«Δέκα χρόνια από το κελί στο ψηφοδέλτιο»: Η ανάρτηση–ορόσημο του Σπύρου Ρίτσαρντ Χαγκαμπιμάνα

Δέκα χρόνια από την ημέρα που βγήκε από τη φυλακή, ο Σπύρος Ρίτσαρντ Χαγκαμπιμάνα επιστρέφει δημόσια σε μία από τις πιο σκοτεινές αλλά και καθοριστικές περιόδους της ζωής του. Με μια συγκινητική ανάρτηση, στις 23 Ιανουαρίου 2026, περιγράφει τις 210 ημέρες παράνομης κράτησης, βασανιστηρίων και απόπειρων δολοφονίας από το αυταρχικό καθεστώς του Μπουρούντι, αλλά και τον αγώνα φίλων, γνωστών και άγνωστων, που οδήγησε τελικά στην απελευθέρωσή του.

Στο κείμενό του, ο Χαγκαμπιμάνα μιλά για «μέρα απελευθέρωσης», για μια εμπειρία που «δύσκολα μπορεί να καταλάβει όποιος δεν την έζησε», και αφιερώνει την επέτειο σε όσους στάθηκαν δίπλα του, αποφεύγοντας συνειδητά να ξεχωρίσει ονόματα για να «μην αδικήσει κανέναν».

Η συμβολική επίσκεψη στον Φρέντη Μπελέρη

Για να τιμήσει αυτή τη μέρα, ο Σπύρος Ρίτσαρντ Χαγκαμπιμάνα επισκέφθηκε στα γραφεία του τον ευρωβουλευτή της ΝΔ, Διονύσιο Φρέντη Μπελέρη, έναν άνθρωπο που επίσης γνώρισε τη σκληρή πραγματικότητα της φυλακής, αυτή τη φορά στην Αλβανία.

Όπως σημειώνει στην ανάρτησή του, τους ενώνουν «η αγάπη και ο σεβασμός στην Πατρίδα, η πίστη στη Δημοκρατία, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην ελευθερία».

Ο Χαγκαμπιμάνα ευχαριστεί θερμά τον Μπελέρη και το επιτελείο του, υπενθυμίζοντας ότι πολλοί από αυτούς είχαν αγωνιστεί και για τη δική του απελευθέρωση πριν από δέκα χρόνια. Η συνάντηση αποκτά έτσι έντονο συμβολισμό: δύο άνθρωποι που βίωσαν την αυθαιρεσία της εξουσίας, συναντιούνται σήμερα σε θεσμικούς ρόλους, μιλώντας για δημοκρατία και κράτος δικαίου.

Ποιος είναι ο Σπύρος Ρίτσαρντ Χαγκαμπιμάνα

Ο Σπύρος Ρίτσαρντ Χαγκαμπιμάνα γεννήθηκε το 1969 στη Μπουζουμπούρα, στο Μπουρούντι της Ανατολικής Αφρικής, και αποφοίτησε το 1988 από το λύκειο του Μπουρούρι. Το 1991 εισήχθη στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων στην Ελλάδα, από όπου αποφοίτησε το 1996, πρώτος μεταξύ των αλλοδαπών δοκίμων.

Την ίδια χρονιά μπήκε στη Νομική Σχολή Αθηνών, όπου δραστηριοποιήθηκε στη φοιτητική παράταξη της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ.

Παράλληλα με τις σπουδές του, από το 1997 έως το 2005 εργάστηκε στη Βιβλιοθήκη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΑΣΟΕΕ). Το 2005 απέκτησε την ελληνική ιθαγένεια, ενώ την ίδια χρονιά επέστρεψε στο Μπουρούντι, καθώς το καθεστώς είχε αλλάξει και το δημοκρατικό πολίτευμα βρισκόταν στην αρχή του, μετά από μια δεκαετία εμφυλίου που τον είχε κρατήσει μακριά από την πατρίδα του.

Αξιωματικός, ειρηνευτικές αποστολές και σύγκρουση με το καθεστώς

Επιστρέφοντας στο Μπουρούντι, ο Χαγκαμπιμάνα εντάχθηκε στο Λιμενικό Σώμα, το οποίο διοικητικά υπαγόταν στην αστυνομία, φτάνοντας μέχρι το βαθμό του αντισυνταγματάρχη.

Στη συνέχεια συμμετείχε σε ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ, αποκτώντας σημαντική εμπειρία στην ανάλυση και αντιμετώπιση κρίσεων, αλλά και στην επανεγκαθίδρυση του κράτους δικαίου.

