Μικρή Ημέρα της Κρίσεως: Ο σεισμός που ισοπέδωσε την Κωνσταντινούπολη και άφησε χιλιάδες νεκρούς

Η 10η Σεπτεμβρίου έχει χαρακτηριστεί, στην Ιστορία της Τουρκίας, ως «Kiyamet-i Suğra». Η «Μικρή Ημέρα της Κρίσεως», με τη χώρα να θρηνεί χιλιάδες νεκρούς μετά από τον φονικό σεισμό στον Μαρμαρά, που ισοπέδωσε την Κωνσταντινούπολη. Αυτός ο πολύ ισχυρός σεισμός του 1509 αναφέρεται ως μέτρο σύγκρισης ακόμη και σήμερα, ιδιαίτερα μετά από τα χτυπήματα του Εγκέλαδου, τα τελευταία χρόνια, στη γειτονική χώρα.

Ο σεισμός που έπληξε την Κωνσταντινούπολη, σημειώθηκε στη Θάλασσα του Μαρμαρά, στις 10 Σεπτεμβρίου 1509 περίπου στις 22:00. Σύμφωνα με τις σύγχρονες εκτιμήσεις, υπολογίζεται πως ήταν 7,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και άφησε πίσω του ερείπια αλλά και χιλιάδες απώλειες καθώς οι ανθρώπινες απώλειες υπολογίζονται από 1.000 έως 13.000 θύματα! Ακουλούθησε, δε, τσουνάμι, ενώ οι αναφορές κάνουν λόγο για μετασεισμούς που διήρκησαν 45 ημέρες.

• Διαβάστε ακόμη: Πότε και πώς άρχισε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία: Γιατί επιλέχθηκε η Κωνσταντινούπολη

Ο σεισμός διήρκεσε 2,5 λεπτά και έγινε αισθητός σε μια ευρεία περιοχή από την Ελλάδα μέχρι το Δέλτα του Νείλου. Προκάλεσε ζημιές ακόμη και στην Αδριανούπολη, το Τσόρλου, την Καλλίπολη ακόμη και στο Διδυμότειχο.

Στην Κωνσταντινούπολη, 109 τζαμιά καταστράφηκαν ολοσχερώς, ενώ τα περισσότερα από αυτά που έμειναν όρθια υπέστησαν ζημιές στους μιναρέδες τους. Καταστράφηκαν 1070 σπίτια, αλλά και 49 πύργοι κατά μήκος των Τειχών της Κωνσταντινούπολης. Το νεόκτιστο, τότε, Τέμενος Βαγιαζίτ Β', υπέστη σοβαρές ζημιές. Ο κύριος τρούλος καταστράφηκε και ένας μιναρές κατέρρευσε. Αλλά και το Φατίχ τζαμί υπέστη ζημιές στους τέσσερις μεγάλους κίονες του και ο τρούλος έσπασε.

Την ίδια στιγμή, η Αγιά Σοφιά έμεινε σχεδόν αλώβητη. Μόλις ένας μιναρές κατέρρευσε, ωστόσο στο εσωτερικό έπεσαν οι σοβάδες που είχαν χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη των βυζαντινών ψηφιδωτών μέσα στον τρούλο, αποκαλύπτοντας τις χριστιανικές εικόνες. Ζημιές προκλήθηκαν στο τέμενος Hadım Ali Pasha, και έξι κίονες και ο Οβελίσκος του Θεοδοσίου στον Ιππόδρομο κατέρρευσαν.

Η κατοικία του σουλτάνου στην Πόλη, το ανάκτορο Τοπ Καπί, αν και δεν υπέστη σοβαρές ζημιές, κατέρρευσε το μέρος που κοιμόταν ο Βαγιαζίτ Β'. Ο ίδιος σώθηκε γιατί είχε φύγει από τους θαλάμους του λίγες ώρες νωρίτερα για να σηκωθεί για προσευχή.

Ο σεισμός έφερε και τσουνάμι

Σε ορισμένες πηγές αναφέρεται πως στη «Μικρή Ημέρα της Κρίσεως» τσουνάμι με υψόμετρο μεγαλύτερο από 6 μέτρα, αν και το συγκεκριμένο νούμερο πολλοί το χαρακτηρίζουν υπερβολικό. Τα κύματα ξεπέρασαν την οχύρωση της πόλης και τα Γενοβέζικα Τείχη και εισχώρησαν στους οικισμούς. Ειδικά στην περιοχή του Γαλατά, πολλά σπίτια πλημμύρισαν.

Σεισμολόγοι και γεωλόγοι πιστεύουν ότι το τσουνάμι που παρατηρήθηκε στη Θάλασσα του Μαρμαρά δεν σχετίζεται μόνο με το σεισμό, αλλά προκλήθηκε και από κατολισθήσεις του θαλάσσιου πυθμένα που δημιουργήθηκαν λόγω του ισχυρού σεισμού.

Γιατί ονομάστηκε «Μικρή Ημέρα της Κρίσεως»

Λόγω των ατελείωτων μετασεισμών και των καταστροφών και των απωλειών που προκάλεσε ο σεισμός, οι Οθωμανοί ιστορικοί και ο λαός περιέγραψαν την καταστροφή ως Μικρή Ημέρα της Κρίσεως ή Μικρή Αποκάλυψη (Kıyamet-i Suğra). Αυτή η φράση προέρχεται από μια ισλαμική εσχατολογική παράδοση που συνδέει τους σεισμούς με την αποκάλυψη, αναφερόμενη στη Surah Al-Zalzala, το 99ο κεφάλαιο του Κορανίου, όπου η άφιξη της Τελευταία Κρίσης με έναν τρομερό σεισμό.

• Διαβάστε ακόμη: Γιατί οι Βίκινγκς δεν λεηλάτησαν ποτέ την Κωνσταντινούπολη 

Ο σεισμός φέρεται να είχε προβλεφθεί από έναν ανώνυμο Έλληνα μοναχό από τη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, ενώ βρισκόταν στην αυλή του Σουλτάνου. Στη Δύση υπήρξε η... ερμηνεία πως ο σεισμός ήταν μια τιμωρία από τον Θεό στους Τούρκους επειδή σήκωσαν τα όπλα εναντίον των Ευρωπαίων Χριστιανών. Ομοίως, ο σουλτάνος ​​Βαγιαζήτ Β' το είδε ως τιμωρία από τον Θεό, ωστόσο απέδωσε την τιμωρία στις αδικίες των υπουργών του. Παράλληλα εκείνη την περίοδο υπήρξε σύνδεση μέχρι και με τις προφητείες του Νοστράδαμου, που ήταν ακόμη ζωντανός.

Μετά από τον σεισμός άρχισαν οι διαδικασίες για την ανοικοδόμηση της Κωνσταντινούπολης. Επιβλήθηκε ένας νέος ειδικό φόρος, ενώ για τις εργασίες εργάστηκαν  66.000 εργάτες, 3.000 επιστάτες και 11.000 βοηθοί που έφτασαν στην Πόλη από όλες τις περιοχές της αυτοκρατορίας. Ξεκινώντας στις 29 Μαρτίου 1510, οι οικοδομικές εργασίες στην πόλη έγιναν βιαστικά και ολοκληρώθηκαν την 1η Ιουνίου 1510.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.