Δικηγόροι, ιατροδικαστές, αστυνομικοί: Ο Μπαλάσκας και η νέα «φυλή» των πάνελ

Ο αστυνομικός αναλυτής Σταύρος Μπαλάσκας αναλύει τη στάση της Δέσποινας Βανδή στη δικαστική περιπέτεια του Βασίλη Μπισμπίκη, απορώντας για το “πότε θα τα πνίξει τα παπαγαλάκια που λένε τις μακακίες;”. Δικηγόροι σχολιάζουν το χορό του Μπισμπίκη με την Δανάη Παππά, ενώ ιατροδικαστές μεταφέρουν “ρεπορτάζ” για την προσωπικότητα του θύματος του φονικού στη Φοινικούντα (“ο άνθρωπος αυτός είχε μια ροπή προς τα άτομα νεαρής ηλικίας...”).  Οι -κανονικά- απολύτως διαχωρισμένες εξουσίες της δικαιοσύνης, των ΜΜΕ και της αστυνομίας συνεργάζονται αγαστά έως συναδελφικά πια, στη νέα κραταιά μορφή τηλεοπτικής ενημέρωσης, συχνά και ψυχαγωγίας. Ζήτω το infotainment, ζήτω η νέα “φυλή” των πάνελ...

Δεν απέχουν πολύ οι καιροί, που τα πάνελ, ιδίως των πρωινών και μεσημεριανών εκπομπών αποτελούνταν από δημοσιογράφους και τηλεκριτικούς, καλλιτέχνες, ψυχολόγους, μοντέλα, wannabe παρουσιαστές και παρουσιάστριες ή νυν και πρώην εστεμμένες. Στην πορεία των χρόνων, όμως, χάθηκαν τα στέμματα, χάθηκαν κι αυτές. 

Στην κλασική σύνθεση των καθημερινών πάνελ αργότερα προστέθηκαν και πρώην παίκτες ριάλιτι, Youtubers, influencers, μάγειρες, πρόσωπα με απήχηση στα social media. Τα τελευταία χρόνια, όμως, σε άλλη μια τηλεοπτική σεζόν, που το infotainment -ποσοτικά τουλάχιστον- έχει την τιμητική του, οι σταρ - «πανελίστες» είναι αστυνομικοί, ιατροδικαστές και δικηγόροι -χίλια συγγνώμη Δημήτρη Παπανώτα. Οι οποίοι με χαρά έχουν αναλάβει να υπηρετούν τηλεοπτικά και το κομμάτι του info και -ενίοτε ακόμα περισσότερο- αυτό του entertainment.

Οι παράπλευρες συνέπειες του infotainment

Η ανορθόδοξη συνάντηση μεγάλων αστυνομικών και δικαστικών ερευνών (ξεκινώντας από τις δίκες για το metoo, τις υποθέσεις Πισπιρίγκου, Μουρτζούκου μέχρι και την τραγωδία των Τεμπών) με πάνελ εκπομπών, εξειδικευμένων στην ανάλυση της λάμψης του υπέρλαμπρου Κοκλώνη και στον έρωτα του Μαυρίκιου για την Ιλάειρα, δεν “γέννησε” μόνο το infotainment, αλλά και μια νέα “φυλή” σταθερών “πανελιστών”. 

Αποτελείται κυρίως από νυν ή πρώην ιατροδικαστές, αστυνομικούς ή δικηγόρους, οι οποίοι δεν είναι πια απλώς προσκεκλημένοι για να προσφέρουν την τεχνική γνώση και την επαγγελματική εγκυρότητα τους σε υποθέσεις, που συχνά αφορούν εγκλήματα, νομικές εξελίξεις ή ιατροδικαστικά ζητήματα, αλλά μόνιμοι συνεργάτες, που καλύπτουν πολλαπλούς ρόλους: μεταφέρουν “ειδήσεις” ή απλώς φήμες, πασάρουν βίντεο και σχολιάζουν θέματα, που -θεωρητικά- ουδεμία σχέση με τις ειδικότητες τους έχουν. 

Ο αστυνομικός αναλυτής με τους πολλούς ρόλους

Χαρακτηριστικό παράδειγμα σταρ - πανελίστα είναι η περίπτωση του αστυνομικού αναλυτή Σταύρου Μπαλάσκα, τον οποίο κάποτε γνωρίσαμε ως συνδικαλιστή της ΕΛ.ΑΣ., αλλά τη φετινή σεζόν βλέπουμε ως καλεσμένο σε πρωινές ή βραδυνές εκπομπές διαφορετικών καναλιών, ως μόνιμο συνεργάτη του “Πρωινού” του ΑΝΤ1 αλλά και ως ισότιμο συμπαρουσιαστή της νέας εκπομπής του Open, “Κοινωνία άνω κάτω” -όπου δύο δημοσιογράφοι συνυπάρχουν με έναν αστυνομικό αναλυτή κι έναν δικηγόρο.  
 