Μεταξύ άλλων, υπηρέτησε:

• 2008–2010 στην Ακτή Ελεφαντοστού, στο επίκεντρο του εμφυλίου, με αποστολή τη διοργάνωση εκλογών και την επανεγκαθίδρυση του κράτους δικαίου.

• 2011–2013 στην Αϊτή, στην Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ (MINUSTAH), συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση της χώρας μετά τον καταστροφικό σεισμό.

Την περίοδο 2013–2015 διετέλεσε Υπαρχηγός των Επιχειρήσεων της Αστυνομίας του Μπουρούντι. Η ενεργή στάση του υπέρ της υπεράσπισης του Συντάγματος—το οποίο παραβιάστηκε από τον τότε πρόεδρο της χώρας—οδήγησε στη σύλληψή του στις 27 Ιουνίου 2015, με την κατηγορία του «πραξικοπηματία» κατά του καθεστώτος.

Ακολούθησαν 210 ημέρες κράτησης, βασανιστηρίων, εκφοβισμών και επανειλημμένων απόπειρων δολοφονίας, σε τέσσερις διαφορετικές φυλακές, «η καθεμία χειρότερη από την άλλη», όπως ο ίδιος περιγράφει. Χωρίς ουσιαστική κατηγορία, χωρίς πρόσβαση στον φάκελό του, χωρίς πραγματική δυνατότητα υπεράσπισης.

Η διεθνής πίεση και η απελευθέρωση

Η απελευθέρωσή του, τον Φεβρουάριο του 2016, ήρθε ύστερα από συντονισμένες διπλωματικές πιέσεις της ελληνικής πολιτείας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ.

Από τότε, ο Χαγκαμπιμάνα έχει αφιερώσει ένα μεγάλο μέρος της δημόσιας δράσης του στην καταγγελία των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Μπουρούντι, μεταφέροντας τη δική του εμπειρία ως ζωντανή μαρτυρία αυταρχισμού και βίας.

Στην ανάρτησή του, δέκα χρόνια μετά, υπογραμμίζει ότι η απάντηση στο καθεστώς ήρθε «από τους φίλους» του, από ανθρώπους που κινητοποιήθηκαν εντός και εκτός συνόρων, αποδεικνύοντας τη δύναμη της διεθνούς αλληλεγγύης.

Από τα κέντρα υποδοχής στη Β’ Πειραιά: η νέα σελίδα στην Ελλάδα

Τον Φεβρουάριο του 2020, ο Σπύρος Ρίτσαρντ Χαγκαμπιμάνα διορίστηκε σύμβουλος στο υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Λίγο αργότερα, στις αρχές Μαρτίου, ορίστηκε υποδιοικητής της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Γενικής Γραμματείας Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο του ίδιου υπουργείου, θέση που κατέχει μέχρι σήμερα.

Μιλά αγγλικά και γαλλικά, ενώ οι μητρικές του γλώσσες είναι τα Κιρούντι και τα Σουαχίλι. Η προσωπική του διαδρομή—από την Ανατολική Αφρική, στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, στη Νομική Αθηνών, στις ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ και στη σύγκρουση με ένα αυταρχικό καθεστώς—τον καθιστά μια ιδιαίτερη περίπτωση ανθρώπου που συνδέει βιωματικά την έννοια του ασύλου, της προσφυγιάς και των δικαιωμάτων με την καθημερινή του δουλειά.

«Δεν θα σταματήσω ποτέ να σας ευχαριστώ»

Στο τέλος της ανάρτησής του, ο Σπύρος Ρίτσαρντ Χαγκαμπιμάνα απευθύνεται ξανά σε όσους στάθηκαν δίπλα του: «Αφιερώνω αυτή την ημέρα στους φίλους μου και στους δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα μου… Ένα είναι βέβαιο: δεν θα σταματήσω ποτέ να σας ευχαριστώ».

Δέκα χρόνια μετά την έξοδό του από τη φυλακή, ο ίδιος επιχειρεί να μετατρέψει μια προσωπική τραγωδία σε πολιτική και θεσμική διαδρομή. Από τα κελιά του Μπουρούντι μέχρι τα ψηφοδέλτια της Β’ Πειραιά, η ιστορία του είναι ένα ζωντανό σχόλιο πάνω στη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το ποιοι χωρούν—ή δεν χωρούν—στην ελληνική Βουλή.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.