Εκτεθειμένη η Ευρώπη χωρίς μια ισχυρή Ελλάδα

Το εύλογο και μόνιμο πλέον ερώτημα που τίθεται με αφορμή κάθε Σύνοδο Κορυφής κατά τα τελευταία χρόνια είναι τι μπορούμε να περιμένουμε από την Ευρώπη σε σχέση με τα ανοικτά μας ζητήματα με την Τουρκία.

 Μάλιστα αυτή τη φορά η Σύνοδος Κορυφής συμπίπτει χρονικά με την εμβληματική επέτειο των 200 ετών από την έναρξη της Επανάστασης, γεγονός που για εμάς τους Έλληνες προσδίδει έναν έντονο και ιδιαίτερο συμβολισμό.

Ένα σαφές στίγμα δόθηκε με την έκθεση του Ύπατου Εκπροσώπου Μπορέλ, που παρουσιάστηκε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και συζητείται περαιτέρω κατά τη Σύνοδο Κορυφής, η οποία παρά τις ελλείψεις της κρίνεται θετικά από την ελληνική πλευρά.

Τα θετικά σημεία για την Ελλάδα είναι η ξεκάθαρη θέση για οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας μέσω διαλόγου στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, η αναγνώριση ότι τα σύνορα της Ελλάδας είναι και σύνορα της Ευρώπης με αφορμή τα περυσινά γεγονότα του Έβρου, η αναφορά στην κρίση με το Ορούτς Ρέις, η επισήμανση της διακοπής των επιστροφών προς την Τουρκία από τα ελληνικά νησιά και κυρίως η ρητή και αναλυτική αναφορά περιοριστικών μέτρων εις βάρος της Τουρκίας σε περίπτωση παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου ή ενεργειών με αρνητικές επιπτώσεις για τα συμφέροντα της ΕΕ ή κρατών μελών της.  

Υπάρχουν όμως και ελλείψεις, όπως η απουσία αναφοράς στο “casus belli” και στις επανειλημμένες τουρκικές παραβιάσεις της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.  

Σε μία γενικότερη θεώρηση της στάσης της Ευρώπης απέναντι στην Τουρκία, αυτό που δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής είναι τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που συνδέουν την ΕΕ και ιδίως ορισμένα ισχυρά κράτη μέλη με τη γείτονα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, δηλαδή το άθροισμα των μεταξύ τους εισαγωγών και εξαγωγών ξεπερνά σε ετήσια βάση τα 150 δις ευρώ.

Περαιτέρω οι ευρωπαικές τράπεζες είναι εκτεθειμένες με δάνεια προς την Τουρκία ύψους άνω των 100 δις ευρώ, με τη μερίδα του λέοντος να ανήκει στις Ισπανικές τράπεζες με δάνεια ύψους 50 δις ευρώ, ενώ ακολουθούν οι Ιταλικές με δάνεια 18 δις ευρώ.

Επίσης ισχυρότατοι είναι οι οικονομικοί δεσμοί Γερμανίας – Τουρκίας, με τη Γερμανία να αποτελεί τον πρώτο εξαγωγικό προορισμό για τουρκικά προϊόντα, τις μεταξύ τους εμπορικές συναλλαγές να ανέρχονται ετησίως στα 36 δις ευρώ και 7.500 γερμανικές επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται στην τουρκική επικράτεια.

Τα ανωτέρω ενδεικτικά στοιχεία εξηγούν σε μεγάλο βαθμό γιατί ένα ισχυρό μπλόκ κρατών μελών, επιδεικνύει συστηματικά απροθυμία επιβολής αυστηρών οικονομικών κυρώσεων εις βάρος της Τουρκίας, ικανών να πλήξουν την τουρκική οικονομία και το τραπεζικό της σύστημα.

Πάρα ταύτα, η ενεργητική διπλωματία και οι ισχυρές συμμαχίες που ανέπτυξε η ελληνική κυβέρνηση σε συνδυασμό με τις προσωπικές επαφές του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο ανώτατο επίπεδο, κατάφεραν να μετατρέψουν τις ελληνοτουρκικές διαφορές σε ευρωτουρκικές, με αποτέλεσμα όχι μόνο η Τουρκία να υποχρεώνεται να καθίσει στο τραπέζι, αλλά και η Ευρώπη στη Σύνοδο Κορυφής να την προσλαμβάνει πλέον ως πρόβλημα. 

Την ίδια ώρα ο Ερντογάν βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσχερή θέση. Η οικονομία από ισχυρό χαρτί γι’ αυτόν, εξελίσσεται σε αχίλλειο πτέρνα, με ορατή πλέον την απειλή νομισματικής και χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης. Επίσης όχι μόνο απώλεσε τον ισχυρότερο σύμμαχό του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και βλέπει τη δραματική κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ - Ρωσίας να μην του αφήνει περιθώρια συνέχισης της αμυντικής και διπλωματικής του ακροβασίας μεταξύ Ανατολής - Δύσης.

Μάλιστα το Σεπτέμβριο μετά τις Ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία και την εκλογή του διαδόχου στην Καγκελαρία της κυρίας Μέρκελ, η οποία υπήρξε ο βασικός του συνομιλητής στην ΕΕ επί 16 χρόνια, θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα νέο και προφανώς δυσμενέστερο γι’ αυτόν ευρωπαϊκό πολιτικό περιβάλλον, με δεδομένο τον ηγετικό ρόλο της Γερμανίας.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες στα θέματα Ελλάδας - Τουρκίας καλούνται όχι μόνο να σταθμίσουν τα νέα δεδομένα, αλλά και να συνειδητοποιήσουν ότι χωρίς μία ισχυρή Ελλάδα, η Ευρώπη και η Δύση θα βρίσκονται εκτεθειμένες απέναντι στην ηγεμονία μίας αναθεωρητικής και “αντιδυτικής” δύναμης σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή για τις γεωπολιτικές ισορροπίες, την τρομοκρατία, τα ενεργειακά και το μεταναστευτικό.

Οι ΗΠΑ, η Αίγυπτος, το Ισραήλ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το έχουν ήδη αντιληφθεί. Το τηλεφώνημα του Προέδρου Μπάιντεν προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη ανήμερα της 25ης Μαρτίου, στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής ενώπιον των 27 και μάλιστα πριν μιλήσει με τον Ερντογάν, λέει πολλά.     

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.