Το μυθιστόρημα που έχρισε την Άγκαθα Κρίστι «βασίλισσα του εγκλήματος» γίνεται 100 χρονών

Ένας αιώνας πέρασε από τότε που η Αγγλίδα συγγραφέας Άγκαθα Κρίστι έγραψε και κυκλοφόρησε το κορυφαίο crime story όλων των εποχών. Το βιβλίο της τιτλοφορείται «The murder of Roger Ackroyd» και στην Ελλάδα έχει κυκλοφορήσει με δύο τίτλους «Η δολοφονία του Ρότζερ Άκροϊντ» και «Ποιος σκότωσε τον Ρότζερ Άκροϊντ», ενώ θεωρείται το πιο καλοσχεδιασμένο και ανατρεπτικό crime story όλων των εποχών. 

Βραβεία και διακρίσεις

Το μυθιστόρημα στην αρχή δημοσιεύτηκε σε συνέχειες  στη λονδρέζικη εφημερίδα London Evening News, το καλοκαίρι του 1925 και ως βιβλίο  κυκλοφόρησε τον Ιούνιο του 1926 στο Ηνωμένο Βασίλειο από την εκδοτική εταιρία William Collins & Sons και στις ΗΠΑ από την  εκδοτική εταιρία Dodd, Mead & Co. 

Το συγκεκριμένο crime story έτυχε θερμής υποδοχής από την πρώτη του δημοσίευση στην λονδρέζικη εφημερίδα και έχει χαρακτηριστεί ως το αριστούργημα της Άγκαθα Κρίστι. Το 2013, η Βρετανική Ένωση Συγγραφέων Αστυνομικών Μυθιστορημάτων το ψήφισε ως το καλύτερο αστυνομικό μυθιστόρημα όλων των εποχών.

Είναι ένα από τα πιο γνωστά και πιο ανατρεπτικά μυθιστορήματα της Κρίστι, με το πρωτότυπο επίλογό του να έχει σημαντικό αντίκτυπο στο είδος της αστυνομικής φιλολογίας. Ο Howard Haycraft, ένας διάσημος Αμερικανός συγγραφέας και εκδότης πολλών detective stories το συμπεριέλαβε στη λίστα με τα πιο επιδραστικά αστυνομικά μυθιστορήματα που γράφτηκαν ποτέ. 

Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι το 3ο μυθιστόρημα της Κρίστι  με  ήρωα τον Ηρακλή Πουαρό. Στη «Δολοφονία του Ρότζερ Άκροϊντ», ο διάσημος Βέλγος ντέντεκτιβ με το κεφάλι σε σχήμα αυγού, το ιδιότυπο περπάτημα, το εμβληματικό μουστάκι και τα θρυλικά φαιά κύτταρα που βρίσκουν τους ενόχους, χωρίς ποτέ (ή σχεδόν ποτέ) να λαθέψουν, έχει ήδη αποφασίσει να βγει στη σύνταξη.

Η πλοκή

Η πλοκή ξεκινά με τον Ηρακλή Πουαρό να  έχει αποτραβηχτεί σε ένα ειδυλλιακό χωριό της Αγγλίας με στόχο να αφοσιωθεί  στην καλλιέργεια ζαρζαβατικών, που διαθέτουν τέλεια αρμονικό σχήμα. 

Γρήγορα, ωστόσο, ο Πουαρό συνειδητοποιεί πως η ηρεμία και η αρμονία του ήσυχου βρετανικού χωριού Κινγκς Άμποτ είναι επίπλαστη και από κάτω σιγοβράζουν φθόνοι, έριδες και κρυφά πάθη που δεν αργούν να βγουν στην επιφάνεια.  

Ο άγριος φόνος ενός προσωπικού του φίλου κινητοποιεί τον Ηρακλή Πουαρό και τον υποχρεώνει να αφήσει τα κολοκυθάκια, τις κολοκύθες και τις μελιτζάνες που καλλιεργεί για να ανακαλύψει τον δολοφόνο. Και για να γίνει η ιστορία ακόμα πιο περίπλοκη, τον φόνο τον ανακαλύπτει ο  τοπικός γιατρός του χωριού, επίσης προσωπικός φίλος του Ηρακλή Πουαρό.