Ο ρόλος του δεν αφορά μόνο τις αστυνομικές υποθέσεις, αλλά εκτείνεται επί παντός. Το πρωί σχολιάζει το brutal image του Μπισμπίκη (με ατάκες όπως “δεν τον είδαμε, επειδή είναι και brutal να βαράει τίποτα κλοτσίδια, τίποτα κουτουλίδια σε όποιον του έκανε τη γκέλα…” -και κατά τον Λιάγκα τον παρέσυρε να επισκεφθεί τον Πάνο Ρούτσι) ή την ποινή που του επιβλήθηκε για το τρακάρισμα (“δηλαδή, τιμωρήθηκε με ένα νυχτοκάματο της γυναίκας του...”). 

Το βράδυ ανακρίνει -σε ρόλο πια όχι απλώς πανελίστα, αλλά «δημοσιογράφου» - παρουσιαστή- τη μάνα της Μουρτζούκου με ερωτήματα όπως “εσείς γιατί δεν είχατε προειδοποιήσει ότι η κόρη σας έχει άγρια ένστικτα;”. Κι αν χρειαστεί -ή και χωρίς λόγο- προσφέρει και μια νότα entertainment σηκώνοντας την μπλούζα για να επιδείξει το δασύτριχο στέρνο του στο φιλοθεάμον κοινό ή αποκαλύπτοντας πικάντικες λεπτομέρειες για τη γυναίκα του (“την αφήνω και με δέρνει και μ’ αρέσει…”).

Μια ανορθόδοξη υπέρβαση ρόλων

Σε αυτό το ιδιότυπο “νόμος και τάξη”, που έχει εξαπλωθεί σε όλα τα πάνελ, όλοι οι καλοί χωρούν. Η κυριαρχούσα μόδα του infotainment δεν έχει ως αποτέλεσμα μόνο να είναι σχεδόν όλες οι εκπομπές παρόμοιες, αλλά κι όλοι οι συμμετέχοντες να κάνουν πάνω κάτω την ίδια “δουλειά”, σε μια “συναδελφική” συνύπαρξη μη συναδέλφων.
                                                     
Ωστόσο, η μετακίνηση προσώπων από τον ρόλο του λειτουργού της Πολιτείας (όπως ένας αστυνομικός ή ένας ιατροδικαστής) σε αυτόν του τηλεοπτικού σχολιαστή ή παρουσιαστή αγγίζει τα όρια μιας ανορθόδοξης υπέρβασης. Αν δεχτούμε ότι τα ΜΜΕ αποτελούν την “τέταρτη εξουσία”, τότε η συμμετοχή πρώην ή νυν λειτουργών άλλων εξουσιών (εκτελεστικής, δικαστικής ή άλλης) εντός αυτής της σφαίρας, οδηγεί εύλογα σε μια -απροκάλυπτη- διαπλοκή, που μπορεί να αποδυναμώσει την ανεξαρτησία όλων.

Στην ουσία, βλέπουμε μια μετατόπιση του δημόσιου λόγου: οι τηλεοπτικές εκπομπές δεν καλούν πια ειδικούς για να φωτίσουν ζητήματα, αλλά ενσωματώνουν τους θεσμούς ως μόνιμες τηλεοπτικές παρουσίες, που εξυπηρετούν πολλαπλούς ρόλους. Και αυτό αλλάζει τον τρόπο, με τον οποίο παράγεται και καταναλώνεται η δημόσια “αλήθεια”. Κι υποβιβάζει ακόμα περισσότερο το ρόλο των δημοσιογράφων μέσα στα ίδια τα μέσα ενημέρωσης -σε μια εποχή, στην οποία ηθοποιός αναλαμβάνει ρόλο συντονιστή ενημερωτικής εκπομπής, με ζωντανές συνδέσεις σε όλη την Ελλάδα...

Κι αν αύριο μεθαύριο, δούμε τον κ. Μπαλάσκα να παρουσιάζει τις κρέμες των χορηγών ή τα τηλέφωνα της -μεγάλης- κλήρωσης για το αυτοκίνητο, αγαπημένοι πανελίστες των παλαιών εποχών, κρατηθείτε γερά. Είμαστε μαζί σας...

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.