Μενού
ηλεκτρονικά απόβλητα
Ηλεκτρονικά απόβλητα | Shutterstock
  • Α-
  • Α+

Εκατομμύρια τόνοι απορριφθέντων ηλεκτρονικών συσκευών από τις ΗΠΑ αποστέλλονται στο εξωτερικό, κυρίως σε αναπτυσσόμενες χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας που δεν είναι προετοιμασμένες να χειριστούν με ασφάλεια τα επικίνδυνα απόβλητα, σύμφωνα με νέα έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη από μια περιβαλλοντική οργάνωση.

Σύμφωνα με το Associated Press, η οργάνωση Basel Action Network (BAN) με έδρα το Σιάτλ, ανέφερε ότι μία διετής έρευνα εντόπισε τουλάχιστον 10 αμερικανικές εταιρίες που εξάγουν μεταχειρισμένα ηλεκτρονικά προϊόντα στην Ασία και τη Μέση Ανατολή, σε αυτό που αποκαλεί «κρυφό τσουνάμι» ηλεκτρονικών αποβλήτων.

«Αυτό το νέο, σχεδόν αόρατο τσουνάμι ηλεκτρονικών αποβλήτων, λαμβάνει χώρα... αυξάνοντας τα ήδη κερδοφόρα περιθώρια κέρδους του τομέα ανακύκλωσης ηλεκτρονικών συσκευών, ενώ επιτρέπει σε ένα μεγάλο μέρος του εξοπλισμού πληροφορικής του αμερικανικού κοινού και των επιχειρήσεων να εξάγεται κρυφά και να υποβάλλεται σε επεξεργασία υπό επιβλαβείς συνθήκες στη Νοτιοανατολική Ασία», αναφέρει η έκθεση.

Αύξηση των ηλεκτρονικών αποβλήτων

Τα ηλεκτρονικά απόβλητα, ή e-waste, περιλαμβάνουν απορριφθέντες συσκευές όπως τηλέφωνα και υπολογιστές που περιέχουν πολύτιμα υλικά, αλλά και τοξικά μέταλλα όπως μόλυβδο, κάδμιο και υδράργυρο.

Καθώς οι συσκευές αντικαθίστανται όλο και πιο γρήγορα, τα παγκόσμια ηλεκτρονικά απόβλητα αυξάνονται πέντε φορές πιο γρήγορα από ό,τι ανακυκλώνονται επίσημα.

Το 2022, η παγκόσμια παραγωγή έφτασε το ρεκόρ των 62 εκατομμυρίων μετρικών τόνων. Σύμφωνα με την Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών των Ηνωμένων Εθνών και τον ερευνητικό της βραχίονα, UNITAR, η ποσότητα αυτή αναμένεται να αυξηθεί σε 82 εκατομμύρια μέχρι το 2030.

Τοξικές χημικές ουσίες

Τα αμερικανικά ηλεκτρονικά απόβλητα επιβαρύνουν την Ασία, η οποία ήδη παράγει σχεδόν το ήμισυ του συνολικού όγκου παγκοσμίως. Μεγάλο μέρος τους καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής, από όπου διαρρέουν τοξικές χημικές ουσίες στο περιβάλλον.

Μερικά καταλήγουν σε άτυπους χώρους αποθήκευσης παλιοσίδερων, όπου οι εργαζόμενοι καίνε ή αποσυναρμολογούν τις συσκευές με τα χέρια, συχνά χωρίς προστασία, απελευθερώνοντας τοξικά καυσαέρια και παλιοσίδερα

Σύμφωνα με την έκθεση, περίπου 2.000 εμπορευματοκιβώτια — περίπου 33.000 μετρικοί τόνοι (36.376 αμερικανικοί τόνοι) — χρησιμοποιημένων ηλεκτρονικών συσκευών φεύγουν κάθε μήνα από τα λιμάνια των ΗΠΑ.

Η έκθεση αναφέρει ότι οι εταιρίες που βρίσκονται πίσω από τις αποστολές, οι οποίες περιγράφονται ως «μεσίτες ηλεκτρονικών αποβλήτων», συνήθως δεν ανακυκλώνουν οι ίδιες τα απόβλητα, αλλά τα στέλνουν σε εταιρίες σε αναπτυσσόμενες χώρες.

Απάντηση στην έκθεση

Οι εταιρίες που αναφέρονται στην έκθεση περιλαμβάνουν τις Attan Recycling, Corporate eWaste Solutions ή CEWS, Creative Metals Group, EDM, First America Metal Corp., GEM Iron and Metal Inc., Greenland Resource, IQA Metals, PPM Recycling και Semsotai.

