Περίεργη ανακάλυψη στο Τσέρνομπιλ: Ο μαύρος μύκητας που μεγαλώνει με τη ραδιενέργεια!

Μια παράξενη ανακάλυψη στα ερείπια του πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ έχει κινήσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας: ένας μαύρος μύκητας φαίνεται όχι μόνο να αντέχει στη ραδιενέργεια, αλλά και να τη χρησιμοποιεί για να αναπτυχθεί.

Η ανακάλυψη έγινε για πρώτη φορά το 1997 από τη βιολόγο Νέλλυ Ζντάνοβα. Όταν εισήλθε στο κατεστραμμένο κτίριο του αντιδραστήρα, παρατήρησε μαύρους μύκητες να καλύπτουν τοίχους, σωληνώσεις και μεταλλικές επιφάνειες. Σε μια περιοχή κλειστή για τον άνθρωπο λόγω των επικίνδυνων επιπέδων ραδιενέργειας, ο μύκητας όχι μόνο είχε επιβιώσει, αλλά είχε ουσιαστικά «εισβάλει» στην καρδιά της ραδιενεργής ζώνης.

Η Ζντάνοβα διαπίστωσε ότι το φαινόμενο δεν ήταν τυχαίο. Οι δομές του μύκητα έδειχναν να προσανατολίζονται προς τις ραδιενεργές πηγές —μια συμπεριφορά που ονόμασε «ραδιοτροπισμό».

O λόγος που αναπτύχθηκε

Κεντρικό ρόλο σ’ αυτή τη μοναδική προσαρμογή φαίνεται να παίζει η μελανίνη, η χρωστική που δίνει στα κύτταρα το σκούρο χρώμα τους. Η μελανίνη λειτουργεί σαν ασπίδα απέναντι στην ιονίζουσα ακτινοβολία, απορροφώντας και διαχέοντας την ενέργειά της. Μεταγενέστερες μελέτες ενίσχυσαν αυτή την υπόθεση. Το 2007, η επιστήμονας Αικατερίνη Νταντατσόβα διαπίστωσε ότι ορισμένα μελανινοφόρα είδη μυκήτων αναπτύσσονταν ταχύτερα όταν εκτίθεντο σε ραδιενεργό καίσιο, προτείνοντας μάλιστα ότι μπορεί να «τρέφονται» με τη ραδιενέργεια, σε μια διαδικασία που παρομοίασε με «ραδιοσύνθεση».

Αν και η θεωρία δεν έχει ακόμη αποδειχθεί πλήρως, τα νεότερα ευρήματα ενίσχυσαν τη συζήτηση. Το 2018, δείγματα του ίδιου μύκητα στάλθηκαν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Εκτεθειμένα στις κοσμικές ακτίνες, αναπτύχθηκαν πιο γρήγορα σε σχέση με τα αντίστοιχα στη Γη. Επιπλέον, οι επιστήμονες παρατήρησαν ότι λεπτές στρώσεις του μύκητα μπλόκαραν μέρος της ακτινοβολίας, λειτουργώντας σαν φυσικό «φράγμα».

Θα δώσει τη λύση στους αστροναύτες;

Καθώς τα σχέδια για βάσεις στη Σελήνη και στον Άρη προχωρούν, η ανάγκη για ελαφριά και αποτελεσματικά υλικά προστασίας από την κοσμική ακτινοβολία γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική. Για τον λόγο αυτό, ορισμένοι ερευνητές εξετάζουν σοβαρά την ιδέα της «μυκητιακής αρχιτεκτονικής»: βιολογικά τοιχώματα και δομές που θα αναπτύσσονται επί τόπου και θα προστατεύουν τους αστροναύτες.

Όσο παράξενο κι αν ακούγεται, ένας μύκητας που αναπτύχθηκε μέσα στα πιο επικίνδυνα ερείπια του Τσερνόμπιλ ίσως να κρύβει το κλειδί για ασφαλέστερα ταξίδια στο διάστημα — μια ακόμη απόδειξη ότι η φύση βρίσκει τρόπους να ευδοκιμεί ακόμη και στα πιο αφιλόξενα περιβάλλοντα.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.