Μερτς σε Ερντογάν: «Η Τουρκία δεν έχει εκπληρώσει τα κριτήρια για υποψηφιότητα στην ΕΕ»

Αν η ΕΕ έχει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, η Τουρκία έχει επίσης τα δικά της κριτήρια της Άγκυρας για την ένταξή της στην Ένωση, δήλωσε την Πέμπτη (30/10) ο πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Γερμανό καγκελάριο, Φρίντριχ Μερτς.

Συγκεκριμένα, ο Ερντογάν δήλωσε από την Άγκυρα, σύμφωνα με τη Daily Sabah: «Θα ανοιχτούμε στην Ευρώπη και τον κόσμο με τα "κριτήρια της Άγκυρας". Η Τουρκία θα μπορούσε να σημειώσει ταχεία πρόοδο προς την πλήρη ένταξη στην ΕΕ, αν το μπλοκ αναγνωρίσει την αποδεδειγμένη αποφασιστικότητα της χώρας».

Ο Μερτς, από την πλευρά του, δήλωσε: «Θέλουμε να δούμε την Τουρκία στην ΕΕ», ωστόσο, είπε ότι «η Τουρκία δεν έχει ακόμη εκπληρώσει τα κριτήρια για την υποψηφιότητα στην ΕΕ».

Η Τουρκία έχει τη μεγαλύτερη διαδικασία διαπραγματεύσεων. Η χώρα υπέγραψε συμφωνία σύνδεσης με τον προκάτοχο της ΕΕ το 1964, την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), η οποία συνήθως θεωρείται ως το πρώτο βήμα για να γίνει τελικά υποψήφια.

Υποβάλλοντας αίτηση για επίσημη υποψηφιότητα το 1987, η Τουρκία έπρεπε να περιμένει μέχρι το 1999 για να της χορηγηθεί το καθεστώς της υποψήφιας χώρας. Για την έναρξη των διαπραγματεύσεων, ωστόσο, η Τουρκία έπρεπε να περιμένει άλλα έξι χρόνια, μέχρι το 2005.

Πρόθεση για κοινό βηματισμό στην άμυνα από Ερντογάν και Μερτς

Οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν επίσης στους διμερείς αμυντικούς δεσμούς. «Χαιρετίζουμε τα βήματα της Γερμανίας στην αμυντική συνεργασία, όπως η πώληση του Eurofighter», δήλωσε ο Ερντογάν. «Πρέπει να επικεντρωθούμε σε κοινά έργα».

«Λόγω των μεταβαλλόμενων συνθηκών ασφαλείας στην Ευρώπη, πρέπει να αφήσουμε πίσω μας τις δυσκολίες στην προμήθεια προϊόντων αμυντικής βιομηχανίας και να επικεντρωθούμε σε κοινά έργα», πρόσθεσε.

Ο Μερτς δήλωσε ότι η Γερμανία θα επιδιώξει στενότερη συνεργασία με την Τουρκία στην πολιτική ασφαλείας. Χαιρέτησε την αγορά του Eurofighter από την Τουρκία ως «ενίσχυση της ασφάλειας του ΝΑΤΟ».

Η Γερμανία έχει δείξει προθυμία να συνεργαστεί με την Τουρκία στον τομέα των εξοπλισμών. Η Άγκυρα επιδιώκει να συμπεριληφθεί στην ευρωπαϊκή στρατηγική εξοπλισμών SAFE, η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Το SAFE, που υιοθετήθηκε από τους ηγέτες της ΕΕ τον Μάιο, έχει ως στόχο να παρέχει ανταγωνιστικά τιμολογημένα, μακροπρόθεσμα δάνεια για την επιτάχυνση των επειγόντων αμυντικών προμηθειών.

Αποτελεί μέρος του Σχεδίου/Ετοιμότητας ReArm Europe 2030 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο την κινητοποίηση άνω των 800 δισεκατομμυρίων ευρώ (928,17 δισεκατομμύρια δολάρια) σε αμυντικές δαπάνες.

Ενώ τα δάνεια θα είναι διαθέσιμα μόνο σε κράτη μέλη της ΕΕ, η Ουκρανία και οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών-Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ-ΕΖΕΣ) θα είναι επίσης επιλέξιμες για συμμετοχή σε κοινές προμήθειες στο πλαίσιο του προγράμματος.

Η Τουρκία, η οποία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά όχι της ΕΕ, είναι τεχνικά επιλέξιμη για πρόσβαση σε χρηματοδότηση της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ και σε προγράμματα κοινών προμηθειών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Security Action for Europe (SAFE) ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ του μπλοκ.