Έξι από τις εταιρίες δεν απάντησαν αμέσως στα αιτήματα για σχόλια που τους στάλθηκαν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Η Semsotai δήλωσε στο Associated Press ότι δεν εξάγει παλιοσίδερα, αλλά μόνο λειτουργικά εξαρτήματα για επαναχρησιμοποίηση και κατηγόρησε την BAN για μεροληψία.

Η PPM Recycling δήλωσε στο ότι οι αποθήκες της στην Καλιφόρνια και το Τέξας στέλνουν μόνο αλουμίνιο και άλλα μη σιδηρούχα μέταλλα στη Μαλαισία. Ανέφερε ότι η BAN υπερβάlλει όσον αφορά τον όγκο των αποστολών, προσθέτοντας ότι χρησιμοποιούσε ακριβείς εμπορικούς κωδικούς και ακολουθούσε τους αμερικανικούς και διεθνείς κανόνες.

Η Greenland Resource δήλωσε ότι έλαβε σοβαρά υπόψη τις κατηγορίες και εξέταζε το θέμα εσωτερικά και δεν μπορούσε να σχολιάσει περαιτέρω χωρίς να δει την έκθεση.

Η CEWS δήλωσε ότι ακολουθεί αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα, αλλά ορισμένες πτυχές του πού και πώς χειρίζονται τα ανακυκλωμένα υλικά αποτελούν βιομηχανικά μυστικά.

Αξία άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων

Η έκθεση εκτιμά ότι μεταξύ Ιανουαρίου 2023 και Φεβρουαρίου 2025, οι 10 εταιρίες εξήγαγαν περισσότερα από 10.000 κοντέινερ με πιθανά ηλεκτρονικά απόβλητα αξίας άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, σύμφωνα με την έκθεση. Σε επίπεδο βιομηχανίας, το εμπόριο αυτό θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 200 εκατομμύρια δολάρια το μήνα.

Οκτώ από τις 10 εταιρίες που εντοπίστηκαν διαθέτουν πιστοποιήσεις R2V3 — ένα βιομηχανικό πρότυπο που αποσκοπεί να διασφαλίσει την ασφαλή και υπεύθυνη ανακύκλωση ηλεκτρονικών συσκευών, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με την αξία μιας τέτοιας πιστοποίησης, σύμφωνα με την έκθεση.

Αρκετές εταιρίες λειτουργούν εκτός Καλιφόρνιας, παρά τους αυστηρούς νόμους της πολιτείας για τα ηλεκτρονικά απόβλητα, οι οποίοι απαιτούν πλήρη αναφορά και κατάλληλη διαχείριση των ηλεκτρονικών και γενικών αποβλήτων.

Διεθνής συνθήκη

Πολλά εμπορευματοκιβώτια ηλεκτρονικών αποβλήτων μεταφέρονται σε χώρες που έχουν απαγορεύσει τέτοιες εισαγωγές βάσει της Σύμβασης της Βασιλείας, μιας διεθνούς συνθήκης που απαγορεύει το εμπόριο επικίνδυνων αποβλήτων από χώρες που δεν την έχουν υπογράψει, όπως οι ΗΠΑ, η μόνη βιομηχανική χώρα που δεν την έχει ακόμη επικυρώσει.

Η μη κερδοσκοπική οργάνωση ανέφερε ότι η εξέταση των κυβερνητικών και ιδιωτικών εμπορικών αρχείων από πλοία και τελωνειακούς υπαλλήλους έδειξε ότι οι αποστολές συχνά δηλώνονταν με εμπορικούς κωδικούς που δεν αντιστοιχούσαν σε ηλεκτρονικά απόβλητα και αφορούσαν «εμπορεύσιμα υλικά» όπως ακατέργαστα μέταλλα ή άλλα ανακυκλώσιμα προϊόντα, προκειμένου να αποφευχθεί ο εντοπισμός τους.

Τέτοιες ταξινομήσεις ήταν «εξαιρετικά απίθανες», δεδομένου του τρόπου με τον οποίο οι εταιρίες περιγράφουν δημοσίως τις δραστηριότητές τους

Χωματερές και ρύπανση

Ο Tony R. Walker, ο οποίος μελετά το παγκόσμιο εμπόριο αποβλήτων στη Σχολή Πόρων και Περιβαλλοντικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Dalhousie στο Χάλιφαξ του Καναδά, δήλωσε ότι δεν τον εκπλήσσει το γεγονός ότι τα ηλεκτρονικά απόβλητα συνεχίζουν να διαφεύγουν της ρύθμισης.

