Πώς πραγματικά λειτουργεί η σουηδική Αρχή Προστασίας Καταναλωτή

Η ακρίβεια είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα στην καθημερινότητα του μέσου Έλληνα, ένα πρόβλημα που η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη θέλει να δείξει πως έχει τη διάθεση να το λύσει. Μαθαίνουμε κάθε μέρα πως για ένα διαφορετικό προϊόν, πως η τιμή του αναμένεται να φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη, όπως πρόσφατα, το παγωτό.

Χθες ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε στο υπουργικό συμβούλιο κάτι που ακουγόταν αρκετά ενδιαφέρον και σίγουρα «μαχητικό». Είπε: «Ιδρύουμε Εθνική Αρχή, που θα εποπτεύει την αγορά και την προστασία του καταναλωτή στα πρότυπα της Σουηδίας. Η ακρίβεια δεν παύει να πολιορκεί το μέσο και μικρό εισόδημα. Στον πόλεμο κατά των ανατιμήσεων προσθέτουμε ένα επιπλέον όπλο»

Η Εθνική Αρχή για την εποπτεία της αγοράς και την προστασία του καταναλωτή στην οποία αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός, είναι η Konsumentverket. Πρόκειται όντως για μια ανεξάρτητη κρατική αρχή, αλλά κάπου εδώ ξεκινούν κάποιες χειροπιαστές διαφορές με αυτό που πρόκειται να ξεκινήσει τον κύκλο εργασιών του στην ελληνική αγορά.

Κάποια στοιχεία για την Konsumentverket 

• Είναι μια ανεξάρτητη κρατική αρχή, που υπάγεται διοικητικά στο Υπουργείο Οικονομικών αλλά λειτουργεί με μεγάλη αυτονομία.

• Συνδυάζει πρόληψη, εποπτεία και ενημέρωση. Δεν είναι μόνο κατασταλτικός μηχανισμός (π.χ. πρόστιμα), αλλά και θεσμός ενημέρωσης και υποστήριξης των πολιτών.

• Περιλαμβάνει τον «δικηγόρο του πολίτη» για θέματα αγοράς, με δυνατότητα διερεύνησης καταγγελιών από πολίτες, αλλά και άμεσης παρέμβασης σε εταιρίες που επιχειρούν να παραπλανήσουν καταναλωτές με ψευδείς διαφημίσεις κα άλλα εργαλεία marketing. Μπορεί ακόμα και να πάει δικαστικά μια οποιαδήποτε εταιρεία με εμπορικές συναλλαγές εντός της Σουηδίας, που δεν συμμορφώνεται με τις υποδείξεις του. Η δράση του σχετίζεται και με: τηλεφωνικές εταιρείες πωλήσεων, τράπεζες, ηλεκτρονικά καταστήματα, παρόχους συνδρομητικών υπηρεσιών. 

• Δίνει έμφαση στην πρόσβαση των ευάλωτων ομάδων σε δίκαιες και ασφαλείς καταναλωτικές υπηρεσίες.

• Παράγει έρευνες αγοράς, αξιολογεί όρους συμβολαίων, ελέγχει διαφημίσεις, συμβουλεύει για δικαιώματα, και μπορεί να παραπέμπει επιχειρήσεις σε δικαστήρια.

• Δεν εστιάζει μόνο στην τιμολόγηση ή στην καταπολέμηση της ακρίβειας, αλλά σε ολιστική προστασία του καταναλωτή.

Οι διαφορές ως προς τη νέα αρχή που θέλει να θεσπίσει η κυβέρνηση

• Θα είναι συγχώνευση υπαρχουσών υπηρεσιών (Συνήγορος Καταναλωτή, ΔΙΜΕΑ, τμήματα της ΓΓ Εμπορίου).

• Θα έχει διοικητή και υποδιοικητές, πιθανότατα με διορισμούς από την εκάστοτε κυβέρνηση, όπως η ΑΑΔΕ – δηλαδή η δομή της θα είναι σε μεγάλο βαθμό, υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης. 

• Ο πρωταρχικός στόχος της θα είναι η αντιμετώπιση της ακρίβειας – δηλαδή επικεντρώνεται στις ανατιμήσεις και τις παραβιάσεις τιμολόγησης/παραπλάνησης.

• Δεν είναι σαφές αν θα έχει πλήρως ανεξάρτητη νομική λειτουργία όπως η αντίστοιχη αρχή της Σουηδίας. 

• Εστιάζει περισσότερο σε εποπτεία και επιβολή προστίμων, λιγότερο σε εκπαιδευτικές ή κοινωνικές δράσεις προστασίας του καταναλωτή.

Με λίγα λόγια, η σουηδική ανεξάρτητη αρχή μπορεί να ελέγξει από ένα τυχαίο κατάστημα με είδη μαναβικής που ανέβασε ξαφνικά τιμές, μέχρι κολοσσούς όπως η Amazon και η Temu και να τους ζητήσει το λόγο, σε περίπτωση που επιχειρούν να παραπλανήσουν καταναλωτές με πρακτικές επιθετικού marketing. Το αν θα καταφέρει να συστήσει ένα σώμα ελέγχου της αγοράς το ίδιο δυναμικό και η ελληνική κυβέρνηση, αυτό φαντάζει αρκετά δύσκολο. Μακάρι να τα καταφέρει. 

(με πληροφορίες από ertnews και government.se)

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.