Η ημέρα που οι Ναζί κατέλαβαν την Αθήνα – Το αντιστασιακό «τρολάρισμα» με τις οδικές πινακίδες

Αυτό που διαβάσατε στη συνέχεια είναι το χειρότερο και πιο εφιαλτικό ρεπορτάζ που θα μπορούσε να διαβάσει ο οποιοσδήποτε. Είναι το ρεπορτάζ για την κατάληψη της πόλης τους από έναν ξένο κατακτητή.

Είναι το ρεπορτάζ που διάβασαν οι κάτοικοι της πρωτεύουσας στα «Αθηναϊκά Νέα» μία ημέρα σαν σήμερα, στις 27 Απριλίου 1941 και οι οποίοι ήταν πλέον αναγκασμένοι να ζουν κάτω από τις εντολές που τους έδιναν οι ναζί κατακτητές. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος είχε φτάσει, πλέον, και στην Αθήνα. 

«Από της πρωΐας σήμερον η πόλις των Αθηνών κατελήφθη υπό των γερμανικών στρατευμάτων. Τα γεγονότα της εισόδου των γερμανικών στρατευμάτων και της καταλήψεως της πρωτευούσης εξειλίχθησαν κατά την εξής χρονολογικήν σειράν:

Η είσοδος των πρώτων γερμανικών τμημάτων εγένετο την 8.10 πρωϊνήν. Επικεφαλής των πρώτων τούτων τμημάτων ήσαν ο ίλαρχος του 10ου συντάγματος του Βραδεμβούργου Γιακόμπυ και ο υπολοχαγός της 6ης ορεινής μεραρχίας Έλσνιτς.

Τα πρώτα εισελθόντα τμήματα εύρον τας οδούς των Αθηνών άνευ κινήσεως συμφώνως προς διαταγήν της ελληνικής στρατιωτικής διοικήσεως.

Η διαταγή κοινοποιηθείσα εις τας αρμόδιας υπηρεσίας και επαναλαμβανομένη συνεχώς υπό του ραδιοφωνικού σταθμού Αθηνών συν στα “λόγω επιτακτικής ανάγκης” τα κάτωθι:

1) Η κίνησι εις τας Αθήνας και τον Πειραιά και τα περίχωρα να διακοπή αμέσως.

2) Όλα τα καταστήματα να είνε κλειστά.

3) Οι κάτοικοι να παραμείνουν εις τας οικίας των.

4) Οι στρατιωτικοί να παραμείνουν εις τους στρατώνας των εν αυστηρά επιφυλακή.

5) Αι φρουροί να παραμείνουν, εις τας θέσεις των.

6) Εντός της πόλεως να κινούνται μόνον αι περίπολοι ασφαλείας και τάξεως επιβλεπόμεναι υπό ανωτέρων βαθμοφόρων και απασχολούμεναι αποκλειστικώς με ζητήματα τάξεως.

7) Η ενεργός αντιαεροπορική άμυνα να σταματήση αμέσως, των εις την υπηρεσίαν της αξιωματικών και οπλιτών παραμενόντων εις τας θέσεις των.

8) Τα κατά τόπον τμήματα χωροφυλακής και αστυνομίας πόλεων να παραμείνουν εις τας θέσεις των τηρούντα την τάξιν.

9) Δεδομένου ότι η πόλις είνε ανοχύρωτος και ουδεμία θα προβλήθη αντίστασις αξιώ όπως ουδείς ακουσθή πυροβολισμός.

Οι παραβάται θα συλλαμβάνωνται αμέσως και θα εγκλείωνται εις τας φυλακάς.

Εν συνεχεία ο ανώτερος στρατιωτικός διοικητής Αθηνών διώρησε δια την απουσίαν του αναπληρωτήν του τον επιτελάρχην του, διέταξε δε όπως από της λήψεως της διαταγής του σταματήση πάσα έκτακτος έκδοσις εφημερίδων και εντύπων.

Ώρισε, τέλος ότι η ως άνω διαταγή θα μεταδίδεται διαρκώς δια του ραδιοφωνικού σταθμού μέχρις εκδόσεως διαταγής παύσεως.