Ωστόσο, η Ελλάδα και η ελληνοκυπριακή κυβέρνηση έχουν αντιταχθεί στην ένταξη της Άγκυρας, επικαλούμενη τις συνεχιζόμενες διαμάχες στο Αιγαίο και το νησί της Κύπρου. Απαιτείται η έγκριση από όλα τα μέλη της ΕΕ για την ένταξη της Τουρκίας.

Η ατζέντα της συνάντησης και η διαφωνία για Ισραήλ

Η επίσκεψη του Γερμανού καγκελάριου στην Άγκυρα είναι η πρώτη από την ανάληψη των καθηκόντων του και έλαβε χώρα μόλις τρεις ημέρες μετά την επίσκεψη του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ. Πολλά από τα θέματα στην ατζέντα των δύο ηγετών είχαν στην πραγματικότητα δρομολογηθεί και κλείσει από την πρόσφατη επίσκεψη στην τουρκική πρωτεύουσα του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Αμυντική συνεργασία

Ένα από τα κυρίαρχα θέματα ήταν η αμυντική συνεργασία, με αιχμή την αγορά από την Τουρκία των μαχητικών Eurofighter, για τα οποία όμως έχουν αρθεί οι γερμανικές αντιρρήσεις, γεγονός που οδήγησε άλλωστε στη συμφωνία του Ταγίπ Ερντογάν με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ τη Δευτέρα.

Αναφερόμενος στη συνεργασία της Τουρκίας με την Ευρώπη σε θέματα άμυνας, ο Γερμανός καγκελάριος, στη συνέντευξη που ακολούθησε τη συνάντηση, έκανε λόγο για μία «νέα γεωπολιτική διαδικασία», στην οποία «καθοριστική θα είναι η πολιτική των μεγάλων δυνάμεων». Στο πλαίσιο αυτό, τάχθηκε υπέρ της ανάπτυξης της στρατηγικής συνεργασίας με την Τουρκία, η οποία «δεν μπορεί, δεν πρέπει να μείνει εκτός».

«Η Τουρκία είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας σε όλα τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας που μας απασχολούν. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε σε αυτή τη βάση και θα επανεκκινήσουμε τον στρατηγικό διάλογο. Θα συνεργαστούμε πιο στενά σε θέματα πολιτικής ασφάλειας. Για παράδειγμα, όσον αφορά την αγορά αεροσκαφών Eurofighter» σημείωσε ο Γερμανός καγκελάριος, σχολιάζοντας ότι «η νέα γεωπολιτική κατάσταση απαιτεί από πολλές απόψεις στενότερη συνεργασία για τα στρατηγικά συμφέροντα και των δύο πλευρών».

Στο ίδιο θέμα της αμυντικής συνεργασίας, ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι «υπό το πρίσμα των μεταβαλλόμενων συνθηκών ασφάλειας στην Ευρώπη, πρέπει να αφήσουμε πίσω μας τα προβλήματα που αντιμετωπίσαμε στο παρελθόν στον τομέα της προμήθειας προϊόντων αμυντικής βιομηχανίας και να επικεντρωθούμε σε κοινά έργα».

Χαιρέτισε με ικανοποίηση «τα θετικά βήματα», όπως είπε, έχει κάνει η Γερμανία στον τομέα αυτό τον τελευταίο καιρό, όπως στη διαδικασία για τα Eurofighter. «Λαμβάνοντας υπόψη τη δυναμική που έχει αποκτήσει η Τουρκία στον τομέα της άμυνας, φαίνεται ότι έχουμε μεγάλες δυνατότητες συνεργασίας με τη Γερμανία. Μπορούμε να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο αυτή τη συνεργασία» συμπλήρωσε ο κ. Ερντογάν.

Μεταναστευτικό

Για το μεταναστευτικό και με δεδομένο ότι το Βερολίνο να «βλέπει» την Τουρκία ως ανάχωμα για τις μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη, ο καγκελάριος Μερτς δήλωσε ότι «η συνεργασία μας όσον αφορά τις επιστροφές (σ.σ. μεταναστών στην Τουρκία) είναι εξαιρετικά σημαντική και επιθυμούμε να συνεχίσουμε τη συνεργασία των τελευταίων μηνών. Από τον Μάιο, έχουμε πραγματοποιήσει περισσότερες επιστροφές από ό,τι σε ολόκληρο το 2024, αλλά πρέπει να σημειώσουμε μεγαλύτερη πρόοδο σε αυτόν τον τομέα».

