Το θνησιγενές όραμα του Αδόλφου Χίτλερ για ένα 3ο Ράιχ τελείωσε με μία σφαίρα στο κεφάλι. Ο γενάρχης του ναζισμού δεν πρόλαβε, για το καλό της ανθρωπότητας, να ολοκληρώσει το μεγαλεπίβολο έργο του για μία ολική γενοκτονία.
Σήμερα το όνομά του ηχεί πιο άβολα και από του Σατανά. Όταν κάποιος θέλει να εξισώσει οτιδήποτε με το απόλυτο κακό, αναπολεί τον εφιάλτη στον οποίο παρέσυρε τη γηραία ήπειρο.
Για να ήθελε όμως να υπάρξει ένα 3ο Ράιχ, κάτι θα έπρεπε να προηγείται. Ο ηγέτης των εθνικοσοσιαλιστών βέβαια δεν «συμβουλεύτηκε» άλλον από τον Όττο φον Μπίσμαρκ, τον πρώτο ποτέ καγκελάριο, και εθνάρχη του σύγχρονου Γερμανικού οικοδομήματος, ένας άνθρωπος που ονειρεύτηκε τους εφιάλτες δεκάδων χιλιάδων.
Μπίσμαρκ, ο Κάιζερ
Μετά τη νίκη της Πρωσίας στον Φραγκο-Πρωσικό πόλεμο (1870-71) τα βασίλεια της Βαυαρίας, της Βυρτεμβέργης, της Βάδης και της Έσσης εντάχθηκαν στη Βόρεια Γερμανική Συμμαχία, μια συμμαχία της Πρωσίας και 17 βόρειων γερμανικών κρατών που δημιουργήθηκε από τον Μπίσμαρκ το 1866, η οποία οδήγησε στην ανακήρυξη της Γερμανικής Αυτοκρατορίας (Deutsches Reich) το 1870 και στην ανακήρυξη του βασιλιά Γουλιέλμου Α΄ της Πρωσίας ως Γερμανού Αυτοκράτορα στις Βερσαλλίες το 1871.
Διαβάστε ακόμα: Συγκλονιστικό βίντεο: Παιδιά στη Γάζα παίζουν «κηδεία» εν μέσω πολέμου
Το αυτοκρατορικό σύνταγμα παγιώθηκε τον Απρίλιο του 1871. Ο Μπίσμαρκ διορίστηκε αυτοκρατορικός καγκελάριος, υπεύθυνος απέναντι στο κοινοβούλιο αλλά στον Αυτοκράτορα.
Χαρακτηριστικό του Ράιχ ήταν η «κυβέρνηση επί των κομμάτων» και ο περιορισμός της λαϊκής εκπροσώπησης, σε μια θέση από όπου μπορούσε να εκφράσει μόνο μια μη δεσμευτική γνώμη για σημαντικά πολιτικά ζητήματα. Το σύστημα χαρακτηρίστηκε τότε ως «δικτατορία της καγκελαρίας».
Τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του Μπίσμαρκ, ήταν οι διοικητικές μεταρρυθμίσεις, η ανάπτυξη ενός κοινού νομίσματος, μιας κεντρικής τράπεζας και ενός ενιαίου κώδικα εμπορικού και αστικού δικαίου για τη Γερμανία.
Έγινε επίσης ο πρώτος πολιτικός στην Ευρώπη που επινόησε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο κοινωνικής ασφάλισης, περισσότερο για να επικαλύψει τα ανατρεπτικά αιτήματα των Σοσιαλδημοκρατών, προσφέροντας στους εργαζόμενους ασφάλιση κατά ατυχημάτων, ασθενειών και γηρατειών.
Επέλαση στην Αφρική
Ήταν λοιπόν ο κ. Μπίσμαργκ ένας ηγέτης οραματιστής και οξύνους, που χάραζε πολιτική με το βλέμμα στραμμένο στο εσωτερικό της μητέρας πατρίδας. Νωρίτερα στη διακυβέρνησή του μάλιστα, είχε απορρίψει την ιδέα εξαγωγής ισχύος μέσω υπερπόντιων αποικιών, μία «πολυτέλεια» για την οποία δεν υπήρχε η δημοσιονομική άνεση.