Την ως άνω διαταγήν ο ραδιοφωνικός σταθμός των Αθηνών εξέπεμπε διαρκως ανά 5 λεπτά της ώρας.

Ταυτοχρόνως με την κοινοποίησιν της διαταγής του στρατιωτικού διοικητού, τα πρώτα τμήματα των γερμανικών δυνάμεων, ήρχισαν να ανέρχωνται εις τας προάστεια των Αθηνών από διάφορα σημεία την 8.15΄ πρωινήν περίπου.

Τα τμήματα επροχώρησαν εν συνεχεία προς την πρωτεύουσαν και κατέλαβον τα διάφορα στρατιωτικά κτίρια, το τηλεγραφείον και άλλα δημόσια καταστήματα.

Τμήμα Γερμανών στρατιωτών κατέλαβε τα Ανάκτορα, όπου υψώθη η γερμανική σημαία. Έτερον τμήμα ανήλθεν αμέσως επί της Ακροπόλεως, εις της οποίας ανυψώθη ομοίως η γερμανική σημαία, μ’απόδοσιν των νενομισμένων τιμών».

Δύο διαφορετικά ραδιοφωνικά μηνύματα

Πέρα από τα ρεπορτάζ των εφημερίδων, ωστόσο, υπήρχαν και δύο διαφορετικά ραδιοφωνικά μηνύματα που θα μπορούσαν από μόνα τους να σκιαγραφήσουν τα όσα έγιναν στην Αθήνα την 27η Απριλίου του 1941.

«Εδώ ελεύθεραι ακόμα Αθήναι… Έλληνες! Οι Γερμανοί εισβολείς ευρίσκονται εις τα πρόθυρα των Αθηνών. Αδέλφια! Κρατήστε καλά μέσα στην ψυχή σας το πνεύμα του μετώπου. Ο εισβολεύς εισέρχεται με όλας τας προφυλάξεις εις την έρημον πόλιν με τα κατάκλειστα σπίτια. Έλληνες! Ψηλά τις καρδιές»!

Το ραδιοφωνικό μήνυμα αυτό ήταν το τελευταίο που ακούστηκε στην ελεύθερη Αθήνα. Λίγα λεπτά μετά ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών και ο εκφωνητής του, Κωνσταντίνος Σταυρόπουλος, βυθίζονται στη σιωπή.

Μέσα σε λίγες ώρες από την κατάληψη της πρωτεύουσας, το γεγονός της γερμανικής εισβολής στην πρωτεύουσα της Ελλάδας, ωστόσο, επισφαργίστηκε και με έναν συμβολικό χαιρετισμό προς το Βερολίνο, ο οποίος μεταδίδεται επισήμως από τον ραδιοφωνικό σταθμό Αθηνών:

«Την 12.45’ μετεδόθη παρά του ραδιοφωνικού σταθμού Αθηνών γερμανιστί ο κατωτέρω χαιρετισμός της πρώτης εισελθούσης εις την πρωτεύουσαν ομάδος, προς τον καγκελλάριον Χίτλερ:

“Προς τον Φύρερ και καγκελαλάριον του Ράϊχ:

Βερολίνον

Φύρερ μου, Την 27ην  ̓Απριλίου 1941 την 8.10 πρωϊνήν εφθάσαμεν εις τας Αθήνας, ως πρώτα γερμανικά στρατεύματα και την 8.45’ υψώσαμεν την γερμανικήν σημαίαν επί της Ακροπόλεως και εις το δημαρχείον.

Χάϊλ Φύρερ μου.

Γιακόμπυ, ίλαρχος του 10ου συντάγματος του Βραδεμβούργου, Έλσνιτς υπολοχαγός, 6η ορεινή μεραρχία».

Το αντιστασιακό «τρολάρισμα» με τις οδικές πινακίδες

Οι Ναζί εισβολείς μπήκαν στην Αθήνα από τα βόρεια προάστια και συνάντησαν κλειστές πόρτες και παράθυρα. Οι κάτοικοι της πρωτεύουσας έστειλαν από την αρχή στον κατακτητή το μήνυμα πως η παραμονή του εδώ μόνο εύκολη υπόθεση δεν θα είναι.

