Nordic Monitor: Η Τουρκία έστησε δίκτυο κατασκοπείας στην Ευρώπη με κονδύλια της ΕΕ

Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από τα 10 δισεκατομμύρια ευρώ που διέθεσε η Ευρωπαϊκή Ένωση για να στηρίξει τη διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ φέρεται να έχουν εκτραπεί από την κυβέρνηση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τη χρηματοδότηση κατασκοπευτικών επιχειρήσεων σε όλη την Ευρώπη.

Τα κονδύλια, σύμφωνα με την ερευνητική πλατφόρμα σε θέματα ασφάλειας, Nordic Monitor, τα οποία εκταμιεύθηκαν στο πλαίσιο του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ) της ΕΕ από τότε που η Τουρκία έλαβε το καθεστώς υποψήφιας χώρας, προορίζονταν αρχικά για τη στήριξη πολιτικών και διοικητικών μεταρρυθμίσεων με στόχο την ευθυγράμμιση της χώρας με τους κανόνες της ΕΕ.

Μεταξύ 2014 και 2024, η Τουρκία έλαβε 4 δισ. ευρώ από το συνολικό κονδύλι. Στο πλαίσιο του τρέχοντος κύκλου χρηματοδότησης.Στο πλαίσιο του τρέχοντος κύκλου χρηματοδότησης, η Τουρκία πρόκειται να λάβει σημαντικό μέρος των 14,32 δισεκατομμυρίων ευρώ που προορίζονται για βοήθεια από τον ΜΠΒ (Μηχανισμός Προενταξιακής Βοήθειας 2021-2027)) μεταξύ 2021 και 2027.

Ωστόσο, εμπιστευτικές πηγές ανέφεραν στο Nordic Monitor ότι ορισμένα τμήματα αυτής της βοήθειας διοχετεύθηκαν κρυφά σε μυστικές επιχειρήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε κράτη μέλη της ΕΕ. Τόσο το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών όσο και το υπουργείο Εξωτερικών φέρεται να χρησιμοποίησαν εκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια του ΜΠΒ για την υποστήριξη της συλλογής πληροφοριών εναντίον χωρών της ΕΕ - είτε εντός των συνόρων της ΕΕ είτε με στόχο διπλωμάτες της ΕΕ που έχουν αποσπαστεί στην Τουρκία.

Nordic Monitor: Πώς έγινε η συγκάλυψη

Ο μηχανισμός για την συγκάλυψη αυτών των κεφαλαίων ήταν επιμελώς δομημένος ώστε να φαίνεται νόμιμος. Χρησιμοποιήθηκαν εταιρείες - βιτρίνα, οργανισμοί - βιτρίνα και πράκτορές τους, με σκοπό να συγκαλύψουν τη χρηματοδότηση των κατασκοπευτικών επιχειρήσεων ως δήθεν υποστήριξη της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας. Οι εν λόγω οντότητες εξέδιδαν εικονικά τιμολόγια και διατηρούσαν παραποιημένα λογιστικά στοιχεία, αποκρύπτοντας τον πραγματικό χαρακτήρα των δαπανών τους.

Στις 16 Ιουνίου 2025, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν αποκάλυψε, μέσω επιστολής του προς την Τουρκική Εθνοσυνέλευση, ότι το υπουργείο του δαπάνησε 339,9 εκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια την περίοδο 2014-2024, ενώ το Υπουργείο Εσωτερικών απορρόφησε 327,9 εκατομμύρια ευρώ κατά το ίδιο διάστημα.

Ο Φιντάν δεν διευκρίνισε πώς χρησιμοποιήθηκαν τα ποσά αυτά. Πηγές αναφέρουν, ωστόσο, ότι τα χρήματα - τα οποία αρχικά προορίζονταν για διοικητικές μεταρρυθμίσεις, ενίσχυση θεσμικής ικανότητας και νομοθετική εναρμόνιση - κατέληξαν σε κατασκοπευτικά δίκτυα που λειτουργούν μέσω τουρκικών διπλωματικών αποστολών.

