ΠΟΛΙΤΙΚΗ
08/08/2022 21:58

ΕΥΠ: Αύξηση 116% στις παρακολουθήσεις την τελευταία 10ετία - Τι προβλέπει ο νόμος, τι αποκαλύπτει η ΑΔΑΕ

Εντύπωση προκαλεί η εκτίναξη κατά 116% των νόμιμων συνακροάσεων για λόγους εθνικής ασφάλειας την τελευταία δεκαετία με τον αριθμό τους να αυξάνεται τόσο επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ όσο και επί Νέας Δημοκρατίας

ΕΥΠ: Αύξηση 116% στις παρακολουθήσεις την τελευταία 10ετία - Τι προβλέπει ο νόμος, τι αποκαλύπτει η ΑΔΑΕ
Πηγή: shutterstock, eurokinissi
Ανάγνωση:

Η υπόθεση της παρακολούθησης των τηλεφωνικών συνομιλιών του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη επαναφέρει εν μέσω σφοδρής πολιτικής σύγκρουσης τη συζήτηση για τις νόμιμες επισυνδέσεις από την ΕΥΠ. Οι 4 προτεινόμενες αλλαγές, που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην κατεύθυνση αυτή, αποτελούν την επίσημη παραδοχή ενός προβληματικού πλαισίου σε μία από τις πιο νευραλγικές υπηρεσίες για την ασφάλεια της χώρας, που χρήζει παρεμβάσεων.

Διαβάστε ακόμη: «Ναι» στο αίτημα Τσίπρα από την κυβέρνηση: 22 Αυγούστου ανοίγει η Βουλή εκτάκτως λόγω παρακολούθησης του Ανδρουλάκη

Εκτός όμως της προφανούς διάστασης, που προσδίδει στον τρόπο λειτουργίας των εθνικών μυστικών υπηρεσιών η παρακολούθηση ενός πολιτικού προσώπου προκαλεί εξίσου εντύπωση η εκτίναξη κατά 116% των νόμιμων συνακροάσεων για λόγους εθνικής ασφάλειας την τελευταία δεκαετία με τον αριθμό τους να αυξάνεται τόσο επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ όσο και επί Νέας Δημοκρατίας.

Πιο συχνή η Εθνική ασφάλεια από... εγκλήματα

Χαρακτηριστικό αυτού του φαινομένου είναι πως από τις συνολικά 7.146 εισαγγελικές διατάξεις άρσης απορρήτου για λόγους εθνικής ασφάλειας, που εκδόθηκαν το 2012, φτάσαμε στις 15.475 κατά τη διάρκεια του 2021. Τον προβληματισμό της για την κατάσταση αυτή είχε διατυπώσει ήδη από το 2019 η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) καθώς στην ετήσια έκθεση πεπραγμένων για τη χρονιά εκείνη ανέφερε ότι «και στη διάρκεια του απελθόντος 2019, είναι προδήλως εμφανής η συχνότερη προσφυγή των αρχών στην άρση του απορρήτου για λόγους αναγόμενους στην προστασία της εθνικής ασφάλειας. Ακριβέστερα, το απόρρητο αίρεται με συχνότητα πενταπλασίως υψηλότερη για λόγους διασυνδεόμενους με την προάσπιση της εθνικής ασφάλειας σε σχέση με άρσεις, που αφορούν τη διακρίβωση εγκλημάτων».

Η αρμόδια Αρχή, η οποία συστάθηκε το 2003 σε υλοποίηση του άρθρου 19 του Συντάγματος με κύριο σκοπό την προστασία του θεμελιώδους ατομικού δικαιώματος του απορρήτου των επικοινωνιών, ηλεκτρονικών και ταχυδρομικών, ανέφερε την περίοδο εκείνη πως «η διαχρονική αυτή τάση και η σταθερή υπεροχή των άρσεων του άρθρου 3 του N. 2225/1994 για λόγους εθνικής ασφάλειας θέτει προς προβληματισμό τα ακόλουθα ζητήματα: Στις περιπτώσεις άρσης του απορρήτου για λόγους εθνικής ασφάλειας αποφασίζον όργανο είναι ο Εισαγγελέας Εφετών, ενώ όταν πρόκειται για άρσεις που αφορούν τη διακρίβωση εγκλημάτων, την απόφαση λαμβάνει κατ’αρχάς, δικαστικό συμβούλιο - όργανο του οποίου η συλλογικότητα παρέχει εξ’ ορισμού υψηλότερα εχέγγυα αξιοπιστίας σε σχέση με τη μονοπρόσωπη εισαγγελική αρχή».