‘Όταν η αλήθεια αποκρύπτεται για το γενικότερο καλό

Η συνέχεια  ανήκει στην  αστυνομική ιστορία, με  το ημερολόγιο του δολοφόνου να φτάνει στα χέρια του ντεντέκτιβ στο τέλος  ως καλά φυλαγμένο μυστικό. «Η δολοφονία του Ρότζερ  Άκροϊντ» διηγείται ένα έγκλημα για το οποίο δεν ανακοινώθηκε ποτέ η αλήθεια στον τοπικό πληθυσμό, σε ένδειξη σεβασμού για τους ανθρώπους που θα μπορούσαν να στοχοποιηθούν,  χωρίς να φταίνε. 

Η απόκρυψη της αλήθειας από την τοπική κοινωνία ή τον κόσμο ολόκληρο είναι μία τακτική που η Άγκαθα Κρίστι εφάρμοσε συνολικά σε τέσσερα εμβληματικά βιβλία της. 

Το πρώτο βιβλίο είναι «Η δολοφονία του Ρότζερ Ακροϊντ» που κατέχει ούτως ή άλλως μια ξεχωριστή θέση στο πάνθεον της αστυνομικής λογοτεχνίας, με τον  Βέλγο ντετέκτιβ  να μην προβαίνει σε αποκαλύψεις μετά το θάνατο του δολοφόνου, ώστε να μην ατιμαστούν οι συγγενείς του.  

Το δεύτερο βιβλίο, που η Κρίστι  εφαρμόζει αυτή την τακτική  είναι το «Έγκλημα στο Όριεντ Εξπρές», που έγινε πολλές φορές ταινία και κέρδισε και βραβείο Όσκαρ.  Εκεί πάλι η αλήθεια αποσιωπείται καθώς ο Ηρακλής Πουαρό δεν επιθυμεί την ποινική δίωξη και την τιμωρία των δραστών για ένα τόσο «δικαιολογημένο» έγκλημα, που αναπαριστά το σώμα των ενόρκων σε μια άτυπη αλλά απαραίτητη δίκη. 

Το τρίτο βιβλίο, που η συγγραφέας εφαρμόζει την τακτική της, είναι το κύκνειο άσμα του Ηρακλή Πουαρό που τιτλοφορείται «Αυλαία». Στο συγκεκριμένο βιβλίο  η αλήθεια φτάνει με ταχυδρομείο μέσα σε μια επιστολή που παραδίδεται μετά το θάνατο του ντετέκτιβ  στα χέρια του λοχαγού Χέϊστινγκς. 

Το τέταρτο βιβλίο, όπου  υπάρχει απόκρυψη της αλήθειας είναι η «Σοφίτα με τις αράχνες» με πρωτότυπο τίτλο «The crooked house», που έγινε ταινία με τίτλο «10 ύποπτοι για φόνο» και πρωταγωνίστρια την Γκλεν Κλόουζ. Η πλοκή  είναι εμπνευσμένη από τη ζωή του Αριστοτέλη Ωνάση καθώς περιγράφει τον φόνο ενός ιδιόμορφου Έλληνα μεγιστάνα.  

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι η Άγκαθα Κρίστι έχει ιδιαίτερα αναπτυγμένο το αίσθημα της δικαιοσύνης. Όταν ο αληθινός ένοχος, που συνήθως έχει πλέον αποβιώσει (σκοτωθεί ή αυτοκτονήσει) δεν αποκαλύπτεται, δεν γίνεται για την υστεροφημία του αλλά μονάχα για την προστασία των αθώων (συγγενών ή φίλων ή γειτόνων).

Όπως συνήθιζε άλλωστε να λέει η έτερη ντεντέκτιβ της Κρίστι η δαιμόνια Μις Μαρπλ μια φαινομενικά αγαθή γριούλα: «Nothing is settled until it’s settled right», με την φράση να αποδίδεται στα ελληνικά «τίποτα  δεν τακτοποιείται μέχρι να τακτοποιηθεί σωστά». 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.