Σύνοδος Κορυφής «υπό πίεση»: Το διακύβευμα για οικονομία, ενέργεια και ασφάλεια – Δράση από την ΕΕ ζητά ο Μητσοτάκης

Με μείζον διακύβευμα η πυρκαγιά που καίει στη Μέση Ανατολή να μην κάψει ολοσχερώς την παγκόσμια οικονομία και συνεπώς τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και επίδικο να αποδείξουν στους ευρωπαίους πολίτες ότι το ευρωπαϊκό «καράβι» μπορεί πια να στρίψει με ταχύτητα και αποφασιστικότητα όταν η συγκυρία το απαιτεί αντί να καθυστερεί διαρκώς κλωτσώντας το τενεκεδάκι παρακάτω, προσέρχονται οι Ευρωπαίοι ηγέτες στη σημερινή Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.

Η κρίσιμη μεταβλητή στις συζητήσεις τους και τις αποφάσεις, που πολλοί όπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης πιέζουν να ληφθούν τουλάχιστον σε επίπεδο προετοιμασίας έναντι των οικονομικών επιπτώσεων, είναι η διάρκεια του πολέμου ταυτόχρονα με το χρόνο που θα παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ. Καθώς η διάρκεια θα εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις και τις αυξήσεις στα καύσιμα και τις τιμές της ενέργειας, ενώ η αποκατάσταση των δρομολογίων μεταφοράς πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ απαιτεί μήνες. Συνεπώς, η διάρκεια και η προοπτική αποκατάστασης της βλάβης θα κρίνει και το εύρος και το βάθος των παρεμβάσεων τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η συνεδρίαση γίνεται και στη σκιά των απειλών του Αμερικανού Προέδρου Τράμπ για πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ  από το ΝΑΤΟ εξαιτίας της άρνησης μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών - που διακινούν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ – να στείλουν πολεμικά πλοία για την διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Ενώ, στους πονοκεφάλους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ήρθαν να προστεθούν οι χθεσινές επιθέσεις του Ιράν σε διυλιστήρια χωρών του Κόλπου ως αντίποινα στην επίθεση του Ισραήλ στη μεγαλύτερη εγκατάσταση φυσικού αερίου της χώρας, που εκτόξευσαν τη διεθνή τιμή του πετρελαίου στα 110 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει ακόμα πιο εμφατικά την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, ενώ εγείρει κινδύνους και για τη μετανάστευση.

Το μπρα ντε φερ για άλλη μία φορά αναμένεται να αφορά στη διαφορετική αίσθηση του επείγοντος μεταξύ μίας σειράς ηγετών για την κατάρτιση της λίστας των «όπλων» που θα πρέπει να είναι έτοιμα εφόσον απαιτηθεί προς ενεργοποίηση, αφενός βραχυπρόθεσμα,  αφετέρου μακροπρόθεσμα. Κάτι που μεταφράζεται και σε μεγαλύτερες ευελιξίες από την Ευρώπη σχετικά με τις ορισθείσες οροφές δαπανών των κρατών – μελών.

«Οδηγός» τα διδάγματα από την ένεργειακή κρίση του 2022

Σε ότι αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, ο Πρωθυπουργός αναμένεται να τονίσει ότι η Ευρώπη πρέπει να στηριχτεί στα διδάγματα από την ενεργειακή κρίση του 2022, μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Σύμφωνα με συνεργάτες του, πρόκειται να επιμείνει ότι «πυξίδα» πρέπει να είναι η αγοραστική δύναμη των πολιτών, η οποία είναι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας. «Εφόσον χρειαστεί, η Ε.Ε πρέπει να έχει έτοιμο ένα σχέδιο που θα προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά», θα πει. Για την Αθήνα και τον Κυριάκο Μητσοτάκη ένα δυνητικό μέτρο μπορεί να είναι η επανάληψη της ρήτρας διαφυγής που ίσχυσε για τις αμυντικές δαπάνες μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, ώστε αυτές να μην προσμετρώνται στο έλλειμμα.

Η Ελλάδα είναι καταρχάς θετική στις προτάσεις που περιλαμβάνονται στην επιστολή που απηύθυνε στους ηγέτες η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερλάιεν. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι δεν πρέπει να παραγνωριστεί το γεγονός πως σήμερα η κρίση εκκινεί από άλλη βάση - με υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και ρύπων - και οι όποιες προτάσεις δεν πρέπει να προσθέτουν επιπλέον βάρος.

«Ο Πρωθυπουργός ανέφερε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (σ.σ μείωση) ως ένα παράδειγμα μέτρου το οποίο θα προκύψει στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής και συντονισμένης προσπάθειας. Δηλαδή, αυτό είναι ένα μέτρο το οποίο χωρίς ευρωπαϊκές ευελιξίες, δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί. Χωρίς ευρωπαϊκές ευελιξίες, όμως, μπορούμε να κάνουμε άλλα μέτρα. Όπως, π.χ, εκείνα τα οποία κάναμε το 2022, να το πω ευθέως, τα πιο στοχευμένα. Μέτρα όπως ένα fuel pass, το οποίο έρχεται να στηρίξει τους πιο ευάλωτους, εκείνους που το έχουν περισσότερο ανάγκη», ανέφερε ο Υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης στο Mega. «Έχουμε έτοιμο σχέδιο για όλα τα ενδεχόμενα {..} Δεν θα αφήσουμε την κοινωνία αβοήθητη», διαβεβαίωσε με τη σειρά του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης στον ΣΚΑΪ.

Στόχος η διπλωματική λύση με το Ιράν

Αναφορικά με τον πόλεμο στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, ο Πρωθυπουργός θα επιμείνει ότι στόχος της Ε.Ε. πρέπει να είναι η επίτευξη διπλωματικής λύσης με το Ιράν, που θα αντιμετωπίζει όλες τις πτυχές με βασική αυτήν του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Τεχεράνης. Θα επιμείνει, παράλληλα, ότι η Ελλάδα δεν εμπλέκεται στις πολεμικές επιχειρήσεις και δεν προτίθεται να εμπλακεί σε πιθανή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ. Και με αφορμή τη συζήτηση περί ενδεχόμενης επέκτασης της εντολής της ευρωπαϊκής επιχείρησης «ΑΣΠΙΔΕΣ» που δραστηριοποιείται στην Ερυθρά Θάλασσα, θα θυμίσει ότι σε αυτή συμβάλλουν μόνο η Ελλάδα και η Ιταλία, μιλώντας για απογοητευτικό προηγούμενο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, άλλωστε, αναμένεται να ζητήσουν την ενίσχυση των υφιστάμενων ναυτικών αποστολών, Aspides και Atalanta, με περισσότερα πλοία.

Επιπλέον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αδράξει την ευκαιρία να υπογραμμίσει ότι η αμυντική στήριξη που παρείχε η Ελλάδα - και στη συνέχεια άλλα κράτη μέλη - στην Κύπρο, συνιστά επίδειξη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην πράξη, χωρίς μάλιστα να έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, κάτι που δημιουργεί ένα θετικό προηγούμενο. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δε, οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή δικαιώνουν τη θέση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η αμυντική στρατηγική της Ε.Ε πρέπει να έχει προσέγγιση 360 μοιρών. Δηλαδή, η Ευρώπη να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορά της. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.