«From the river to the sea»: Πώς οι Αμερικανοί σταμάτησαν να «χάφτουν» το παραμύθι του Ισραήλ

Ήταν ο φετινός Φεβρουάριος όταν ο Ντόναλντ Τραμπ, μετά τις συνομιλίες με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, δεσμεύτηκε ότι το Ισραήλ θα αναλάμβανε τον έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας.

Η εξαγγελία ακολουθούσε φρικιαστικές, δυστοπικές αξιώσεις του Αμερικανού προέδρου, πως σχεδιάζει να εκκενώσει πλήρως τη Γάζα από τον γηγενή πληθυσμό της, για να μετατραπεί ολόκληρη η περιοχή σε ένα αχανές τουριστικό θέρετρο.

Πιστός στο δόγμα του «τρελού», ο Τραμπ ήθελε να κάνει πιο γλαφυρή από ποτέ τη δέσμευση της Ουάσινγκτον για στήριξη του σιωνιστικού πρότζεκτ, όμως όπως ανατρέχει το BBC, αυτή η στάση όλο και περισσότερο συγκρούεται με τις κοινωνικές τάσεις των ΗΠΑ.

Ισραήλ - ΗΠΑ: To love story δεν «πουλάει»

Η αγαστή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών στον παράνομο αποικισμό της Παλαιστίνης, μπήκε σε μία νέα περίοδο «δοκιμασίας» μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στο στις 7 Οκτωβρίου του 2023, και την επακόλουθη γενοκτονική εκστρατεία του Ισραήλ.

Κατά τη διάρκεια της εισβολής στη Γάζα, η κυβέρνηση Τζο Μπάιντεν έστειλε όπλα αξίας περίπου 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ισραήλ, διατηρώντας πρωτοφανή επίπεδα αμερικανικής υποστήριξης.

Πλησιάζοντας στις προεδρικές εκλογές του 2024, η επιλαχούσα υποψήφια Κάμαλα Χάρις, απέτυχε να ικανοποιήσει εκείνη τη μερίδα της κοινωνίας που πίεζε για καταδίκη των εγκλημάτων πολέμου του Ισραήλ, και έμπρακτο περιορισμό της στρατιωτικής του καμπάνιας.

Μετά από μερικές χλιαρές δηλώσεις προεκλογικά, πως θα σταματούσε τη «σύγκρουση» στην Παλαιστίνη, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ άλλαξε γρήγορα ρότα, στο πλαίσιο των άρρηκτων διπλωματικών σχέσεων Τελ Αβίβ - Ουάσινγκτον, που κρατούν πάνω από μισό αιώνα.

Οι δημοσκοπήσεις όμως, δείχνουν ότι ο Αμερικανικός λαός έχει κουραστεί από αυτό το «τοξικό» love story.

Σε ιστορικά χαμηλά η υποστήριξη για το Ισραήλ

Μια έρευνα της Gallup που διεξήχθη τον Μάρτιο του 2025, έδειξε ότι μόνο το 46% των Αμερικανών εξέφρασε υποστήριξη για το Ισραήλ (το χαμηλότερο ποσοστό 25ετίας), ενώ το 33% δηλώνει τώρα ότι στηρίζει τον Παλαιστινιακό λαό - η υψηλότερη μερίδα που έχει καταγραφεί ποτέ.

Άλλες δημοσκοπήσεις έχουν καταγράψει παρόμοια αποτελέσματα. Αυτή η διακύμανση οφείλεται κυρίως, πλην όχι αποκλειστικά, στους Δημοκρατικούς και τους νέους ψηφοφόρους.

Μεταξύ 2022 και 2025, το Pew Research Center διαπίστωσε ότι το ποσοστό των Ρεπουμπλικανών που δήλωσαν ότι είχαν αρνητικές απόψεις για το Ισραήλ αυξήθηκε από 27% σε 37%, με τους νέους στην «πλώρη»..

Οι ΗΠΑ αποτελούν εδώ και καιρό τον ισχυρότερο σύμμαχο του Ισραήλ - από τον Μάιο του 1948, όταν η Αμερική ήταν η πρώτη χώρα που αναγνώρισε το νεοσύστατο Κράτος του Ισραήλ. 

Το Ισραήλ ψάχνει για... μεσίτη

Στις αρχές του 1948, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ ,Χάρι Σ. Τρούμαν, κλήθηκε να πάρει μία ιστορική απόφαση για την προσέγγιση της χώρας του στο Παλαιστινιακό.

Η Χαναάν βρισκόταν στη δίνη του βίαιου εκκολαπτόμενου αποικισμού από τους σιωνιστές, μετά από τρεις δεκαετίες επικυριαρχίας από τη Βρετανία, η οποία είχε ανακοινώσει την πρόθεσή της να αποχωρήσει.

Ο Τρούμαν είδε φυσικά μία άνευ προηγουμένου ευκαιρία στην παγίωση ενός επίσημου αντιπροσώπου των συμφερόντων του υπερατλαντικά.

