«Αγάπη Χαίνουσα»: Αφήστε το τραύμα ανοιχτό

Το τραύμα να μείνει ανοιχτό παρακαλώ. Όχι φάρμακα, όχι νυστέρια, τομές, ράμματα, σκουριασμένα θαύματα, όχι σε όνειρα πετάγματα. Παρακαλώ προσέξτε το κενό μεταξύ ανθρώπου και καθρέφτη. Κάπου ανάμεσα στο είδωλο και στην άβυσσο παράπεσε η επόμενη ανθισμένη μέρα και ο ήχος που φτιάξαμε χθες με τον ιδρώτα, τον πόνο, το αίμα μας. Οι εποχές μας σαρώνουν και ο νέος άνθρωπος αποκτά τεχνητές νευρικές απολήξεις, πληκτρολόγιο στο στήθος και κυλιόμενη επιφάνεια στην καρδιά. Η αγκαλιά είναι το share, το συναίσθημα είναι η εντολή που χτυπιέται πάνω στα πλήκτρα και η θέα του παραθύρου η ψηφιακή οθόνη του κινητού και του μυαλού. Γι’ αυτό, αφήστε το παλιό τραύμα ανοιχτό και κάντε χώρο για την αγάπη που έρχεται και δραπετεύει.

Το μεγαλύτερο επίτευγμα του ανθρώπου δεν είναι οι επιστημονικές εφευρέσεις, όχι. Αυτές ήταν αναπόφευκτες, διότι η γνώση δεν έχει άλλο δρόμο. Το μεγαλύτερο επίτευγμά του είναι η τέχνη! Το δημιούργημα που έρχεται από άγνωστες, μυστήριες, σκοτεινές, οδούς και που δομείται εσωτερικά στην καρδιά και στο συναίσθημα. Την τέχνη τη νιώθεις ως τα τρίσβαθα της ψυχής σου και στο δέρμα σου που ανατριχιάζει. Κι αν ο Θεό είναι ο μέγας Δημιουργός, ο άνθρωπος είναι η πληγή που δεν κλείνει, η ασταμάτητη δημιουργία, είναι η «Αγάπη Χαίνουσα» (Εκδόσεις Ποταμός).

Διαβάστε ακόμη: Το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας φέρνει στην Τεχνόπολη δυο βραβεία «Booker»

Αναμέτρηση με την εξαφάνιση του εαυτού

Ο Ουίλιαμ Γκάντις κάνει αυτό που όλοι οι μεγάλοι δημιουργοί οφείλουν να κάνουν κατά καιρούς: να αναμετρηθούν με την εξαφάνιση του εαυτού και τη διάσωση του δημιουργού. Για τον καλλιτέχνη που θέλει να επικοινωνήσει με τον χρόνο και τον χώρο και με όσους υπάρχουν σε αυτόν, η επόμενη μέρα, το επόμενο έργο είναι πάντα το πιο σημαντικό. Αυτή είναι μια διαδικασία που δεν σταματά, έχει τους δικούς της ανθρώπινους ρυθμούς και μοναδικές, εσωτερικές κυρίως, διαστάσεις. Και έτσι προχωρούσε και η προχωρά, πρέπει, η τέχνη.

Τι γίνεται, όμως, όταν η ταχύτητα του υλικού κόσμου υπερβαίνει αυτήν του διανοητικού, του πνευματικού; Αυτό που χάσκει αρχίσει να νιώθει κρύο μέταλλο και την απόσυρση του φωτός για χάρη της στιλπνής, ατσάκιστης, «τελειότητας». Όλη η τέχνη σε ένα στικάκι, σε ένα κουμπί, σε «κλικ», σε μία ηλεκτρονική εντολή. Η συνοχή δεν δημιουργείται, δίδεται έτοιμη και αναπαυμένη σε κουτί με φουσκάλες για τέλειο unboxing. Οι ατέλειες εξαλείφονται, τα λάθη διορθώνονται και ο δημιουργός μένει σε μια γωνιά να ουρλιάζει αυτό δεν είναι τέχνη! Το παραλήρημα ξεκινά και δίνει την αλήθεια όπως είναι: ντυμένη με τις cut up σάρκες του παρελθόντος και του μέλλοντος που κρέμεται στο χείλος της αβύσσου. 

Συνομιλία με την αδυσώπητη εξέλιξη

Ο Γκάντις, ένας εκ των σημαντικότερων εκπροσώπων του μεταπολεμικού μοντερνισμού, στο κύκνειο άσμα του τα βάζει με τον εκμηχανισμό της δημιουργίας και το απειλητικό σύμπαν της (σχεδόν) αυτονομημένης τεχνολογίας και της σημερινής A.I. Ο ανώνυμος αφηγητής βρίσκεται στο νοσοκομείο και περιμένει το τέλος. Αυτό, όμως, δεν είναι μόνο βιολογικό, είναι και αυτό της αυθεντικότητας, της αληθινής δημιουργίας. Αφορμή για τον «απομαγνητοφωνημένο» λόγο, τον διαρκώς μεταβαλλόμενο και ποτέ οριστικά συμπληρωμένο, είναι η εφεύρεση του μηχανικού πιάνου. Η μουσική, η υψηλότερη μορφή τέχνης, καθίσταται προϊόν που χωρά σε κουτιά, σε άψογα μελετημένα μηχανήματα. Ο Γκάντις αξιοποιεί την έρευνα χρόνων που έχει κάνει, τις λογοτεχνικές και άλλες του καλλιτεχνικές αναφορές και συνομιλεί με την αδυσώπητη εξέλιξη και το οντολογικό χάσμα που συναντά την απρόσωπη επιβολή. 

Στο «Αγάπη Χαίνουσα» δεν υπάρχει πλοκή, διάλογος, χαρακτήρες. Το ξαφνικό, το οργισμένο και το ανολοκλήρωτο δίνουν τον τόνο και το συναίσθημα τον φρενήρη ρυθμό της αφήγησης-διήγησης. Τα λόγια του Γκάντις έχουν τέτοια δύναμη που κρατάνε το τραύμα της αγάπης ανοιχτό και προειδοποιούν για τη θέση της τέχνης, τώρα και για πάντα. Σε αυτό το βιβλίο πρέπει να αφεθείτε στον ρυθμό και στο ορμητικό συναίσθημα του συγγραφέα για να το νιώσετε και να το πάρετε μαζί σας. Η μετάφραση από τον Γιώργο Μπέτσο είναι πολύ καλή και του αξίζει αναγνώριση.

Η έκδοση συνοδεύεται από την εισαγωγή του Σβεν Μπίρκετς και τον επίλογο του Τζόζεφ Τάμπι, δύο κείμενα απαραίτητα για τον προσανατολισμό και την προετοιμασία του αναγνώστη.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.