Το παρασκήνιο της εκεχειρίας ΗΠΑ με Ιράν: Η «μυστική» παρέμβαση Χαμενεΐ και ο ανήσυχος Νετανιάχου

Ανώτεροι Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι παρέχουν ενημέρωση στο Axios αναφορικά με το παρασκήνιο της συμφωνίας για την κατάπαυση πυρός στη Μέση Ανατολή για δύο εβδομάδες, μετά τη συμφωνία ΗΠΑ με Ιράν. Όπως τονίζεται, ο Ιρανός Ανώτατος Ηγέτης, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παρενέβη και - για πρώτη φορά από την αρχή του πολέμου - κάλεσε τους διαπραγματευτές να κινηθούν προς την κατεύθυνση της συμφωνίας. 

Την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος απειλούσε με «αφανισμό ενός ολόκληρου πολιτισμού», υπήρχαν ενδείξεις για έντονο διπλωματικό παρασκήνιο. Ωστόσο, ακόμα και άτομα κοντά στον Ντόναλντ Τραμπ, δεν ήξεραν ποιο θα είναι το αποτέλεσμα των συνομιλιών. 

Οι αμερικανικές δυνάμεις, που έχουν αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή, και αξιωματούχοι του Πενταγώνου ετοιμάζονταν, μέχρι την τελευταία στιγμή, για κύμα μεγάλων επιθέσεων σε υποδομές του Ιράν, ενώ, παράλληλα, επιχειρούσαν να αποκρυπτογραφήσουν τις αληθινές προσθέσεις του προέδρου και εάν ήταν διατεθειμένος να υπαναχωρήσει. 

«Δεν είχαμε ιδέα τι επρόκειτο να συμβεί. Ήταν τρελό» δήλωσε ένας αξιωματούχος Άμυνας. 

Οι χώρες του Κόλπου, την ίδια ώρα, προετοιμάζονταν για τις επιπτώσεις μίας μαζικής κλιμάκωσης του πολέμου. Στο Ιράν, πάλι, οι πολίτες έφευγαν από τα σπίτια τους σε μία προσπάθεια να σωθούν από τις επικείμενες επιθέσεις. 

Το παρασκήνιο της εκεχειρίας

Τη Δευτέρα (06/04), την ώρα που ο Τραμπ μιλούσε σε πλήθος για τον εορτασμό του Καθολικού Πάσχα, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στίβ Γιουίτκοφ, είχε μερικές πολύ έντονες συνομιλίες. 

Ενημέρωνε τους διαμεσολαβητές πως η αντι-πρόταση των 10 σημείων που στάλθηκε από το Ιράν ήταν «απόλυτη καταστροφή», σύμφωνα με μία από τις πηγές του αμερικανικού μέσου. 

Αυτό αποτέλεσε και το έναυσμα για μία ημέρα απόλυτης έντασης για διορθώσεις στο κείμενο, με το Πακιστάν να μεταφέρει στην άλλη πλευρά - και ειδικότερα στον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί - τις νέες προτάσεις. Αίγυπτος και Τουρκία έπαιξαν, επίσης, ρόλο στις συνομιλίες, επιχειρώντας να βοηθήσουν στη λείανση των διαφορών. 

Από την Ουγγαρία, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζ. Ντ. Βανς, επικοινωνούσε συνεχώς με το Πακιστάν.

Μέχρι το βράδυ της Δευτέρας, οι διαμεσολαβητές των ΗΠΑ είχαν εγκρίνει την αναθεωρημένη πρόταση για την εκεχειρία και πλέον ήταν η σειρά του Χαμενεΐ να αποφασίσει για τα επόμενα βήματα. 

Κατά τις πηγές, ο Ιρανός Ανώτατος Ηγέτης συμμετείχε ενεργά στις διεργασίες καθ΄όλη τη διάρκεια της Δευτέρας και την Τρίτη, όταν και έληγε το τελεσίγραφο του Τραμπ για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Αλλά, τηρήθηκε απόλυτη μυστικότητα για την εμπλοκή του, δεδομένου ότι έχει έναν τεράστιο στόχο στην πλάτη του. Επικοινωνούσε με τους αξιωματούχους του μέσω τρίτων και σημειωμάτων. 

Μία πηγή ανέφερε ότι ο Αραγτσί έπαιξε επίσης κεντρικό ρόλο, τόσο στη διαχείριση των διαπραγματεύσεων όσο και στην πίεση των διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης να αποδεχτούν μια συμφωνία.

Και η Κίνα συμβούλευε το Ιράν να κινηθεί προς την αποκλιμάκωση. 

Τον τελευταίο λόγο, ωστόσο είχε ο Χαμενεΐ. «Χωρίς την έγκρισή του, δεν θα υπήρχε συμφωνία» ανέφερε άτομο, που δεν κατονομάζεται. 

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχε ανοιχτή γραμμή επικοινωνία με τον Τραμπ και το επιτελείο του, αλλά η ανησυχία ήταν στο ζενίθ καθώς θωρούσε πως είχε χάσει τον έλεγχο της διαδικασίας. 

Μέχρι και την τελευταία στιγμή, κανείς δεν ήξερε ποια θα είναι η τελική απάντηση του Τραμπ, ο οποίος μίλησε με τον Νετανιάχου - πριν απαντήσει - για να εξασφαλίσει ότι θα τηρούσε την εκεχειρία. Ύστερα κάλεσε Πακιστάν και είπε το «ναι». 

Οι αμερικανικές δυνάμεις έλαβαν την εντολή να αποσυρθούν, 15 λεπτά μετά την ανάρτηση του προέδρου τους, με την οποία ανακοίνωνε τη συμφωνία. 

Ο Αραγτσί ακολούθησε, δηλώνοντας ότι το Ιράν θα τηρήσει την κατάπαυση του πυρός και θα ανοίξει το Ορμούζ σε πλοία που λειτουργούν «σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν».

Τι έπεται 

Μετά την προσωρινή εκεχειρία, το επόμενο μεγάλο στοίχημα θα είναι ο τερματισμός του πολέμου, κάτι που θα εξαρτηθεί πολύ από τους στόχους του Νετανιάχου. Ήδη υπάρχει μία διχογνωμία όσον αφορά στον Λίβανο, με το Ισραήλ να επιμένει ότι δεν συμπεριλαμβάνεται στην εκεχειρία και άρα θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις.

Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Νετανιάχου είχε λάβει διαβεβαιώσεις ότι οι ΗΠΑ θα επιμείνουν στις ειρηνευτικές συνομιλίες ώστε το Ιράν να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα και να σταματήσει τις απειλές για επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους. 

Ο Βανς είναι πιθανό να ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή (09/04) στο Πακιστάν. 

Η επόμενη μέρα κρίνεται απολύτως αβέβαιη με τις διαφορές ΗΠΑ και Ιράν να παραμένουν σημαντικές, κάτι που σημαίνει ότι είναι απίθανο να ξαναρχίσουν οι εχθροπραξίες. 

Μέχρι στιγμής, πάντως, και οι δύο πλευρές δηλώνουν πως νίκησαν...

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.