Ο Φιντάν, πρώην επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών (Milli İstihbarat Teşkilatı, MIT), έχει αναδιαμορφώσει εκ βάθρων το υπουργείο Εξωτερικών από τον διορισμό του, το καλοκαίρι του 2023. Τοποθέτησε στελέχη των μυστικών υπηρεσιών σε κορυφαίες θέσεις του υπουργείου και ενίσχυσε τη Διεύθυνση Πληροφοριών και Έρευνας (İstihbarat ve Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü), μετατρέποντας τις τουρκικές πρεσβείες και προξενεία σε επιχειρησιακούς κόμβους μυστικών αποστολών.

Υπό την ηγεσία του ιδρύθηκε και η νέα Γενική Διεύθυνση Διπλωματικής Ασφάλειας (Diplomatik Güvenlik Genel Müdürlüğü, DGGM). Επισήμως, η αποστολή της είναι να διασφαλίσει την ασφάλεια των περίπου 260 διπλωματικών αποστολών της Τουρκίας παγκοσμίως. Στην πραγματικότητα, λειτουργεί ως προκάλυμμα για την ανάπτυξη περισσότερων επιχειρήσεων πληροφοριών στο εξωτερικό, αναφερόμενη απευθείας στον Φιντάν, από τον οποίο και λαμβάνει οδηγίες.

Τουρκία: Το Υπουργείο Εξωτερικών έστελνε κρυφά μυστικούς πράκτορες

Κεντρικό ρόλο στις μυστικές επιχειρήσεις της Άγκυρας διαδραματίζει και το Τμήμα Πληροφοριών της Γενικής Διεύθυνσης Ασφαλείας, το οποίο ελέγχει ένα εκτεταμένο δίκτυο πληροφοριοδοτών. Το υπουργείο Εσωτερικών αποστέλλει αστυνομικούς στο εξωτερικό με το πρόσχημα της ασφάλειας διπλωματικών αποστολών, πολλοί εκ των οποίων υπηρετούν ως αξιωματικοί σύνδεσμοι. Στην πραγματικότητα, λειτουργούν ως μυστικοί πράκτορες.

Την τελευταία δεκαετία, η κυβέρνηση Ερντογάν έχει αξιοποιήσει αυτούς τους πράκτορες κυρίως για την κατασκοπεία σε κράτη -μέλη της ΕΕ, με έμφαση στις κοινότητες της τουρκικής διασποράς και στις ξένες πρεσβείες στην Τουρκία.

Στόχος των επιχειρήσεων αυτών είναι πολιτικοί αντιφρονούντες, δημοσιογράφοι, ΜΚΟ και μέλη του θρησκευτικού κινήματος Γκιουλέν, κυρίως σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Σουηδία, η Αυστρία και η Ολλανδία.

Η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Παρά την εν γνώσει της κατάχρηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων τόσο από την τουρκική κυβέρνηση όσο και από φιλοκυβερνητικές οργανώσεις με αντιδυτικό και αντευρωπαϊκό προσανατολισμό, η  Ευρωπαϊκή Ένωση έχει έως σήμερα αποφύγει να λάβει ουσιαστικά μέτρα. Οι Βρυξέλλες δεν έχουν καταστήσει τις τουρκικές αρχές υπόλογες, ούτε έχουν επιβάλει επαρκείς όρους για την αποτροπή μελλοντικών καταχρήσεων.

Ένας από τους βασικούς λόγους για αυτή τη σιωπή της ΕΕ είναι το λεγόμενο «χαρτί της μετανάστευσης» που χρησιμοποιεί η Άγκυρα. Ελέγχοντας τη ροή παράτυπων μεταναστών προς την Ευρώπη μέσω τουρκικού εδάφους, ο Ερντογάν έχει αποσπάσει σημαντικές παραχωρήσεις από τις Βρυξέλλες.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.