Τετραήμερη εργασία: Πώς πέτυχε σε χώρες που την εφαρμόζουν - Τα οφέλη για εργαζόμενους και εταιρείες

Η τετραήμερη εργασία καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στον δημόσιο διάλογο, τη στιγμή που αρκετές χώρες την έχουν εφαρμόσει πιλοτικά, ενώ σε άλλες ήδη έχει υιοθετηθεί με εναρές θεσμικό πλαίσιο.

Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη απορρίπτει το μέτρο, εγείροντας αντεπιχειρήματα που έχουν καταρρίψει τα παγκόσμια πρότυπα εφαρμογής αυτής της νέας διαρρύθμισης εργασίας-ελεύθερου χρόνου, όπως αναέρει ο ΣΚΑΙ.

Στην πραγματικότητα, τα στοιχεία από έρευνες σε εργαζόμενους και εταιρείες δείχνουν ότι το μειωμένο ωράριο εργασίας, αν και δεν λύνει όλα τα δομικά προβλήματα της καπιταλιστικής απασχόλησης , εκεί που μπορεί να εφαρμοστεί, ωφελεί τόσο τον εργαζόμενο, όσο και τις επιχειρήσεις.

Τετραήμερη εργασία: Οι χώρες που το έκαναν σωστά

Ισλανδία

Η Ισλανδία θεωρείται πρωτοπόρος όσον αφορά το μειωμένο ωράριο εργασίας. Κατά την περίοδο 2015-2019, η Ισλανδία διεξήγαγε δύο δοκιμαστικά προγράμματα μεγάλης κλίμακας για τη μείωση του εβδομαδιαίου ωραρίου εργασίας σε 35-36 ώρες, χωρίς μείωση των αποδοχών.

Τα αποτελέσματα αναλύθηκαν για πρώτη φορά στο πλαίσιο ενός κοινού προγράμματος του Ινστιτούτου Autonomy και του ερευνητικού οργανισμού «Association for Sustainability and Democracy» (Alda) στην Ισλανδία.

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων του προγράμματος, στα οποία συμμετείχαν 2.500 εργαζόμενοι –πάνω από το 1% του συνολικού ενεργού πληθυσμού της Ισλανδίας– υποδεικνύει σημαντικά πλεονεκτήματα τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις.

Τα πιλοτικά προγράμματα σημείωσαν συντριπτική επιτυχία και, από την ολοκλήρωσή τους, το 86% του εργατικού δυναμικού της χώρας εργάζεται πλέον λιγότερες ώρες ή έχει αποκτήσει το δικαίωμα να μειώσει τις ώρες εργασίας του.

Η παραγωγικότητα και η παροχή υπηρεσιών παρέμειναν στα ίδια επίπεδα ή βελτιώθηκαν στην πλειονότητα των χώρων εργασίας που συμμετείχαν στα πιλοτικά προγράμματα.

Η ευημερία των εργαζόμενων αυξήθηκε θεαματικά σε μια σειρά δεικτών, από το άγχος και την επαγγελματική εξουθένωση έως την υγεία και την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.

Βρετανία

Μετά τη μεγάλη δοκιμή του 2022, η συντριπτική πλειονότητα των εταιρειών (92%) αποφάσισε να διατηρήσει το μέτρο μόνιμα.

Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Cambridge, τα αποτελέσματα έδειξαν μείωση κατά 71% των επιπέδων burnout, 65% λιγότερες αναρρωτικές άδειες και οριακή αύξηση εσόδων για τις επιχειρήσεις, κατά 1,4% κατά μέσο όρο.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης μείωση κατά 65% στις ημέρες απουσίας λόγω ασθένειας και πτώση κατά 57% στον αριθμό των εργαζομένων που αποχώρησαν από τις συμμετέχουσες εταιρείες, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Βέλγιο

Από το 2022, το Βέλγιο έχει θεσπίσει την τετραήμερη εργασία. Όσοι εργαζόμενοι το επιθυμούν, έχουν το δικαίωμα να εργάζονται 4 ημέρες την εβδομάδα.

Παρόλα αυτά, η τετραήμερη εργασία στο Βέλγιο δεν συνεπάγεται μείωση των ωρών. Οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να εργάζονται τις ίδιες ώρες απλά λιγότερες φορές την εβδομάδα.

Συμπεράσματα μελετών δείχνουν ότι ναι μεν βελτιώνει την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής αλλά ο ρυθμός υιοθέτησης του μέτρου είναι αργός, καθώς πολλοί εργαζόμενοι θεωρούν εξουθενωτικό το 10ωρο ακόμα και αν εργάζονται 4 ημέρες την εβδομάδα.

Ιαπωνία

Η κυβέρνηση της Ιαπωνίας εφάρμοσε το 2025 την τετραήμερη εργασία σε 160.000 υπαλλήλους, στοχεύοντας στη μείωση των θανάτων από υπερεργασία.

Η παλαιότερη εφαρμογή της τετραήμερης εργασίας χωρίς μείωση μισθού από τη Microsoft Japan το καλοκαίρι του 2019,  έδειξε ότι η παραγωγικότητα των εργαζομένων αυξήθηκε κατά 40%, ενώ η εταιρεία μείωσε το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας κατά σχεδόν 23%.

Ισπανία - Πορτογαλία

Και οι δύο χώρες εφαρμόζουν κυβερνητικά επιδοτούμενα προγράμματα τετραήμερης εργασίας.

Στην Πορτογαλία, το 95% των εταιρειών αξιολόγησε θετικά την εμπειρία, ενώ το burnout στους εργαζόμενους μειώθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ, στο 36% από 70%.

Στην Ισπανία, η πιλοτική εφαρμογή της τετραήμερης εβδομάδας εργασίας οδήγησε σε καλύτερη υγεία των εργαζομένων και μείωση της ρύπανσης, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.