Το ΕΜΣΤ παρουσιάζει 3 νέες εκθέσεις για το καλοκαίρι

Τρεις διαφορετικές εκθέσεις, τρεις διαδρομές μέσα στη μνήμη, την ταυτότητα και τη φωνή, συνθέτουν το νέο καλοκαιρινό πρόγραμμα του ΕΜΣΤ, που εγκαινιάζεται στις 11 Ιουνίου.

Από τη μεγάλη ομαδική έκθεση «South by Southeast», που επαναχαρτογραφεί τη θέση της Ελλάδας ανάμεσα στη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή, μέχρι το αφιέρωμα στον Γιώργο Λάππα και τη νέα βίντεο-εγκατάσταση της Μαργαρίτα Αθανασίου, το μουσείο συνεχίζει έναν πολυεπίπεδο διάλογο γύρω από το ανήκειν, τη μνήμη, το σώμα, την ιστορία και τις αόρατες συνδέσεις που διαπερνούν την περιοχή μας.

***

SOUTH BY SOUTHEAST
Νέες αναγνώσεις στη Συλλογή του ΕΜΣΤ
Επιμέλεια: Kατερίνα Γρέγου
Όροφος 2
Εγκαίνια: 11 Ioυνίου 2026

Η έκθεση South by Southeast σηματοδοτεί μια καθοριστική στιγμή στην εξέλιξη της συλλογής του EMΣT και του προσανατολισμού της. Με αφορμή πρόσφατα αποκτήματα και δωρεές, καθώς και ήδη υπάρχοντα έργα της συλλογής και επιλεγμένους δανεισμούς, αναδεικνύει τη νέα συλλεκτική πολιτική, που ξεκίνησε το 2021, η οποία κοιτάζει πέρα από τις κληρονομημένες Δυτικές συμβάσεις, επανατοποθετώντας την Ελλάδα στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτισμικής γεωγραφίας της Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης – μιας περιοχής που περιλαμβάνει τα Βαλκάνια, την  Τουρκία, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Με αυτόν τον τρόπο, επαναπροσδιορίζει την Ελλάδα όχι ως περιφέρεια της Δυτικής Ευρώπης, αλλά ως κεντρικό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης ή «Εγγύς» Ανατολής, μιας περιοχής που διατρέχεται και συνέχεται από ένα πλέγμα ιστορικών δεσμών διαμορφωμένων από την κινητικότητα, τις ανταλλαγές, τις συγκρούσεις, την πολυγλωσσία και τις πολυεπίπεδες ταυτότητες. H έκθεση συμπεριλαμβάνει πάνω από 100 έργα 50 καλλιτεχνών, από 20 και πλέον χώρες.
 
Ο τίτλος της έκθεσης αποτελεί ένα σκόπιμο λογοπαίγνιο πάνω σε αυτόν της ταινίας του Alfred Hitchcock, North by Northwest, σηματοδοτώντας έναν συμβολικό αναπροσανατολισμό πέρα από τη μακροχρόνια προσκόλληση στα αγγλοσαξονικά και δυτικοευρωπαϊκά πολιτισμικά πρότυπα, που χαρακτήρισε την ελληνική νεωτερικότητα από την ανεξαρτησία και μετά. Αντίθετα, η έκθεση South by Southeast επιμένει σε μια πιο σύνθετη, πλουραλιστική χαρτογράφηση, η οποία αναγνωρίζει τη στρατηγική γεωγραφική θέση της Ελλάδας στο σταυροδρόμι ηπείρων, αυτοκρατοριών και συστημάτων πίστης, καθώς και τις βαθιές ιστορικές συγγένειές της με την περιοχή που κάποτε ήταν γνωστή ως Λεβάντε. Αυτή η μετατόπιση απηχεί ευρύτερες πολιτισμικές και γεωπολιτικές τάσεις, ανάμεσά τους και αυτήν που έχει περιγραφεί πρόσφατα ως μια σύγχρονη «στροφή προς την Ανατολή» στην Ελλάδα, αντανακλώντας ανανεωμένες πολιτικές, οικονομικές και πολιτισμικές σχέσεις με τις γειτονικές περιοχές.

***

SPOTLIGHT
ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΠΠΑΣ
Η τέχνη ξεκινάει πάντα με τη λέξη έστω
Επιμέλεια: Δάφνη Βιτάλη
Όροφος 2
Εγκαίνια: 11 Ioυνίου 2026

Με αφορμή τα δέκα χρόνια από τον πρόωρο θάνατο του καλλιτέχνη και στο πλαίσιο της ανανέωσης της συλλογής του, το ΕΜΣΤ παρουσίαζει ένα SPOTLIGHT στον Γιώργο Λάππα 1950–2016, με έργα της συλλογής του μουσείου αλλά και επιλεγμένους δανεισμούς.  Ο Λάππας ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους Έλληνες καλλιτέχνες, με καθοριστική συμβολή στη γλυπτική και την εννοιολογική τέχνη στην Ελλάδα.

