Οδύσσεια: Τι έκανε σωστό και τι λάθος ο Νόλαν στην ιστορία του Άργου, πιστού σκύλου του Οδυσσέα

Το μοτίβο του πιστού σκύλου που περιμένει καρτερικά τον αφέντη του, ακόμα και αν αυτός λείπει για χρόνια ολόκληρα, είναι ένα μοτίβο που ξεκινάει ήδη από τα ομηρικά έπη. Εξάλλου, μία από τις πιο συγκινητικές σκηνές για τους αναγνώστες των ομηρικών επών είναι η ιστορία του Άργου, του αγαπημένου σκύλου που είχε ο Οδυσσέας πριν φύγει για τον πόλεμο της Τροίας.

Κατά τα 20 χρόνια περιπλάνησης του Οδυσσέα, ο Άργος θεώρησε τον αφέντη του νεκρό και έκτοτε ένιωθε ανείπωτη θλίψη, με αποτέλεσμα, όπως μας λέει το ίδιο το ομηρικό κείμενο μέσα από τα λόγια του Εύμαιου να μη θυμίζει σε τίποτα τον σκύλο που είχε γνωρίσει ο Οδυσσέας.

Διαβάστε Επίσης: Το πιο ωραίο πράγμα στην Οδύσσεια του Νόλαν είναι αυτό που πραγματικά είχε σημασία

Όταν ο Οδυσσέας επέστρεψε στο παλάτι του, μεταμφιεσμένος σε ζητιάνο, ο Άργος ήταν παρατημένος μπροστά από τις πύλες, πλάι σε ένα σωρό από κοπριά που είχε συσσωρευτεί εκεί. Ο Όμηρος τον περιγράφει αδύναμο να περπατήσει και γεμάτο ψύλλους.

Eκεί που διαφέρει η Οδύσσεια του Νόλαν από το πρωτότυπο

Όλα τα πάνω αποτυπώθηκαν επακριβώς στη νολανική εκδοχή της Οδύσσειας. Η διαφορά είναι ότι στην ταινία ο Οδυσσέας σκύβει προς τον ετοιμοθάνατο σκύλο του. Στο πρωτότυπο η ιστορία είναι ακόμα πιο τραγική.

Όταν εμφανίστηκε μπροστά του ο Οδυσσέας μαζί με τον Εύμαιο, ο Άργος ήταν ο μόνος που κατάλαβε τον αφέντη του και αντέδρασε κουνώντας την ουρά του και χαμηλώνοντας τα αυτιά, χωρίς όμως να μπορεί να κατευθυνθεί, άρρωστος καθώς ήταν, προς το μέρος του Οδυσσέα. 

Ο Οδυσσέας κοίταξε και αυτός τον αγαπημένο του σκύλο χωρίς ούτε εκείνος να τον πλησιάσει (εδώ είναι μία διαφορά με την εκδοχή της σκηνής από τον Νόλαν). Αντιθέτως, ιδιαίτερα συγκινημένος, ο Οδυσσέας προσπάθησε να κρύψει ένα δάκρυ που κύλησε στο μάγουλό του. Ρώτησε τον Εύμαιο σχετικά με τον Άργο και αμέσως μετά μπήκε στο παλάτι. Τότε, 20 χρόνια μετά, ο Άργος πέθανε.

Πρόκειται για μία από τις διασημότερες σκηνές της Οδύσσειας και σίγουρα μία από τις πλέον συγκινητικές. Είναι ούτως ή άλλως και αριστοτεχνικός ο τρόπος που το ομηρικό κείμενο παρουσιάζει τη σχέση Οδυσσέα - Άργου αλλά και η συμβολική του υφή.

Πώς λειτουργεί η ιστορία του Άργου στην Οδύσσεια

Το μοτίβο του «φύλακα-σκύλου» εμφανίζεται σε διάφορα σημεία της Οδύσσειας, όπου οι σκύλοι χρησιμοποιούνται ως μεταφορά. Εν προκειμένω, έχει επισημανθεί η σχέση μεταξύ της ιστορίας του Άργου και αυτή της κατάρρευσης του οίκου του Οδυσσέα. Με άλλα λόγια, ο Άργος γίνεται μία μετωνυμία της καταρρέουσας Ιθάκης. Δεν είναι τυχαία η αναφορά στους ψύλλους, ως μία μεταφορά του τρόπου που έβλεπε ο Οδυσσέας τους μνηστήρες.

Ταυτόχρονα, συγκρίνεται η σχέση Οδυσσέα - Άργου με αυτή του Οδυσσέα με τον Τηλέμαχο. Ένα καλό παράδειγμα είναι μία φράση που χρησιμοποιείται για τον Άργο («ούδ’ απόνητο») φράση που χρησιμοποιείται, ακριβώς ίδια, και για τη σχέση του Οδυσσέα με τον Τηλέμαχο. Σημαίνει ότι ο Οδυσσέας, εξαιτίας του πολέμου στην Τροία, δεν μπόρεσε να χαρεί ούτε τον Τηλέμαχο ούτε φυσικά τον Άργο.

Κάποιοι αναλυτές κάνουν και τη σύγκριση του ίδιου του Οδυσσέα με τον σκύλο του. Και οι δύο είχαν ένα ένδοξο παρελθόν, την τελευταία φορά που συναντήθηκαν έμοιαζαν πανίσχυροι και τώρα που συναντιούνται ξανά είναι σε άθλια κατάσταση. Ο Άργος βρόμικος και ετοιμοθάνατος και ο Οδυσσέας μεταμφιεσμένος σε ζητιάνο.

Ακόμα και έτσι πάντως, η κινηματογραφική αποτύπωση της σκηνής όπου ο Άργος αναγνωρίζει τον Οδυσσέα ήταν πολύ συγκινητική. Πιθανόν γιατί οι θεατές που είχαν κάποτε έναν πιστό σκύλο τον οποίον έχουν χάσει ή φοβούνται ότι θα χάσουν, ταυτίστηκαν με τον Οδυσσέα και είδαν μέσω του Άργου τη δική τους σχέση. Είναι τρομερά μπορεί να γίνουν τα βιώματα ανθρώπων που τους χωρίζουν 28-29 αιώνες.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.