Νησιά Φερόε: Η ιστορία πίσω από το απάνθρωπο έθιμο με τα δελφίνια

Το σκληρό έθιμο της σφαγής των δελφινιών κάθε χρόνο στα νησιά Φερόε συνεχίζει να αποτελεί γκρίζα ζώνη μεταξύ του δικαιώματος στην αυτονομία και της υγείας των θαλασσών.

Το δικαίωμα των γηγενών στην άσκηση της κουλτούρας τους αποτελεί ένα πάλαι επίκαιρο θέμα, ειδικά όταν αυτές οι παραδόσεις έρχονται σε ευθεία αντίθεση με ανθρωπιστικά ιδανικά ή διεθνείς συνθήκες.

Αλλά για το Γρίνταντραπ, το ετήσιο κυνήγι των δελφινιών του Ατλαντικού, τα πράγματα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα, με πολλούς ντόπιους να το υποστηρίζουν και πολλές φιλοζωικές να το καταδικάζουν.

Γκρίντανταπ: Η αιματηρή παράδοση των Φερόε

Το Γκρίνταντραπ είναι ένα παλιό έθιμο που εισήχθη στο σήμερα Δανικό κρατίδιο από τους έποικους Βίκινγκς περί το 800 με 900 μ.Χ., και σημαίνει «το σκότωμα της φάλαινας».

Εκείνη την περίοδο, στις άγονες και άβλαστες εκτάσεις των Φερόε, ήταν ένα θεμελιώδες στοιχείο επιβίωσης, καθώς το παστό κρέας αποτελούσε το κύριο μέρος της διατροφής των ντόπιων.

Από τότε έως και σήμερα, τα «κυνήγια» αυτά δεν έχουν συγκεκριμένη ημερομηνία, αλλά λαμβάνουν χώρα συνήθως την άνοιξη και το καλοκαίρι, και στοχεύουν θαλάσσια κήτη, κυρίως λευκόπτερα δελφίνια και μαυροδέλφινα του Ατλαντικού.

Κατά το έθιμο, οι ψαράδες που βρίσκονται σε βάρδια τις ημέρες του Γκρκίνταντραπ, ειδοποιούν την κοινότητα με το που εντοπιστεί κάποιο κοπάδι δελφινιών κοντά στην ακτή. Στα ψαροκάικα προστίθενται και κάτοικοι με τα δικά τους σκάφη, που χρησιμοποιούν για να «χαλιναγωγήσουν» το κοπάδι προς την ακτή, με καμάκια και ψαροτούφεκα.

Συσσωρευμένα κατά δεκάδες σε ρηχά νερά, τα δελφίνια αδυνατούν να ξεφύγουν και πολλά ξεβράζονται από μόνα τους, ενώ άλλα σέρνονται από τους κυνηγούς στη στεριά, όπου με συνοπτικές διαδικασίες, θανατώνονται με ένα χτύπημα στη σπονδυλική στήλη, με ένα μαχαίρι «μονουστίνγκαρι».

Το κρέας τους χωρίζεται σε μερίδες και, ανεξαρτήτως συμμετοχής, μοιράζεται εξίσου στα μέλη της κοινότητας, ενώ η βασική του επεξεργασία γίνεται με αποξήρανση σε εξωτερικό χώρο.

Το έθιμο με τα δελφίνια στα νησιά Φερόε σήμερα

Οι πολέμιοι του εθίμου επισημαίνουν πως, δεδομένου του υψηλού βιοτικού επιπέδου στα νησιά Φερόε σήμερα, το έθιμο είναι λειτουργικά παρωχημένο. Ακόμα, εκφράζονται ανησυχίες για τους κινδύνους του κρέατος των κητοειδών για την υγεία.

Αυτό διότι, το κρέας και ιδιαίτερα το λίπος τους συσσωρεύει τοξικά βαρέα μέταλλα, όπως ο υδράργυρος, που μολύνουν τις θάλασσες λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Υπάρχουν ακόμα αξιώσεις από οργανώσεις για τα δικαιώματα των ζώων, με τον αντίλογο να επικεντρώνεται στο δικαίωμα των κατοίκων στον αυτοπροσδιορισμό και την παράδοση.

Είναι αναμφισβήτητο πως οι Φαροανοί αξιοποιούν το κρέας των φαλαινών και των δελφινιών, και πως το έθιμο δεν αποτελεί μόνο «τελετουργική δολοφονία». Υπάρχουν ωστόσο και στοιχεία σπατάλης του κρέατος, έστω υπεραλίευσης, δεδομένης της πληρότητας του νησιού σε εισαγόμενα αγαθά.

Πρέπει να σημειωθεί ωστόσο, πως το έθιμο δεν απειλεί από οικολογικής άποψης τους πληθυσμούς των κητών, ενώ έχει περιοριστεί η έκτασή του από τον 17ο αιώνα μέχρι σήμερα.

Το 2021 όμως, το Γκρίνταντραπ πρωταγωνίστησε ξανά στην επικαιρότητα, καθώς είχαν εκείνη τη χρονιά θανατωθεί πάνω από 1,400 λευκόπτερα δελφίνια, αριθμός υπερβολικός για τα δεδομένα των τελευταίων δεκαετιών.

Κατόπιν της κατακραυγής, η τοπική κυβέρνηση επέβαλε ένα πλαφόν 500 θανατώσεων ανά έτος από το 2022 και έκτοτε.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.