Ευρωτουρκικά

Όσον αφορά, τις ευρωτουρκικές σχέσεις, ο Φρίντριχ Μερτς δήλωσε αρχικά ότι «θέλουμε να δούμε την Τουρκία στην ΕΕ», κάνοντας λόγο για την έναρξη ενός στρατηγικού διαλόγου με την 'Αγκυρα, τονίζοντας όμως ότι ο δρόμος για την ΕΕ περνάει από της κριτήρια της Κοπεγχάγης.

«Οι αποφάσεις που λαμβάνονται στην Τουρκία δεν πληρούν τα κριτήρια της Κοπεγχάγης -το κράτος δικαίου, η δημοκρατία όπως την αντιλαμβανόμαστε στην Ευρώπη» δήλωσε στη συνέχεια ο καγκελάριος απαντώντας σε σχετική ερώτηση Γερμανού δημοσιογράφου.

«Ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί», είπε, «θέλουμε η Τουρκία να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Για μια τέτοια προοπτική χρειάζονται και οι εκθέσεις της Επιτροπής, δεν αρκεί μόνο η αξιολόγηση της Γερμανίας, αλλά και η αξιολόγηση ολόκληρης της ΕΕ. Θα συνεχίσουμε αυτόν τον διάλογο. Συζητήσαμε λεπτομερώς και εξέφρασα τις ανησυχίες μου. Για παράδειγμα, ανέφερα ότι υπάρχουν θέματα που δεν συνάδουν με την αντίληψή μας για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης».

Σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος ήταν η απάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην ερώτηση «Τι θέλει η Τουρκία από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τι προσφέρει στην Ένωση;» του ίδιου Γερμανού δημοσιογράφου. Δήλωσε ότι η Τουρκία σε αυτό το θέμα είναι «άνετη», καθώς πάντα υποστήριζε ότι «τα κριτήρια της Κοπεγχάγης δεν είναι για εμάς μια αρνητική διαδικασία προσέγγισης».

«Αν η Τουρκία προσεγγίζεται με βάση αυτά τα κριτήρια, τότε έχουμε και εμείς τα κριτήρια της 'Αγκυρας» δήλωσε χαρακτηριστικά για να συμπληρώσει: «Με τα κριτήρια της 'Αγκυρας ανοιγόμαστε και στην Ευρώπη και στον κόσμο. Η Τουρκία δεν είναι μια συνηθισμένη χώρα της Ευρώπης ή της Ασίας. Η Τουρκία είναι μια δημοκρατική χώρα που εφαρμόζει και λειτουργεί καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην Ευρώπη και την Ασία. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα σχετικά με αυτό το θέμα».

Ερωτηθείς για τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρέπεμψε στις αποφάσεις της Δικαιοσύνης λέγοντας: «Ανεξάρτητα από τη θέση που κατέχει κανείς, σε ένα κράτος δικαίου κανείς δεν μπορεί να καταπατά το νόμο. Όποια θέση και αν κατέχει κανείς, αν καταπατήσει το νόμο, οι δικαστικές αρχές σε ένα κράτος δικαίου είναι υποχρεωμένες να κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο. […] Έτσι εξελίχθηκε η διαδικασία στην Κωνσταντινούπολη. Αυτή τη στιγμή, η Δικαιοσύνη ακολουθεί τη διαδικασία σύμφωνα με δεδομένα που έχει και κάνει ό,τι είναι απαραίτητο».

Αντιπαράθεση για Ισραήλ

Μερτς και Ερντογάν διαφώνησαν ενώπιον των δημοσιογράφων όταν ρωτήθηκαν για τις εξελίξεις στη Γάζα.

Σε ερώτηση Τούρκου δημοσιογράφου για τη στάση της Γερμανίας έναντι του Ισραήλ, ο καγκελάριος Μερτς απάντησε: «Η Γερμανία στέκεται στο πλευρό του Ισραήλ από την ημέρα της ίδρυσής του. Έγινε μια χώρα όπου εκατομμύρια Εβραίοι μπορούν να βρουν καταφύγιο. Πολλοί άνθρωποι που έζησαν το Ολοκαύτωμα μετανάστευσαν στο Ισραήλ. Η Γερμανία θα στέκεται πάντα στο πλευρό του Ισραήλ. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι σεβόμαστε ή υποστηρίζουμε κάθε απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης, χωρίς να ασκούμε κριτική. Η κυβέρνησή μου από τις 7 Οκτωβρίου στέκεται στο πλευρό του κράτους του Ισραήλ, στο πλευρό του εβραϊκού λαού».

