Ο Θανάσης Βέγγος με λόγια και με πράξεις αντιστάθηκε στη Χούντα των Συνταγματαρχών

Τον έχουμε στο μυαλό μας ως έναν υπέροχο κωμικό και ως έναν υπέροχο άνθρωπο. Οι δηλώσεις που έκανε κατά καιρούς, σχετικά με την τέχνη αλλά και τη ζωή του είναι μέχρι και σήμερα, 12 χρόνια μετά τον θάνατό του, σημείο αναφοράς στα social media. Ο Θανάσης Βέγγος όμως δεν έμενε μόνο στις δηλώσεις. 

Το παρακάτω είναι μία αφήγηση του Φραγκίσκου Κουνάνη για το βράδυ της 17ης Νοεμβρίου και όσα διαδραματίστηκαν στους δρόμους του κέντρου της Αθήνας μετά την εισβολή του τανκς.

«Μπροστά μας ο υπέροχος, ο μοναδικός, ο πραγματικός άνθρωπος και ηθοποιός Θανάσης Βέγγος. Είχε ρίξει τις πίσω θέσεις στο κιτρινόμαυρο παλιό ντάτσουν και μας έβαζε μπρούμυτα, μας σκέπαζε με κουβέρτες και από πάνω μας έβαζε μακριές πλάκες φελιζόλ, πέρναγε μέσα από τα μαύρα κοράκια και μας πήγε σπίτι μας».

Φαίνεται ότι ο Θανάσης Βέγγος είχε για ακόμα μία φορά αποδείξει το πόσο σπουδαία προσωπικότητά ήταν σώζοντας ανθρώπους που είχαν ανάγκη ρισκάροντας προφανώς την ίδια του τη ζωή.

Ο Θανάσης Βέγγος στην εξορία

Εξάλλου ο ίδιος ο Θανάσης Βέγγος είχε προσωπική εμπειρία από το πώς είναι να σε διώκει ένα αυταρχικό καθεστώς. Ο πατέρας του ήταν ήρωας της Εθνικής Αντίστασης, ενώ ο ίδιος από 17 ετών είχε ενταχθεί στην ΕΠΟΝ. Όταν η Ελλάδα απελευθερώθηκε κυνηγήθηκε και μάλιστα οδηγήθηκε στην εξορία της Μακρονήσου προκειμένου να εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία.

Εκεί στην εξορία γνώρισε τον Νίκο Κούνδουρο, τον άνθρωπο που τελικά τον έκανε ηθοποιό. Παραθέτουμε τα ίδια τα λόγια του Κούνδουρου σχετικά με το πώς γνώρισε τον Βέγγο, όντας εξόριστος και σε απομόνωση σε ένα μοναχικό βράχο του νησιού.

«Για όσο καιρό έζησα σαν αγρίμι, εξόριστος μεσ’ στην εξορία, ο ίδιος τύπος πηγαινοερχόταν κάθε μέρα διανύοντας μια τεράστια απόσταση από το στρατόπεδο ίσαμε το βουνό, μόνο και μόνο για να μου φέρνει φαγητό να τρώω να μην πεθάνω. Ήταν ο Θανάσης Βέγγος, η απαρχή μιας μεγάλης φιλίας πάνω απ’ όλα».

Η αντιδικτατορική στάση του Θανάση Βάγγου εκφράστηκε και μέσα από την τέχνη του και πιο συγκεκριμένα μέσα από τη συμμετοχή του στην υπέροχη ταινία Ο Θανάσης στη χώρα της σφαλιάρας σε σκηνοθεσία Πάνου Γλυκοφρύδη και Ντίνου Κατσουρίδη με τη μουσική να υπογράφουν οι Μίμης Πλέσσας και ο Μίκης Θεοδωράκης. 

Η αντιδικτατορική ταινία του Θανάση Βέγγου

Η συγκεκριμένη ταινία, που βγήκε λίγα χρόνια μετά την πτώση της δικτατορίας, φτιάχνει με έναν θεωρητικά κωμικό τρόπο ένα νήμα που ενώνει τη δικτατορία του Μεταξά με τη Χούντα των Συνταγματαρχών. Η πλοκή στηρίζεται πάνω στο πρόσωπο του Θανάση Βέγγου ο οποίος γίνεται κάτι σαν η φιγούρα που αντιπροσωπεύει τον ελληνικό λαό.

Στο πρώτο μέρος της, λοιπόν, ο Θανάσης  (Θανάσης Βέγγος) είναι ένας κλόουν, μέρος ενός τσίρκου κατά την μεταξική δικτατορία. Εκεί προσπαθεί να βοηθήσει έναν νεαρό συνάδελφό του ο οποίος έχει αντικαθεστωτική δράση. Μέσα από αυτό την ιστορία ξετυλίγεται όλο το αυταρχικό πρόσωπο της δικτατορίας του Μεταξά. 

Από την άλλη, στο δεύτερο μέρο, ο Θανάσης μπλέκει με τους μηχανισμούς του ολοκληρωτικού καθεστώτος της Χούντας το οποίο παρακολουθεί και ελέγχει κάθε πτυχή της καθημερινότητας των πολιτών και φυσικά του ίδιου. Ακόμα σε αστείες στιγμές.

Υπάρχει και η εμβληματική σκηνή κατά την οποία ο Θανάσης έχει ανοίξει κατά λάθος το μεγάφωνο στο φορτηγάκι του με αποτέλεσμα να απλώνονται στην ελληνική ύπαιθρο οι απαγορευμένες νότες του Μίκη Θεοδωράκη. Ο παραλογισμός της Χούντας έρχεται απέναντι στην αγνότητα και την αφέλεια ενός απλού καλοκάγαθου ανθρώπου.

Ακολουθούν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου και η ιστορική σκηνή με τον Θανάση να κρατά δακρυσμένος ένα ξεψυχισμένο παιδί, απ’ έξω από την εκκλησία, καθώς και οι σκηνές που αυτοανακηρύσσεται διοικητής ενός κουρελιασμένου τάγματος, στο πλαίσιο της Γενικής Επιστράτευσης.

Ένας υπερασπιστής της Δημοκρατίας

Λίγα χρόνια πριν ο Θανάσης Βέγγος είχε πρωταγωνιστήσει σε ακόμα μία αντιδικτατορική ταινία. Αυτή τη φορά με πιο λανθάνοντα μηνύματα καθώς είχε βγει κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και η επίσης σπουδαία ταινία Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση; που κυκλοφόρησε το 1971 και στην ουσία λειτουργούσε ως κριτική στη Χούντα, παρότι η πλοκή αφορούσε την περίοδο της Κατοχής.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι μεταξύ πολλών άλλων, ο Θανάσης Βέγγος ήταν ένας γνήσιος αγωνιστής της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Και αυτό το εξέφρασε με έργα, με λόγια αλλά και με πράξεις.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.