Παρά τους φόβους για μία γενικευμένη σύρραξη στην περιοχή, οι ΗΠΑ έκαναν «all in» στην ίδρυση ενός σιωνιστικού κράτους «μαντρόσκυλου». Ο Τρούμαν αναγνώρισε αμέσως το Ισραήλ όταν αυτό ανακηρύχθηκε δύο ημέρες αργότερα από τον Ντέιβιντ Μπεν-Γκουριόν, τον πρώτο πρωθυπουργό της χώρας.

Αλλά ειδικά τα τελευταία χρόνια, η σχέση αυτή απέχει πολύ από ειδυλλιακή.

Η ιστορία που ήταν παραμύθι

Στην προαναφερθείσα έρευνα του Pew Research Center, το 53% των Αμερικανών εξέφρασε αρνητική γνώμη για το Ισραήλ, σημειώνοντας αύξηση 11 μονάδων από την τελευταία φορά που διεξήχθη η έρευνα το 2022.

Προς το παρόν, αυτές οι μετατοπίσεις στην κοινή γνώμη, που φυσικά ανησυχεί και τα εγχώρια μέσα, δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε σημαντική αλλαγή στην ιστορικά άτεγκτη εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

Η ιστορικότητα αυτής της μεταστροφής δεν εντοπίζεται τόσο στο επίπεδο της πολιτικής, αλλά στο επίπεδο της κοινωνικής αναπαράστασης του Παλαιστινιακού.

Το συνεχιζόμενο έγκλημα στην Παλαιστίνη έχει χαρακτηριστεί επανειλημμένα, η «πλέον καταγεγραμμένη γενοκτονία της ιστορίας», και με τα εργαλεία των μέσω κοινωνικής δικτύωσης και του διαδικτύου, η νωπή, σε live μετάδοση αλήθεια για την κατάσταση στη Γάζα έχει κάνει πολύ περισσότερους ανθρώπους να αναθεωρήσουν τα πιστεύω τους.

Υπάρχουν ωστόσο και αυτοί που πιστεύουν ότι μια διαρκής, μακροπρόθεσμη μετατόπιση της κοινής γνώμης θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε μειωμένη υποστήριξη προς το Τελ Αβίβ με πραγματικούς όρους, όπως οι περικοπές στη στρατιωτική χρηματοδότηση και η χαλάρωση των διπλωματικών δεσμών.

Αυτό το ενδεχόμενο γίνεται ιδιαίτερα αισθητό σε παράγοντες εντός του Ισραήλ. Λίγους μήνες πριν από τις 7 Οκτωβρίου, ο πρώην Ισραηλινός στρατηγός και επικεφαλής της Διεύθυνσης Στρατιωτικών Πληροφοριών, Ταμίρ Χάιμαν, προειδοποίησε για ρωγμές που δημιουργούνται μεταξύ της χώρας του και των Ηνωμένων Πολιτειών, εν μέρει λόγω αυτού που περιέγραψε ως αργή απομάκρυνση των Αμερικανών Εβραίων από τον Σιωνισμό.

Η πολιτική στροφή του Ισραήλ υπέρ της εθνικοθρησκευτικής δεξιάς έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτό.

Από τις αρχές του 2023, το Ισραήλ συγκλονίστηκε από ένα πρωτοφανές κύμα διαμαρτυριών μεταξύ Εβραίων Ισραηλινών κατά των δικαστικών μεταρρυθμίσεων του Νετανιάχου, με πολλούς να υποστηρίζουν ότι οδηγούσε τη χώρα προς τη θεοκρατία - έναν ισχυρισμό που πάντα απέρριπτε.

Το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, κορυφαίο ισραηλινό think tank, με επικεφαλής τον Χάιμαν, δημοσίευσε πρόσφατα αναφορά που υποστήριζε ότι η κοινή γνώμη των ΗΠΑ είχε εισέλθει στην «επικίνδυνη ζώνη», όσον αφορά την υποστήριξη προς το Ισραήλ.

«Οι κίνδυνοι της μειωμένης υποστήριξης των ΗΠΑ, ιδίως καθώς αντανακλά μακροπρόθεσμες και βαθιά ριζωμένες τάσεις, δεν μπορούν να υπερεκτιμηθούν. Το Ισραήλ χρειάζεται την υποστήριξη της παγκόσμιας υπερδύναμης στο άμεσο μέλλον», αναφέρεται στο κείμενο.

Έχουμε έτσι φτάσει σε δυνάμει ιστορική συγκυρία, που κατά τα φαινόμενα, θα εξαρτηθεί κυρίως από τη στάση των Δημοκρατικών. Αυτό διότι, είναι οι ψηφοφόροι τους (νεότερα πιο προοδευτικά, με αυξημένη πρόσβαση στα social media άτομα), που οδηγούν τη λαϊκή κατακραυγή κατά του Ισραήλ.

Αν οι Δημοκρατικοί ενδιαφέρονται να διατηρήσουν τις εκλογικές τους ελπίδες, είναι ρεαλιστικό το ενδεχόμενο, σε αντίθεση με τη διαλλακτική προς τον φασισμό πολιτική που ακολούθησε η Κάμαλα Χάρις, να επιδιώξουν να πολώσουν και να υπερτονίσουν τις διαφορές τους προς τον Ντόναλντ Τραμπ, που οδηγεί την πιο ριζοσπαστική καμπάνια υποστήριξης του Ισραήλ έως σήμερα.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.