Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που το πέρασμά τους από τη ζωή αφήνει ανεξίτηλα σημάδια. Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, ο δικός τους θάνατος, στην πραγματικότητα είναι μόνο βιολογικός. Γιατί πέρα από τη φυσική ιστορία η ζωή και το έργο τους παραμένουν ολοζώντανα.
Ένας από αυτούς τους ανθρώπους ήταν (ή καλύτερα... είναι) η Σοφία Βέμπο. Η «τραγουδίστρια της Νίκης». Η γυναίκα που έχει συνδεθεί απόλυτα με το έπος του 1940 αφού είχε γίνει η «φωνή» των στρατιωτών που έφευγαν για το αλβανικό μέτωπο.
Η Σοφία Βέμπο έζησε πολλές ζωές σε μία και το έργο της παραμένει ολοζώντανο. Όπως ολοζώντανες μένουν και οι αφηγήσεις για τις φορές που δίχως να νιώσει φόβο έδειξε το ανάστημά της.
Η γέννηση ενός αστεριού
Στις 10 Φεβρουαρίου 1910, στην Καλλίπολη της Ανατολικής Θράκης, γεννήθηκε η Σοφία Μπέμπου. Ο πατέρας της, Αθανάσιος Μπέμπος, ήταν καπνεργάτης. Το 1912, αναζητώντας μία καλύτερη ζωή, η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το δράμα της Μικρασιατικής Καταστροφής, ωστόσο, ανέτρεψε όλα τους τα σχέδια.
Με την ανταλλαγή πληθυσμών του 1924, η οικογένεια επέστρεψε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στον Βόλο. Εκεί τους περίμενε όλους μία σκληρή ζωή μέσα στη φτώχεια και κάπως έτσι η έφηβη Σοφία έπρεπε να βγει στο μεροκάματο προκειμένου να βοηθήσει την οικογένειά της.
Παράλληλα, ωστόσο, είχε και μία αδυναμία. Λάτρευε τη μουσική. Κάπως έτσι έκανε κάποιες οικονομίες και κατάφερε να αγοράσει μία κιθάρα στην οποία ξεκίνησε εξάσκηση με τη βοήθεια μίας φίλης της.
Η καριέρα της στο τραγούδι άρχισε από ένα... κινηματογραφικό παιχνίδι της μοίρας. Τον Σεπτέμβριο του 1933 ταξίδεψε στη Θεσσαλονίκη για να συναντήσει τον αδερφό της ο οποίος σπούδαζε εκεί. Ο Τζώρτζης είχε καιρό να στείλει γράμμα στην οικογένεια και επειδή υπήρξε ανησυχία για το αν είναι καλά, η Σοφία έκανε το ταξίδι προκειμένου να βεβαιωθεί πως όλα ήταν εντάξει.
Στη διάρκεια του ταξιδιού έβγαλε την κιθάρα της και άρχιζε να παίζει και να τραγουδάει. Οι συνεπιβάτες της ενθουσιάστηκαν και μέσα σε χρόνο... μηδέν στήθηκε η πρώτη δημόσια εμφάνισή της.
Ανάμεσα στους επιβάτες ήταν και ο καλλιτεχνικός επιχειρηματίας Κωνσταντίνος Τσίμπας ο οποίος ενθουσιάστηκε με τη φωνή της νεαρής κοπέλας. Όταν έφτασαν στη Θεσσαλονίκη, της έκανε πρόταση συνεργασίας.
Όταν η Σοφία Μπέμπου βρήκε τον αδερφό της και βεβαιώθηκε ότι είναι εντάξει κουβέντιασαν την πρόταση του Τσίμπα. Ο Τζώρτζης της είπε να δοκιμάσει την τύχη της και έτσι από την επόμενη κιόλας ημέρα η νεαρή Σοφία άρχισε τις εμφανίσεις στο κοσμικό κέντρο «Αστόρια»!
Αυτή ήταν η αρχή μίας τεράστιας καριέρας. Η φήμη της εξαπλώθηκε σαν φωτιά σε ξερά χόρτα και σύντομα είχε γίνει γνωστή και στην Αθήνα. Από την πρωτεύουσα ήρθε και η επόμενη επαγγελματική πρόταση.
Ο θεατρικός επιχειρηματίας Φώτης Σαμαρτζής την προσέλαβε στο θέατρο «Κεντρικόν», στην πλατεία Κολοκοτρώνη, με την πρώτη της εμφάνιση στην επιθεώρηση «Παπαγάλος 1933». Η φήμη της εκτοξεύεται και ο δημοσιογράφος Πολ Νορ της προτείνει να αλλάξει το «δύσπεπτο» Μπέμπου στο πιο... εύηχο Βέμπο.