Ο Λάππας ανανέωσε ριζικά τη γλυπτική στην Ελλάδα. Συνέβαλε ουσιαστικά στο να μετακινηθεί από την παραδοσιακή αναπαράσταση προς πιο σύγχρονες, εννοιολογικές και πολυεπίπεδες μορφές έκφρασης.

Το έργο του Λάππα χαρακτηρίζεται από τη συνεχή αναζήτηση της γλυπτικής φόρμας ως τρισδιάστατου σχεδίου στο χώρο, τον διάλογο μεταξύ δισδιάστατης και τρισδιάστατης μορφής, τη σχέση αρχιτεκτονικού και ψευδαισθητικού χώρου, μέσα από διερευνήσεις και πειραματισμούς πάνω στη γλυπτική, τη φωτογραφία, τη χρήση της κίνησης, του φωτός και της κλίμακας. Με διαπολιτισμικές αναφορές από την αρχαία αιγυπτιακή τέχνη, την αρχαία Ελλάδα, τον πολιτισμό των Μάγια μέχρι την ιστορία της τέχνης του 20ου αιώνα, την σύγχρονη εικονογραφία αλλά και σημαντικές στιγμές της πολιτικής και κοινωνικής πρόσφατης ιστορίας, το έργο του Λάππα ανοίγεται και διαμορφώνεται ανάμεσα σε δίπολα όπως το προσωπικό και το συλλογικό, το ιδιωτικό και το δημόσιο, το έργο τέχνης και ο θεατής, το τοπικό και το παγκόσμιο, η Ανατολή και η Δύση. Παράλληλα, ως καθηγητής στη Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών επηρέασε βαθιά νεότερες γενιές καλλιτεχνών. (ΔΒ)
 
Η έκθεση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος του ΕΜΣΤ με τίτλo Spotlight που στοχεύει να παρουσιάζει καλλιτέχνιδες και καλλιτέχνες της συλλογής σε μεγαλύτερο βάθος, δίνοντας την ευκαιρία στο κοινό του Μουσείου να εμβαθύνει στο έργο τους. Ως εκ τούτου, η προσφέρει ένα σημαντικό δείγμα της σπουδαίας εικαστικής του έρευνας και δημιουργίας.

***

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
VOICES, 2025
Συντονισμός: Σταμάτης Σχιζάκης
Aίθουσα προβολών, -1
Εγκαίνια: 11 Ioυνίου 2026

Το ΕΜΣΤ παρουσιάζει την τριπλή βίντεο-εγκατάσταση VOICES (Φωνές) της Μαργαρίτας Αθανασίου ένα δοκίμιο σε κινούμενη εικόνα που διερευνά την ιστορία των πρακτικών της πνευματιστικής διαμεσολάβησης (αλλιώς, διαυλισμού < αγγλ. channelling). Μετά την πρεμιέρα του έργου το 2025 στο Kunstlerhaus Bethanien, όπου η Αθανασίου συμμετείχε στο πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών με την χρηματοδότηση του ΕΜΣΤ, το VOICES παρουσιάζεται τώρα για πρώτη φορά στην Αθήνα. Το βίντεο συνυφαίνει αρχειακό, τυχαία εντοπισμένο και πρωτότυπο οπτικοακουστικό υλικό με πρωτότυπο περιεχόμενο, προκειμένου να ιχνηλατήσει την εξέλιξη του πνευματιστικού κινήματος New Age, τη συμβιωτική του σχέση με τις αναδυόμενες τεχνολογίες, καθώς και τον ρόλο του ως εργαλείου προσωπικής και συλλογικής μεταμόρφωσης.
 
Το VOICES έχει έντονα βιωματικό χαρακτήρα, καθώς αντλεί από τις αντίστοιχες εμπειρίες που η καλλιτέχνιδα είχε ως παιδί στην επικοινωνία με τη μητέρα της, ενώ ενσωματώνει και συνεντεύξεις με τη γιαγιά της, η οποία υπήρξε και η ίδια καλλιτέχνιδα. Με αυτή την έννοια, το έργο λειτουργεί τόσο ως ιστορική έρευνα –χαρτογραφώντας ένα είδος πνευματιστικού οικογενειακού δέντρου– όσο και ως ποιητικός στοχασμός για το τι σημαίνει να «κατέχει» κανείς μια φωνή. Η πράξη της πνευματιστικής διαμεσολάβησης καθίσταται μια μεταφορά για την υπέρβαση των ατομικών ορίων· είναι ένα είδος εξωτερικής ανάθεσης που σχετίζεται στενά με το φύλο. Σε αυτό το πλαίσιο, το γυναικείο σώμα παρουσιάζεται ως η απόλυτη συσκευή επικοινωνίας.

Εγκαίνια:
Πέμπτη 11 Ιουνίου 20:30 - 24:00
Η είσοδος στα εγκαίνια είναι δωρεάν.

Μέρες & Ώρες Λειτουργίας ΕΜΣΤ:
Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή: 11.00 – 19:00, Πέμπτη: 11.00 – 22.00

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.