Η ανάπτυξη όμως φέρνει γυρίσματα, και έτσι το το 1884 αλλάζει γνώμη και, για λόγους εθνικού κύρους και οικονομικής επέκτασης, εν μέσω της διαίρεσης της Αφρικής, με την οποία γεννήθηκε και το «κολαστήριο» του Βελγικού Κονγκό, εγκαθιδρύει το «προτεκτοράτο - σκλαβοπάζαρό» του ως τη Γερμανική Νοτιοδυτική Αφρική, που γεωγραφικά συμπίπτει περίπου με τη σημερινή Ναμίμπια.
Την περιοχή αυτή μοιράζονταν μία σειρά λαών, με πολυπληθέστερους τους Νάμα και τους Χερέρο. Μπορεί ιστορικά να μην τα έβρισκαν μεταξύ τους και να παρασύρονταν συχνά σε πολέμους φατριών, αλλά συμφωνούσαν σε ένα πράγμα. Η γερμανική επικυριαρχία τούς έπνιγε.
Η τακτική των Γερμανών τα πρώτα χρόνια του εποικισμού περιοριζόταν στη γεωπολιτική διαίρεση των γηγενών, ενα παιχνίδι «διπλού ταμπλό» κατά το οποίο οι αποικιακή κυβέρνηση υποδαύλιζε, προμήθευε και συνέδραμε σε φυλετικές συγκρούσεις.
Εξέγερση και γενοκτονία
Τον Ιανουάριο του 1904, περίπου 20 χρόνια μετά την εναρξη του ζυγού, η πλευρά των Χερέρο, με επικεφαλής τον Σαμουήλ Μαχαρέρο, ξεκίνησε μια μεγάλη ένοπλη εξέγερση ενάντια στην καταπιεστική αποικία.
Οι κυβερνώσες δυνάμεις δεν ήταν προετοιμασμένες για την επίθεση και περίπου 123 Γερμανοί έποικοι σκοτώθηκαν από τους Χερέρο. Ωστόσο, τους επόμενους μήνες, οι γηγενείς κατατροπώθηκαν από την πιο σύγχρονη, πάνοπλη γερμανική δύναμη υπό τη διοίκηση του Ταγματάρχη Τέοντορ Λόιτβιν. Μέχρι τον Ιούνιο του 1904, ο Λόιτβιν είχε στριμώξει τις δυνάμεις των Χερέρο στο οροπέδιο Γουότερμπεργκ και προσπαθούσε να διαπραγματευτεί την παράδοσή τους.
Η γερμανική κυβέρνηση στο Βερολίνο απογοητεύτηκε από την αργή πρόοδο του Λόιτβιν που επέτεινε την εξέγερση, και τον Μάιο του 1904 διόρισε τον Αντιστράτηγο Λόθαρ φον Τρότα Ανώτατο Διοικητή της αποικίας.
Στις 11 Αυγούστου 1904, ο Τρότα εγκατέλειψε τις διαπραγματεύσεις για παράδοση και επιχείρησε μια επιθετική τακτική πολιορκίας, στριμώχνοντας τους Χερέρο στο Μάχη του Βάτερμπεργκ και σκοτώνοντας 3.000-5.000 μαχητές τους. Ωστόσο, παρά τις βάναυσες τακτικές των Γερμανών, οι περισσότεροι Χερέρο κατάφεραν να διαφύγουν στην έρημο Ομαχέκε.
Υπό τη διοίκηση του Τρότα όμως, τα γερμανικά στρατεύματα καταδίωξαν ανελέητα τους χιλιάδες άνδρες, γυναίκες και παιδιά Χερέρο που προσπαθούσαν να διασχίσουν την έρημο για να φτάσουν στο βρετανικό προτεκτοράτο της Μπεζουαναλάνδης (σημερινή Μποτσουάνα). Χιλιάδες Χερέρο εξοντώθηκαν συστηματικά, από πυρά, από τον δηλητηριασμό των υδάτινων πόρων τους, και ακολούθως από λιμοκτονία στην έρημο.