Συνεχίζοντας ο κ. Μερτς επανέλαβε τη θέση του Βερολίνου ότι «το Ισραήλ άσκησε το δικαίωμα της αυτοάμυνας». Όπως είπε, «με μια μόνο απόφαση θα μπορούσε να αποτραπεί η άσκοπη απώλεια ζωών. Η Χαμάς θα μπορούσε να απελευθερώσει νωρίτερα τους ομήρους και να παραδώσει τα όπλα της. Τότε ο πόλεμος θα τελείωνε αμέσως. Τα παιδιά της Γάζας, η τύχη των οποίων με στεναχωρεί πραγματικά, ήταν όμηροι της Χαμάς. Ελπίζω ότι αυτό θα τελειώσει τώρα».

Στο σημείο αυτό αντέδρασε ο Τούρκος πρόεδρος λέγοντας ότι δεν μπορεί να συμφωνήσει με τις απόψεις του καγκελαρίου. «Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, περισσότεροι από 60.000 παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένοι σκοτώθηκαν. Η Χαμάς δεν διαθέτει βόμβες. Η Χαμάς δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα. Όμως, όλα αυτά τα όπλα βρίσκονται στα χέρια του Ισραήλ, υπάρχουν και το Ισραήλ χρησιμοποιεί αυτά τα όπλα, για παράδειγμα χθες το βράδυ ξαναχτύπησε με αυτές τις βόμβες ειδικά τη Γάζα. Εσείς στη Γερμανία δεν τα βλέπετε αυτά; Η Γερμανία δεν τα παρακολουθεί;» είπε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Συρία και Ουκρανία

Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Συρία, ένα θέμα που το Βερολίνο προσεγγίζει κυρίως με κριτήριο το μεταναστευτικό και η 'Αγκυρα με κριτήριο την ασφάλειά της, καθώς άπτεται των εξελίξεων στο Κουρδικό, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τόνισε: «Γνωρίζουμε τη σημασία που αποδίδει η Γερμανία στη συνεργασία μαζί μας σε θέματα που αφορούν τη Συρία».

«Η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας και της ενότητας της χώρας, καθώς και η ευημερία όλων των μελών του συριακού λαού, αποτελούν για εμάς πρωταρχικό στόχο» είπε ο Τούρκος πρόεδρος, αναφερόμενος στη διαδικασία ενσωμάτωσης των κουρδικών δυνάμεων στον συριακό στρατό και στην κεντρική εξουσία της κυβέρνησης της Δαμασκού.

Τέλος, μεταξύ Μερτς και Ερντογάν έγινε ανταλλαγή απόψεων και για τον πόλεμο της Ουκρανίας, με έμφαση από την τουρκική πλευρά στη συνέχιση των διπλωματικών προσπαθειών για μια δίκαιη και μόνιμη λήξη του πολέμου.

Στο μαυσωλείο του Κεμάλ ο Μερτς

Ο Φρίντριχ Μερτς κατέθεσε νωρίτερα στεφάνι στο μαυσωλείο του Κεμάλ, ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας, κατά την εναρκτήρια επίσκεψή του στην Άγκυρα.

Ο Μερτς υπέγραψε στο βιβλίο μνήμης στο σημείο, επαινώντας τον Ατατούρκ για την έναρξη μιας νέας «εποχής» όταν ίδρυσε την Τουρκική Δημοκρατία πριν από 102 χρόνια.

«Οι ιδέες του συνεχίζουν να έχουν αντίκτυπο σήμερα στη βαθιά ριζωμένη φιλία μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Δημοκρατίας της Τουρκίας», έγραψε ο Γερμανός ηγέτης.

Μετά την επίσκεψή του στο μαυσωλείο, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι: «Εισερχόμαστε σε μια νέα γεωπολιτική φάση. Επομένως, πρέπει να επεκτείνουμε τις στρατηγικές μας συνεργασίες. Θα πρέπει να αξιοποιήσουμε ακόμη καλύτερα το τεράστιο δυναμικό των σχέσεών μας με την Τουρκία. Μπορούμε να χτίσουμε εδώ σε μια ισχυρή βάση».

«Μοιραζόμαστε ιδιαίτερες και ποικίλες σχέσεις με την Τουρκία: σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, αλλά και στους τομείς της μετανάστευσης, της ενέργειας και του εμπορίου. Θέλω να επεκτείνω περαιτέρω τη στενή μας συνεργασία. Για τον σκοπό αυτό, βρίσκομαι στην Άγκυρα και θα συναντηθώ με τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν», δήλωσε.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.