Ενώ ορισμένες συσκευές μπορούν να εμπορεύονται νόμιμα εάν είναι λειτουργικές, οι περισσότερες από αυτές τις εξαγωγές προς αναπτυσσόμενες χώρες είναι χαλασμένες ή παρωχημένες και φέρουν εσφαλμένη επισήμανση, με προορισμό χωματερές που ρυπαίνουν το περιβάλλον και έχουν μικρή αγοραία αξία, ανέφερε.

Αναφέρθηκε στη Μαλαισία — μια χώρα που έχει υπογράψει τη Σύμβαση της Βασιλείας και που προσδιορίζεται στην έκθεση ως ο κύριος προορισμός των ηλεκτρονικών αποβλήτων των ΗΠΑ — λέγοντας ότι η χώρα θα κατακλυστεί από αυτόν τον όγκο, επιπλέον των αποβλήτων από άλλες πλούσιες χώρες.

«Αυτό σημαίνει απλά ότι η χώρα κατακλύζεται από αυτό που ουσιαστικά είναι μεταφορά ρύπανσης από άλλες χώρες», είπε.

«Η Μέκκα των σκουπιδιών»

Η έκθεση εκτιμά ότι οι αποστολές ηλεκτρονικών αποβλήτων από τις ΗΠΑ ενδέχεται να αντιπροσωπεύουν περίπου το 6% του συνόλου των εξαγωγών των ΗΠΑ προς τη χώρα από το 2023 έως το 2025.

Αφού η Κίνα απαγόρευσε τις εισαγωγές ξένων αποβλήτων το 2017, πολλές κινεζικές επιχειρήσεις μετέφεραν τις δραστηριότητές τους στη Νοτιοανατολική Ασία, χρησιμοποιώντας οικογενειακούς και επιχειρηματικούς δεσμούς για να εξασφαλίσουν άδειες.

«Η Μαλαισία ξαφνικά έγινε η Μέκκα των σκουπιδιών», δήλωσε ο Jim Puckett του Basel Action Network.

Τα εμπορευματοκιβώτια στάλθηκαν επίσης στην Ινδονησία, την Ταϊλάνδη, τις Φιλιππίνες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, παρά τις απαγορεύσεις της Σύμβασης της Βασιλείας και των εθνικών νόμων, προσθέτει η έκθεση.

Στις χώρες που δέχονται αυτά τα ηλεκτρονικά απόβλητα από τις ΗΠΑ, «αδήλωτοι εργαζόμενοι που αναζητούν απεγνωσμένα εργασία» εργάζονται σε πρόχειρες εγκαταστάσεις, εισπνέοντας τοξικά αέρια καθώς απογυμνώνουν καλώδια, λιώνουν πλαστικά και αποσυναρμολογούν συσκευές χωρίς προστασία, αναφέρει η έκθεση.

Προσπάθειες για τον έλεγχο των παράνομων εισαγωγών

Οι αρχές της Ταϊλάνδης και της Μαλαισίας έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους για τον περιορισμό των παράνομων εισαγωγών ηλεκτρονικών αποβλήτων από τις ΗΠΑ.

Τον Μάιο, οι αρχές της Ταϊλάνδης κατάσχεσαν 238 τόνους ηλεκτρονικών αποβλήτων από τις ΗΠΑ στο λιμάνι της Μπανγκόκ, ενώ οι αρχές της Μαλαισίας κατάσχεσαν ηλεκτρονικά απόβλητα αξίας 118 εκατομμυρίων δολαρίων σε εθνικές επιδρομές τον Ιούνιο.

Οι περισσότερες εγκαταστάσεις στη Μαλαισία ήταν παράνομες και δεν διέθεταν περιβαλλοντικές διασφαλίσεις, δήλωσε η SiPeng Wong, του Κέντρου για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς και του Νεποτισμού της Μαλαισίας.

Η εξαγωγή ηλεκτρονικών αποβλήτων από πλούσιες χώρες σε αναπτυσσόμενες χώρες επιβαρύνει τις τοπικές εγκαταστάσεις, κατακλύζει τις προσπάθειες διαχείρισης των εγχώριων αποβλήτων και αποτελεί μια μορφή «αποικιοκρατίας των αποβλήτων», δήλωσε.

 

Google News

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Φόρτωση BOLM...