνο ασκήσεις. Η καταστροφική ζημιά πριν από 27 χρόνια έδωσε στην πόλη την ευκαιρία να ξαναχτιστεί πιο δυνατή.

«Ο σεισμός κατέστρεψε όλες τις παλαιότερες, ακατάλληλες κατασκευές», δήλωσε ο πολιτικός μηχανικός Ομάρ Καρντόνα, ο εξέχων ειδικός σε σεισμικό κίνδυνο στην Κολομβία.

«Η Αρμένια δεν έχει πλέον τα παλιά κτίρια που είχαν ακόμα οι άλλες πόλεις», είπε. «Και αυτός είναι ένας λογαριασμός που οι σεισμοί πάντα εισπράττουν».

Για να διαχειριστεί την ανοικοδόμηση της πόλης, κεντρικής για την παραγωγή καφέ στη χώρα, η Κολομβία δημιούργησε ένα ταμείο ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων.

Το Ταμείο για την Ανασυγκρότηση του Άξονα του Καφέ, ή FOREC, διαίρεσε την Αρμενία σε 15 ζώνες ανάλογα με τις ζημιές και τη γεωγραφία και παρέδωσε την καθεμία σε μια μη κυβερνητική οργάνωση - πολεοδόμους και κοινωνικούς λειτουργούς, με τη συμβουλή μηχανικών και σεισμολόγων - για να αξιολογήσουν τις ζημιές, να σχεδιάσουν έργα ανοικοδόμησης και στη συνέχεια να καταρτίσουν τον προϋπολογισμό.

Κολομβία - Οι αντισεισμικοί «πυλώνες» της Αρμένια

Ο Εβεράρντο Μουρίγιο, εκτελεστικός διευθυντής του ταμείου, το χαρακτήρισε «αργό σχεδιασμό για γρήγορη εκτέλεση».

Σύμφωνα με τον Jahir Rodríguez, ο οποίος ήταν γραμματέας πολεοδομίας της Αρμένια και επικεφαλής του γραφείου αντιμετώπισης καταστροφών το 1999, τρία πράγματα που έκανε η πόλη κατά την ανοικοδόμηση αποδείχθηκαν χρήσιμα τη Δευτέρα.

• Ήταν μια από τις πρώτες πόλεις της Κολομβίας που διεξήγαγε αυτό που είναι γνωστό ως μικροζωνοποίηση, χαρτογράφηση της απόκρισης του εδάφους τετράγωνο προς τετράγωνο για να καθοδηγήσει τον σχεδιασμό.
• Απαγόρευσε τις νέες κατασκευές σε χαλαρό έδαφος, το οποίο μπορεί να ενισχύσει τους σεισμούς.
• Και ακολούθησε αυστηρούς, ενημερωμένους οικοδομικούς κανόνες.

Το FOREC δεν ήταν τέλειο, είπε ο Καρντόνα. Το ταμείο συμπεριφέρθηκε «σαν διαχειριστής που έπεσε με αλεξίπτωτο», είπε. Έχτισε σπίτια και ξαναέγραψε σχέδια, αλλά δεν ενίσχυσε τους τοπικούς θεσμούς που είχαν σκοπό να τα συντηρήσουν.

Ο εθνικός σεισμικός κώδικας της Κολομβίας, ο οποίος ενημερώθηκε τελευταία φορά το 2010, έχει συνταχθεί για την πρόληψη της κατάρρευσης κτιρίων και την προστασία της ζωής.

Ένας μικρός σεισμός δεν θα πρέπει να βλάψει ένα κτίριο. Ένας ισχυρός σεισμός μπορεί να προκαλέσει δομικές ζημιές, αλλά δεν θα πρέπει να το κατεδαφίσει.

Αλλά η πρόκληση στην Κολομβία δεν ήταν η ποιότητα των κανονισμών, ανέφεραν οι αναλυτές, αλλά το κατά πόσον εφαρμόζονται, ιδίως κατά της άτυπης δόμησης.

Οι μηχανικοί κάνουν εκπτώσεις «μερικές φορές με τη συνενοχή της δημόσιας διοίκησης που εγκρίνει το έργο», είπε ο Ροντρίγκεζ. Στην Περέιρα την Τρίτη, την επόμενη μέρα από τον σεισμό αυτής της εβδομάδας, εξέτασε τα ερείπια ενός κτιρίου ενός έτους. Όλοι το είχαν περάσει για τούβλο, είπε. Αποδείχθηκε ότι ήταν σοβάς.

Περίπου το 70% των κατασκευών στην Μπογκοτά είναι άτυπες, δήλωσε ο Καρντόνα. Έχει δημιουργήσει ένα εικονογραφημένο εγχειρίδιο για να διδάξει στους αρχιμάστορες κατασκευαστές αυτό που οι μηχανικοί γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες: πώς να κατασκευάζουν ασφαλή μονοώροφα και διώροφα σπίτια χωρίς πτυχία δομικής μηχανικής.

Οι άνθρωποι θα χτίσουν, είπε. Θέλει να χτίσουν καλύτερα. Τόσο η FOREC όσο και η Cardona έχουν κερδίσει το βραβείο Sasakawa του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών για τις συνεισφορές τους στον τομέα.

Η επιβίωση από έναν σεισμό «δεν είναι πρόβλημα τύχης», είπε η Καρντόνα.

«Είναι πρόβλημα μηχανικής, επιστήμης», είπε. «Υπάρχει τρόπος να γίνουν τα κτίρια άθικτα, όσο φρικτά ισχυρός κι αν είναι ο σεισμός».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.