Δεν προβλέπει... αιτιολόγηση ο νόμος

Μάλιστα, η Αρχή επεσήμαινε τα ακόλουθα: «Στη διάταξη, διά της οποίας επιβάλλεται η άρση του απορρήτου για λόγους εθνικής ασφάλειας, δεν προβλέπεται εκ του νόμου υποχρέωση αναγραφής του ονόματος ''του προσώπου ή των προσώπων κατά των οποίων λαμβάνεται το μέτρο της άρσης''. Αυτό πρακτικά οδηγεί στη δυνατότητα άρσης του απορρήτου χαρακτήρα της επικοινωνίας για αόριστο αριθμό φυσικών προσώπων (μη ατομικώς προσδιορισμένων). Στην περίπτωση ωστόσο, τέτοιων ''μαζικών ή χωρικών'' άρσεων ανακύπτουν ζητήματα συμβατότητας της εγχώριας διαδικασίας με τους όρους και τις προϋποθέσεις της ΕΣΔΑ. Ομοίως, στην άρση του απορρήτου για λόγους εθνικής ασφάλειας, ο νόμος δεν προβλέπει υποχρέωση αιτιολόγησης της σχετικής απόφασης.

Μολονότι είναι φανερό ότι η επιλογή αυτή του νομοθέτη συναρτάται με την ανάγκη διαφύλαξης πληροφοριών που ανάγονται στον σκληρό πυρήνα του κράτους και της ασφάλειάς του, εντούτοις, η συστηματική άρση του απορρήτου στην πράξη, κυρίως, για λόγους εθνικής ασφάλειας εγείρει επιφυλάξεις και σκεπτικισμό. Ειδικότερα, η παράλειψη αιτιολογίας αποκλείει τον δικαστικό έλεγχο ως προς την τήρηση των άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας και της αρχής της αναλογικότητας - γεγονός που θέτει αυτοτελή ζητήματα σε σχέση με τις αρχές και τα μηνύματα του κράτους δικαίου». Στο πλαίσιο αυτό, από τις 406 εισαγγελικές διατάξεις το 2005, τις 5.459 το 2010 και τις 7.146 το 2012 φτάσαμε στις 9.097 το 2014. Οι αναφερόμενοι αριθμοί αφορούν στο πλήθος των διατάξεων, που έχουν εκδοθεί από τις δικαστικές αρχές και έχουν κοινοποιηθεί στην ΑΔΑΕ και όχι στον αριθμό των συνδέσεων ή ατόμων επί των οποίων διατάσσεται η άρση του απορρήτου. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι στο πλαίσιο κάθε διάταξης μπορεί να περιλαμβάνεται αριθμός συνδέσεων που υπερβαίνει τον ένα τηλεφωνικό αριθμό.

Ετσι φτάσαμε στον πενταπλασιασμό...

Ειδικότερα, το 2014 η ΑΔΑΕ παρέλαβε 3.780 εισαγγελικές διατάξεις, που αφορούσαν σε νέες περιπτώσεις άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας καθώς και 4.717 εισαγγελικές διατάξεις για παρατάσεις προγενέστερων διατάξεων. Επίσης παρέλαβε 600 διατάξεις, που διέταζαν την παύση της άρσης του απορρήτου. Την επόμενη χρονιά με τον ΣΥΡΙΖΑ να έχει αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας κοινοποιήθηκαν στην ΑΔΑΕ μέσα σε κλειστό φάκελο, προκειμένου η Αρχή να ελέγχει την τήρηση της νόμιμης διαδικασίας για την άρση του απορρήτου, 1.000 περισσότερες εισαγγελικές διατάξεις (4.871), που αφορούσαν σε νέες περιπτώσεις καθώς και 3.937 εισαγγελικές διατάξεις για παρατάσεις προγενέστερων διατάξεων.

Το 2016 η ΑΔΑΕ παρέλαβε 5.177 εισαγγελικές διατάξεις, που αφορούσαν νέες περιπτώσεις άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας και 3.904 εισαγγελικές διατάξεις για παρατάσεις προγενέστερων διατάξεων. Επίσης παρέλαβε 214 διατάξεις, που διέταζαν την παύση της άρσης του απορρήτου έναντι 324 το 2015. Μετά τη μείωση του αριθμού των εισαγγελικών διατάξεων, που παρέλαβε το 2017 η ΑΔΑΕ (από 9.295 το 2016 σε 7.182) καταγράφηκε εντυπωσιακή άνοδος άνω του 50% την επόμενη χρονιά με τις εισαγγελικές διατάξεις να ξεπερνούν πλέον τις 11.000 ανερχόμενες σε 11.113.

Ο αριθμός αυτός σταθεροποιήθηκε το 2019 καθώς στη διάρκεια του έτους κοινοποιήθηκαν στην ΑΔΑΕ 11.680 διατάξεις, που αφορούσαν στην άρση απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας με τη Νέα Δημοκρατία να έχει αναλάβει τη διακυβέρνηση τον Ιούλιο του 2029. Σημαντική όμως αύξηση σημειώθηκε την επόμενη χρονιά με τον αριθμό των διατάξεων το 2020 να ανέρχονται σε 13.751. Ο συνολικός αριθμός των νέων περιπτώσεων άρσης του απορρήτου, των παρατάσεων προγενέστερων διατάξεων και διατάξεων, που όριζαν την παύση της άρσης του απορρήτου, πριν την παρέλευση του χρόνου που είχε οριστεί από την αρχική διάταξη αυξήθηκε ακόμα περισσότερο το 2021 ανερχόμενος σε 15.475.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Google News
Ακολουθήστε το Reader στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.
# TAGS:
ΕΥΠ ΝΙΚΟΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