Η πρώτη πράξη των Γερμανών εισβολέων ήταν να υψώσουν τη σβάστικα στην Ακρόπολη. «Περιμέναμε αυτή τη μέρα της σκλαβιάς. Την περιμέναμε και κάπως ανήσυχοι γιατί δεν ξέραμε τι θα γίνει και κάπως απροετοίμαστοι από αυτό το καινούργιο είδος του πολέμου της Κατοχής.

Η πρώτη πράξη των Γερμανών ήταν να υψώσουν τη σβάστικα πάνω στην Ακρόπολη. Εγώ είχα ένα ραδιοφωνάκι και άκουσα τις τελευταίες οδηγίες της κυβέρνησης που έφευγε, έπειτα μια παύση και έπειτα το μήνυμα που κατέληγε με Heil Hitler» είχε πει ο αξέχαστος Μανώλης Γλέζος.

Από την πλευρά τους οι κατακτητές εξέδωσαν μια ανακοίνωση που εξυμνούσε την Ελλάδα. «Έλληνες, ημείς οι Γερμανοί στρατιώται ερχόμαστε όχι ως εχθροί σας. Κανένας άλλος λαός δεν αγαπά και δεν θαυμάζει τη μεγάλην ιστορίαν σας και τον πολιτισμόν σας όσο ο γερμανικός. Ημείς τιμώμεν και σεβόμεθα τον ηρωισμόν σας.

Όχι ως εχθροί ερχόμαστε ημείς, Έλληνες, αλλά δια να κατανικώμεν την Αγγλίαν. Όταν η δύναμη της Αγγλίας θα είναι αφανισμένη τότε και εσείς θα είστε ένας ελεύθερος ευτυχής λαός εις μιαν ελευθέραν, ευτυχήν Ευρώπην».

Οι πρώτες πράξεις αντίστασης κατά των Γερμανών είχαν και έντονο το στοιχείο του χιούμορ. «Το πρώτο βράδυ εμείς πήγαμε και συντρίψαμε και καταστρέψαμε τους οδοδείκτες που δείχνανε πού είναι το κάθε μέρος στην Αθήνα, γραμμένο στα γερμανικά. Τη δεύτερη μέρα βγήκαμε στους δρόμους.

Πάω εκεί Κωνσταντινουπόλεως και Ιεράς Οδού. Έχουν μαζευτεί κάτι πιτσιρίκια και γελάνε με πονηράδα βλέποντας τους Γερμανούς που έχουνε σταθεί και που προσπαθούν να βρουν πού είναι οι ταμπέλες τους.

Οι Γερμανοί ρωτάνε τα πιτσιρίκια ‘Ομόνοια;’ και τα πιτσιρίκια τους δείχνουν τον Πειραιά κάτω. Μετά ρωτάγανε ‘Ρουφ;’ και τους δείχνανε επάνω τον Σταθμό Λαρίσης» είχε πει ο Γλέζος.  

«Έτυχε να βρίσκομαι στην Αθήνα με την οικογένειά μου όταν οι Γερμανοί μπήκαν στην πόλη. Μέναμε στο ξενοδοχείο City Palace της οδού Σταδίου. Η νύκτα της 26ης Απριλίου ήταν ένας αληθινός εφιάλτης, καθώς όλοι μας γνωρίζαμε ότι τα γερμανικά στρατεύματα είχαν φθάσει στα προάστια της πρωτεύουσας.

Όταν ξημέρωσε, γύρω στις οκτώ, ένας θόρυβος μηχανής ακούστηκε από τον δρόμο μπροστά από το ξενοδοχείο. Μια γκρίζα στρατιωτική μοτοσικλέτα που έφερε διπλωμένη πίσω από το κάθισμα του οδηγού μια κόκκινη σημαία με εμφανή τη μαύρη σβάστικα, πέρασε με ταχύτητα από την περιοχή της πλατείας Ομονοίας προς το Σύνταγμα.

Ξαφνικά όλοι αισθανθήκαμε έναν κόμπο να πνίγει τον λαιμό μας. Είχαμε πλέον κατοχή», είχε πει ο αυτόπτης μάρτυρας της δύσκολης αυτής ώρας, Αντρέας Σταματόπουλος.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.