Εκείνη την περίοδο υπέγραψε και το πρώτο της επαγγελματικό συμβόλαιο με τη δισκογραφική «Columbia». Είναι τέτοια η επιτυχία που σημειώνει η Σοφία Βέμπο που η «Columbia» της υπόσχεται και ποσοστά επί των πωλήσεων, κάτι πρωτοφανές για την εποχή και ιδιαίτερα για γυναίκα.
Την εποχή που οι υπόλοιποι καλλιτέχνες έπαιρναν μεροκάματο στις δισκογραφικές, η Σοφία Βέμπο έπαιρνε 10% επί των κερδών από την πώληση κάθε δίσκου!
Η «τραγουδίστρια της νίκης»
Με τα σύννεφα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου να πυκνώνουν πάνω από τη χώρα η Βέμπο βρίσκεται στην καλύτερη περίοδο της καριέρας της. Όλα, όμως, μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα.
Την ημέρα που η Ιταλία επιτέθηκε στην Ελλάδα και ο εκφωνητής Κώστας Σταυρόπουλος μέσω του ραδιοφώνου ανέγνωσε το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν, διέκοψε τραγούδι της Βέμπο για να μεταφέρει την τρομακτική είδηση.
Η Σοφία Βέμπο ρίχνεται στη μάχη με όπλο τη φωνή και το τραγούδι της. Χαρακτηρίζεται «τραγουδίστρια της Νίκης» και όχι άδικα. Παράλληλα, συγκίνησε τους πάντες όταν έγινε γνωστό πως δώρισε, από την προσωπική της περιουσία, στο Πολεμικό Ναυτικό 2.000 χρυσές λίρες!
«Σ΄ εκείνον τον πόλεμο, όλοι έδωσαν τη ζωή τους, τα μάτια τους, τα πόδια τους, τα χέρια τους, την υγειά τους. Εγώ τι έδωσα; Την φωνή μου που, καλή ή κακή, την έχω ακόμα ακέραιη και ζωντανή. Δεν μου χρωστάει λοιπόν τίποτα ούτε το ελαφρό τραγούδι ούτε η Ελλάδα. Εγώ τους χρωστάω τα πάντα γιατί αυτά με κάνανε Βέμπο», έλεγε η ίδια αργότερα.
Το ιστορικό «Τα παιδιά της Ελλάδος παιδιά» ήταν το πρώτο τραγούδι του έπους του ’40.
Το τραγούδι «πατάει» πάνω στη «Ζεχρά» του 1938, στο οποίο άλλαξε τους στίχους ο Μίμης Τραϊφόρος το 1940.
Λέγεται, μάλιστα, πως στους τελευταίους στίχους του τραγουδιού ο Μίμης Τραϊφόρος είχε γράψει: «Αν δεν ρθήτε νικηταί, να μην έρθετε ποτέ». Ο συγκεκριμένος στίχος, ωστόσο, δεν άρεσε στη Βέμπο που τον θεώρησε πολύ... «Σπαρτιάτικο». Έπεισε τον Τραϊφόρο να αλλάξει τους στίχους μετατρέποντάς τους σε: «Με της νίκης τα κλαδιά, σας προσμένουμε παιδιά».
Οι δυο τους έκαναν μεγάλη επιτυχία και έζησαν έναν παράφορο έρωτα. Στην αρχή έδιναν... ραντεβουδάκια στα κρυφά στο Ζάππειο, γιατί η Βέμπο δεν ήθελε να δίνει δικαιώματα. Και να σκεφτεί κανείς πως προπολεμικά η Βέμπο είχε πει για τον Τραϊφόρο πως: «δεν θέλω να τον συναντήσω ποτέ. Ούτε καλλιτεχνικά ούτε και στη ζωή μου»!
«Ένας έρωτας που έπεσε σαν οδοστρωτήρας στη ζωή μου και δεν άφησε όρθιες ούτε τις αναμνήσεις μου. Ήμουν γεμάτος δέος απέναντι σ’ αυτή τη γυναίκα. Γιατί το μόνο που σου επέτρεπε ήταν να τη σέβεσαι. Δεν τολμούσα να σηκώσω τα μάτια μου να την κοιτάξω», έλεγε ο Μίμης Τραϊφόρος.
Όταν τα ναζιστικά στρατεύματα εισήλθαν στην Αθήνα φυγαδεύτηκε στη Μέση Ανατολή, όπου συνέχιζε να τραγουδά για τα εκεί ελληνικά και συμμαχικά στρατεύματα.