Στις 2 Οκτωβρίου 1904, ο Τρότα κλιμάκωσε τη βία κατά των Χερέρο με το εξής διάταγμα:
«Εντός των γερμανικών συνόρων, κάθε άνδρας Χερέρο, οπλισμένος ή άοπλος […] θα πυροβοληθεί μέχρι θανάτου. Δεν θα δέχομαι πλέον γυναίκες ή παιδιά, αλλά θα τους οδηγήσω πίσω στον λαό τους ή θα τους πυροβολήσω.
Αυτά είναι τα λόγια μου προς τον λαό των Χερέρο. Από τον μεγάλο στρατηγό του Γερμανού Κάιζερ».
Τον Νοέμβριο του 1904, η γερμανική κυβέρνηση στο Βερολίνο ανέτρεψε τη διαταγή εκτέλεσης του Τρότα και αντ' αυτού διέταξε την φυλάκιση των επιζώντων μελών του πληθυσμού των Χερέρο σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, με πλέον περιβόητο το λεγόμενο Shark Island. Μέχρι τότε, ωστόσο, πολλές χιλιάδες Χερέρο είχαν ήδη δολοφονηθεί.
Οι υπόλοιποι Χερέρο που φυλακίστηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης υπέφεραν σε θανάσιμες συνθήκες (με ποσοστό θνησιμότητας 47-74%), και οι κρατούμενοι υπέμειναν κακές συνθήκες υγιεινής, υποσιτισμό, καταναγκαστική εργασία και ιατρικά πειράματα.
Οι Νάμα μπαίνουν στο «σφαγείο»
Μετά από αναφορές για το πώς αντιμετωπίστηκαν οι Χερέρο μετά από εκείνη τη μάχη και συνεχιζόμενες φήμες για τον αφοπλισμό των υπόλοιπων φυλών των Νάμα, ο αρχηγός της φυλής Χοουεσίν, Χέντρικ Βίτμποϊ, ο οποίος είχε συμμαχήσει με τους Γερμανούς από το 1894 έως το 1904, άλλαξε στρατόπεδο τον Σεπτέμβριο και ακολούθησε η πλειοψηφία των Νάμα.
Διαβάστε ακόμα: Πύργος του Άιφελ: Τουρίστες περπατούν σε αιωρούμενη γέφυρα από δίχτυα 60 μέτρα πάνω από το έδαφος
Ως απάντηση, Γερμανοί στρατιώτες άρχισαν να καταλαμβάνουν πηγές νερού στην επικράτειά τους και συλλάμβαναν όποιον Νάμα έβρισκαν. Ο Τρότα εξέδωσε μια δεύτερη διαταγή εξόντωσης εναντίον των Νάμα στις 22 Απριλίου 1905.
Στο αποκορύφωμα του πολέμου, 14.000 Γερμανοί στρατιώτες των ταγμάτων Σουτζτρούπε είχαν επιστρατευθεί εναντίον 2.000 γηγενών μαχητών. Σε αντίθεση με τους Χερέρο, ο Τρότα εξέτεινε πρώιμα όρους εκεχειρίας στους Νάμα, οι οποίοι παραδόθηκαν, με κάποια επιτυχία, αν και οι υποσχέσεις του δεν τηρήθηκαν. Όσοι παραδόθηκαν κατέληξαν στο σύστημα των στρατοπέδων συγκέντρωσης όπου οι περισσότεροι πέθαναν.
Η Γερμανία «νίπτει τας χείρας»
Συνολικά, μέχρι το τέλος της σύγκρουσης στις 31 Μαρτίου 1907, περίπου 50.000 – 80.000 Χερέρο (80% του πληθυσμού τους) και 10.000 Νάμα (50% του πληθυσμού) είχαν δολοφονηθεί από τις γερμανικές κυβερνητικές δυνάμεις.
Το 2015, η Γερμανία αναγνώρισε, μα καθυστέρηση άνω του ενός αιώνα, ότι είχε διαπραχθεί γενοκτονία. Αργότερα, οι διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση της Ναμίμπια οδήγησαν σε μια αμφιλεγόμενη συμφωνία το 2021, σύμφωνα με την οποία η Γερμανία θα κατέβαλε 1,1 δισεκατομμύριο ευρώ, με τη μορφή αναπτυξιακής βοήθειας ex gratia, ενώ παράλληλα θα αποδεσμευόταν οποιασδήποτε νομικής ευθύνης για τη γενοκτονία.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
