Πώς γιγαντώθηκε η ελληνική βιομηχανία την περίοδο 1950-1973;

Φέτος το καλοκαίρι μπήκε στη ζωή μας ο όρος «υπερτουρισμός» ως η νέα μάστιγα που απειλεί τη βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας. Είναι όμως μονόδρομος η «μονοκαλλιέργεια» του τουρισμού στη χώρα μας;  

Κατά κοινή ομολογία, η βιομηχανία, η οποία δημιουργεί σταθερές και καλοπληρωμένες δουλειές, είναι το παραμελημένο παιδί της ελληνικής οικονομίας. Ωστόσο, τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά μόλις πριν από λίγες δεκαετίες. Την περίοδο που ακολούθησε το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο, η ελληνική βιομηχανία ήταν η ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας. Ένας κλάδος που ήταν καινοτόμoς και εξωστρεφής, με εγχώριες εταιρείες που έδιναν έμφαση στις εξαγωγές και ήταν ικανές ακόμα και να ανταγωνιστούν αντίστοιχους ξένους κολοσσούς. 

Τα νούμερα μιλάνε από μόνα τους. Την εικοσαετία 1953-73 το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας μας σχεδόν τετραπλασιάστηκε, ενώ ο μέσος όρος αύξησης του ΑΕΠ ήταν 6,7% - μόνο η Ιαπωνία είχε υψηλότερο (7,9%) από τα ανεπτυγμένα κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ. Η βιομηχανία διαδραμάτισε βασικό ρόλο σε αυτή τη μεταβολή, δημιουργώντας το 80% των νέων θέσεων εργασίας και σχεδόν διπλασιάζοντας τη συμμετοχή της στο ΑΕΠ (από 20% σε 35%), με τη συμμετοχή των βιομηχανικών εξαγωγών στις συνολικές εξαγωγές να αγγίζει στο απόγειο της το 60%. 

Πώς όμως έγινε το «ελληνικό οικονομικό θαύμα», όπως έχει καταγραφεί στα χρονικά της παγκόσμιας οικονομικής ιστορίας; Στο πρώτο μέρος του δεύτερου κύκλου του podcast του Reader για την Ιστορία της Ελλάδας, συζητάμε για το παρελθόν αλλά και το παρόν της ελληνικής βιομηχανίας με τον κ. Λευτέρη Αναστασάκη, ο οποίος έχει μελετήσει το κομμάτι αυτό της οικονομικής ιστορίας της Ελλάδας με μια διπλή ιδιότητα: αυτή του επαγγελματία που γνωρίζει από μέσα τη βιομηχανία με εμπειρία 3 δεκαετιών σε αυτήν, αλλά και αυτή του ιστορικού με ειδικευση στην οικονομία και την τεχνολογία. Στο βιβλίο του Καινοτομία και Βιομηχανικός Μετασχηματισμός στην Ελλάδα (1950-1973), ο κ. Αναστασάκης μελετά το γενικό πλαίσιο ανάπτυξης της βιομηχανίας εκείνη την περίοδο, όσο και επιμέρους κλάδους με άξονα έξι εμβληματικές εταιρίες: ΙΖΟΛΑ, Χαλυβουργική, Τιτάν, Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, Πετζετάκις, Πειραϊκή-Πατραϊκή. Εταιρείες που δημιούργησαν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις καλοπληρωμένης εργασίας και παρήγαγαν από μπλου τζιν μέχρι τηλεοράσεις και καράβια, συμβάλλοντας στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου του ελληνικού λαού εκείνη την περίοδο.  

Πώς συνέβαλε η ελληνική βιομηχανία στο μεταπολεμικό ελληνικό θαύμα; Τί ρόλο έπαιξε το ελληνικό κράτος, η υποτίμηση της δραχμής, η δημιουργία της ΔΕΗ και το σχέδιο Μάρσαλ; Πώς η Πειραϊκή-Πατραϊκή έφτιαχνε μπλου τζιν από ελληνικό βαμβάκι; Πώς η ΙΖΟΛΑ έκανε τη ΔΕΗ χονδρέμπορα και παρήγαγε ελληνικές τηλεοράσεις; Πώς κατάφεραν τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά να γίνουν τη δεκαετία του ’60 πιο αποδοτικά από τα σημερινά κινεζικά ναυπηγεία; Κατόπιν, γιατί έχουμε ταχεία αποβιομηχάνιση τις επόμενες δεκαετίες; Ήταν οι ελληνικές βιομηχανίες έτοιμες για την ένταξη στην ΕΟΚ; Μπορεί να ανατραπεί αυτή η πορεία αποβιομηχάνισης σήμερα; Σε αυτά και άλλα ερωτήματα απαντά ο κ. Ανασταστάκης στο σημερινό podcast.

Ακούστε το νέο επεισόδιο τώρα:

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.