Τι είναι το Χάλογουιν και πώς ξεκίνησε: Τα έθιμα της ημέρας των νεκρών

Το Χάλογουιν είναι μία ιδιαίτερα δημοφιλής ημέρα που γιορτάζεται κυρίως στις ΗΠΑ κάθε Οκτώβριο, με τα έθιμά του να έχουν διαδοθεί και παγκόσμια τις τελευταίες δεκαετίες.

Στην Αμερική αποτελεί επίσημη γιορτή, και ενώ έχει συνδεθεί άρρηκτα με την τοπική αγοραία κουλτούρα, έχει τις ρίζες του στην Κέλτικη παράδοση, συγκεκριμένα στην αρχαία γιορτή Samhain.

Η τελευταία αποτελούσε στην ουσία τελετή «εξορκισμού», κατά την οποία οι άνθρωποι άναβαν φωτιές και φορούσαν κοστούμια, για να τρομάξουν και να διώξουν τα κακά στοιχειά και φαντάσματα.

Πότε είναι το Χάλογουιν και τι γιορτάζουμε 

Φέτος, όπως και κάθε χρόνο, το Χάλογουιν θα πέσει στις 31 Οκτώβρη, ημέρα Πέμπτη, αν και πολιτισμικά δρώμενα γύρω από τη γιορτή οργανώνονται από τις αρχές του μήνα.

Αποτελεί στην ουσία την παραμονή της Ημέρας των Αγίων Πάντων, όπως την έχει ορίσει η καθολική εκκλησία, και τότε γιορτάζεται η μνήμη των νεκρών, κυρίως όσων αγίων, μαρτύρων και πιστών που πέθαναν στο όνομα της χριστιανικής πίστης.

Μια θεωρία υποστηρίζει ότι πολλές παραδόσεις του Halloween επηρεάστηκαν από τις κελτικές γιορτές συγκομιδής , ιδιαίτερα το γαελικό φεστιβάλ Samhain, που πιστεύεται ότι έχουν παγανιστικές ρίζες. 

Halloween: Οι «ρίζες» της γιορτής και τα έθιμα που την συνοδεύουν 

Η προέλευση του Halloween χρονολογείται από την αρχαία κελτική γιορτή του Samhain. Οι Κέλτες, που έζησαν πριν από 2.000 χρόνια, κυρίως στην περιοχή που είναι τώρα η Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η βόρεια Γαλλία, γιόρταzαν το νέο έτος την 1η Νοεμβρίου.

Αυτή η μέρα σηματοδότησε το τέλος του καλοκαιριού, τη συγκομιδή, και την αρχή του σκοτεινού, κρύου χειμώνα, μια εποχή του χρόνου που συνδεόταν και με τον ανθρώπινο θάνατο.

Οι Κέλτες πίστευαν ότι τη νύχτα πριν από το νέο έτος, τα όρια μεταξύ του κόσμου των ζωντανών και των νεκρών «αναμειγνύονται», και έτσι το βράδυ της 31ης Οκτωβρίου, γιόρταζαν το Σαμχάιν, όταν οι ψυχές των νεκρών επέστρεψαν στη γη.

Η σημασία της γιορτής ήταν διπλή. Από τη μία, εκδιώκοντας να επιβλαβή για τις καλλιέργειες στοιχειά και τελώνια, και από την άλλη, οι δρυίδες (μάγοι) των κοινοτήτων, είχαν την ευκαιρία να εκμεταλλευτούν τα πνεύματα για μερικές ώρες, βοηθώντας με τις μαντείες της υπόλοιπης χρονιάς.

Κατά τη διάρκεια της γιορτής, οι Κέλτες φορούσαν κοστούμια, που συνήθως αποτελούνταν από κεφάλια και δέρματα ζώων, και προσπαθούσαν να πουν ο ένας την τύχη του άλλου.

Μέχρι το 43 μ.Χ., η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία είχε κατακτήσει το μεγαλύτερο μέρος της κελτικής επικράτειας. Κατά τη διάρκεια των 400 χρόνων που κυβέρνησαν τα κελτικά εδάφη, δύο γιορτές ρωμαϊκής προέλευσης συνδυάστηκαν με την παραδοσιακή κελτική γιορτή του Samhain.

Η πρώτη ήταν η Feralia, μια μέρα στα τέλη Οκτωβρίου, όταν οι Ρωμαίοι τιμούσαν παραδοσιακά τη μνήμη των νεκρών. Η δεύτερη ήταν μια ημέρα τιμής της Πομόνα, της Ρωμαϊκής θεάς των φρούτων και των δέντρων.

Μέχρι τον 9ο αιώνα, η επιρροή του Χριστιανισμού είχε εξαπλωθεί στα κελτικά εδάφη, όπου σταδιακά αναμειγνύεται και αντικατέστησε παλαιότερες κελτικές τελετές. Το 1000 μ.Χ., η εκκλησία όρισε την 2η Νοεμβρίου Ημέρα των Ψυχών, πιθανόν για να αντικαταστήσει την κελτική γιορτή.

Όλη η Ημέρα των Ψυχών γιορταζόταν παρόμοια με το Samhain, με μεγάλες φωτιές, παρελάσεις και κοστούμια, αυτή τη φορά αγίων, αγγέλων και διαβόλων .

Ο εορτασμός της Ημέρας των Αγίων Πάντων ονομαζόταν και All-hallows ή All-hallowmas (από τη μέση αγγλική Alholowmesse που σημαίνει Ημέρα των Αγίων όλων) και τη νύχτα πριν από αυτήν, η παραδοσιακή νύχτα του Samhain στην κελτική θρησκεία, άρχισε να ονομάζεται All-Hallows Eve, και μετά από χρόνια Halloween.

Ο εορτασμός του Halloween ήταν εξαιρετικά περιορισμένος στην αποικιακή Νέα Αγγλία (Αμερική) λόγω των άκαμπτων προτεσταντικών πεποιθήσεων. Το Halloween ήταν πολύ πιο συνηθισμένο στο Μέριλαντ και στις νότιες αποικίες.

Καθώς οι πεποιθήσεις και τα έθιμα διαφορετικών ευρωπαϊκών εθνοτικών ομάδων και των Ινδιάνων της Αμερικής συνδυάστηκαν, μια ξεχωριστά αμερικανική εκδοχή του Halloween άρχισε να εμφανίζεται.

Οι πρώτοι εορτασμοί περιλάμβαναν «παιχνίδια», τα οποία ήταν δημόσιες εκδηλώσεις που πραγματοποιούνταν για τον εορτασμό της συγκομιδής. Οι γείτονες μοιράζονταν ιστορίες για τους νεκρούς, έλεγαν ο ένας την τύχη του άλλου, χόρευαν και τραγουδούσαν.

Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, η Αμερική πλημμύρισε από νέους μετανάστες . Αυτοί οι νέοι μετανάστες, ειδικά τα εκατομμύρια Ιρλανδών μεταναστών που δημιούργησε ο λιμός της πατάτας, συνέβαλαν στη διάδοση του εορτασμού του Halloween σε εθνικό επίπεδο.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.