Νόμπελ Χημείας: Απονεμήθηκε στους Susumu Kitawa, Richard Robson, Omar Yaghi

Στους Susumu Kitawa, Richard Robson, Omar Yaghi απονεμήθηκε σήμερα το Βραβείο Νόμπελ Χημείας για το 2025, σχετικά με τη δουλειά τους στα μεταλλο-οργανικά πλαίσια (MOFs), όπως έκανε γνωστό η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών.

Τα μεταλλο-οργανικά πλαίσια (MOFs) είναι πορώδη, κρυσταλλικά υλικά που δομούνται από μεταλλικά ιόντα ή συστάδες μετάλλων ενωμένες με οργανικά μόρια (σύνδεσμοι), σχηματίζοντας ένα εκτεταμένο τρισδιάστατο δίκτυο.

Χαρακτηρίζονται από την υψηλή τους επιφάνεια και την ελεγχόμενη δομή των πόρων τους, επιτρέποντας την προσαρμογή των ιδιοτήτων τους για εφαρμογές όπως η αποθήκευση και διαχωρισμός αερίων, η κατάλυση, η χορήγηση φαρμάκων και η κατασκευή αισθητήρων. 

Νόμπελ Χημείας: Το έργο τους

Οι νικητές τιμήθηκαν με το βραβείο χημείας για την ανάπτυξη ενός νέου τύπου μοριακής αρχιτεκτονικής. Οι κατασκευές που δημιούργησαν – μεταλλικά-οργανικά πλαίσια – περιέχουν μεγάλες κοιλότητες στις οποίες τα μόρια μπορούν να ρέουν μέσα και έξω.

Οι ερευνητές τις έχουν χρησιμοποιήσει για τη συλλογή νερού από τον αέρα της ερήμου, την εξαγωγή ρύπων από το νερό, τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα και την αποθήκευση υδρογόνου.

Μέσω της ανάπτυξης μεταλλο-οργανικών πλαισίων, οι Susumu Kitagawa, Richard Robson και Omar Yaghi, έχουν προσφέρει στους χημικούς νέες ευκαιρίες για την επίλυση ορισμένων προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε.

Μετά τις πρωτοποριακές ανακαλύψεις των φετινών νικητών, οι ερευνητές έχουν δημιουργήσει πολλά διαφορετικά και λειτουργικά μεταλλο-οργανικά πλαίσια (MOF). Μέχρι στιγμής, στις περισσότερες περιπτώσεις, τα υλικά έχουν χρησιμοποιηθεί μόνο σε μικρή κλίμακα.

Για να αξιοποιήσουν τα οφέλη των υλικών MOF για την ανθρωπότητα, πολλές εταιρείες επενδύουν τώρα στη μαζική παραγωγή και εμπορευματοποίησή τους. Μερικές έχουν πετύχει. Για παράδειγμα, η βιομηχανία ηλεκτρονικών ειδών μπορεί πλέον να χρησιμοποιεί υλικά MOF για να περιέχει ορισμένα από τα τοξικά αέρια που απαιτούνται για την παραγωγή ημιαγωγών.

Ένα άλλο MOF μπορεί αντ' αυτού να διασπάσει επιβλαβή αέρια, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως χημικά όπλα. Πολλές εταιρείες δοκιμάζουν επίσης υλικά που μπορούν να δεσμεύσουν διοξείδιο του άνθρακα από εργοστάσια και σταθμούς παραγωγής ενέργειας, για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι τα μεταλλο-οργανικά πλαίσια έχουν τόσο τεράστιες δυνατότητες που θα είναι το υλικό του εικοστού πρώτου αιώνα.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.