Η Σοφία Βέμπο και ο Μίμης Τραϊφόρος σχεδίαζαν όταν επέστρεφαν στην Ελλάδα να παντρευτούν αλλά υπολόγιζαν χωρίς την οικογένεια της τραγουδίστριας που στάθηκε εμπόδιο.
Η οικογένεια της Βέμπο θεωρεί πως ένα γάμος θα τελείωνε την καριέρα της και ήθελαν να τη στείλουν στην «ασφάλεια» των Ηνωμένων Πολιτειών προκειμένου να συνεχίσει εκεί να τραγουδάει.
Τελικά, η Βέμπο φεύγει για την άλλη πλευρά του Ατλαντικού και σημειώνει τεράστια επιτυχία αφού αποθεώνεται από τους ομογενείς. «Τσακισμένος» από αυτή την εξέλιξη ο Τραϊφόρος γράφει για τη Βέμπο το «Ας ερχόσουν για λίγο» το οποίο αρχικά ερμήνευσε η Δανάη Στρατηγοπούλου.
Η Σοφία Βέμπο άκουσε το τραγούδι, κατάλαβε ότι μιλούσε για εκείνη και «λύγισε». Παράτησε την καριέρα στις ΗΠΑ και επέστρεψε στην Ελλάδα όσο πιο γρήγορα μπορούσε.
Βέμπο και Τραϊφόρος παντρεύτηκαν τελικά το 1957 αλλά ο γάμος τους θύμιζε διαρκώς καζάνι που ήταν έτοιμο να εκραγεί. Οι εντάσεις ήταν πολλές και άλλοι τόσοι ήταν οι τσακωμοί.
Η Βέμπο προκειμένου να αντιμετωπίσει ψυχολογικά αυτή την κατάσταση, βρήκε «καταφύγιο» στο αλκοόλ. Όσο διαπίστωνε πως ο Τραϊφόρος δεν της ήταν πιστός, τόσο περισσότερο «βυθιζόταν» στο αλκοόλ και τα βαρβιτουρικά.
Η Βέμπο τον ζήλευε παθολογικά. Πολλές φορές, μάλιστα, η τραγουδίστρια έβγαινε εκτός εαυτού. Όπως τότε που ξυλοκόπησε άγρια την ηθοποιό Σπεράντζα Βρανά επειδή θεωρούσε πως είχε σχέση με τον Τραϊφόρο.
Ένας αστικός μύθος λέει πως μία φορά σε κάποιο τραπέζι στην Κωνσταντινούπολη ο Έλληνας πρόξενος είχε πει στη Βέμπο: «Δεν ξέρω τι λες Σοφία για τον Τραϊφόρο, αλλά για να τον κρατάς τόσα χρόνια πρέπει να διαθέτει μεγάλα προσόντα».
Η απάντηση που έδωσε η τραγουδίστρια σόκαρε τους πάντες: «Α, μπα, φήμες αγαπητέ μου, φήμες...Μεγάλα προσόντα...Σιγά...Ρωτήστε και την κοπέλα που τα γνωρίζει πολύ καλά», απάντησε δείχνοντας μια νεαρή τραγουδίστρια που καθόταν στην άλλη άκρη του τραπεζιού!
Η Σοφία Βέμπο έκανε μία τεράστια καριέρα τόσο στο τραγούδι, όσο και στο θέατρο και ίσως να έκανε ακόμα μεγαλύτερη. Εκείνος ο θυελλώδης έρωτας με τον Τραϊφόρο, ωστόσο, την «τράβηξε πίσω». Από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 άρχισε να αραιώνει τις εμφανίσεις της και στις αρχές της επόμενης αποσύρθηκε.
Η «τραγουδίστρια της νίκης» τη νύχτα που το τανκ της χούντας κατέστειλε την εξέγερση του Πολυτεχνείου, άνοιξε την πόρτα του σπιτιού της, στην οδό Στουρνάρα 23 και έδωσε καταφύγιο σε φοιτητές που προσπαθούσαν να διαφύγουν.
Για τη δράση της αυτή τιμήθηκε το 1974 στην πανηγυρική εκδήλωση για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στο Καλλιμάρμαρο. Εκεί η Βέμπο τραγούδησε: «Παιδιά της Ελλάδας παιδιά / και τα τανκς γονατίσαν κείνη τη βραδιά»!
Πιθανότατα εκεί ο κόσμος τη συγχώρησε για εκείνες τις εμφανίσεις που είχε κάνει στις «χουντοφιέστες» μερικά χρόνια νωρίτερα, στον ίδιο ακριβώς χώρο.
Η Σοφία Βέμπο, έφυγε από τη ζωή μία ημέρα σαν σήμερα, στις 11 Μαρτίου 1978, μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο και η κηδεία της ήταν πάνδημη.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
