Η σύλληψη της Αμαλίας Φλέμινγκ από τη χούντα και ο αρχιβασανιστής Θεοφιλογιαννάκος

Η αντίσταση απέναντι σε αυταρχικά καθεστώτα και η αλληλεγγύη σε ανθρώπους που αγωνίζονται για την ελευθερία, δεν «κοιτάνε» ούτε πόσο χρονών είσαι, ούτε τι δουλειά κάνεις. Αυτό ακριβώς που συνέβη, δηλαδή, και με τη σπουδαία επιστήμονα Αμαλία Φλέμινγκ, χήρα του Άγγλου εφευρέτη της πενικιλίνης, Αλεξάντερ Φλέμινγκ, η οποία συμμετείχε στο σχέδιο για την απόδραση του αγωνιστή Αλέκου Παναγούλη.

Το σχέδιο αποκαλύφθηκε και μια ημέρα σαν σήμερα, η - τότε - 60χρονη Αμαλία Φλέμινγκ έπεσε στα χέρια της χούντας. Και από εκεί και πέρα ανέλαβε ο περιβόητος αρχιβασανιστής Θεόδωρος Θεοφιλογιαννάκος.

«Δεν επιδίωξα να σκοτώσω έναν άνθρωπο. Επιδίωξα να σκοτώσω έναν τύραννο»

Ένα μήνα μετά την επιβολή της χούντας των συνταγματαρχών, ο Αλέκος Παναγούλης λιποτάκτησε από τον στρατό όπου υπηρετούσε και πέρασε στην παρανομία. Στις 13 Αυγούστου του 1968 αποπειράθηκε να ανατινάξει το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος.

Σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στο περιοδικό «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» και τον Άρη Σκιαδόπουλο, ο Παναγούλης είχε περιγράψει τα όσα είχαν γίνει εκείνη την ημέρα. Στο κείμενο που ακολουθεί έχει διατηρηθεί η ορθογραφία όπως και στην αυθεντική συνέντευξη.

«Είχα προγραμματίσει στην αρχή να κάμω την πυροδότηση από ένα σημείο που ήταν κοντά στη θάλασσα και που απείχε από το μέρος που θα περνούσε ο Παπαδόπουλος διακόσια περίπου μέτρα. (σσ: Ο Παπαδόπουλος έμενε στη θερινή του κατοικία στο Λαγονήσι για να πάη στο γραφείο του διέσχιζε την λεωφόρο Αθηνών – Σουνίου). Από το σημείο εκείνο, είχα και ορατότητα αλλά και δυνατότητα να κρυφτώ. Στον δρόμο, ακριβώς στο 31ο χλμ. Αθνών – Σουνίου, υπήρχε μια πινακίδα.

Είχα διαπιστώσει ότι την ώρα που το αυτοκίνητο του Παπαδόπουλου έκρυβε από μένα την πινακίδα, ήταν ακριβώς πάνω στο σημείο που είχα τοποθετήσει τις νάρκες. Αυτό, ήταν ένα σημείο, που με διευκόλυνε, ώστε να μην γίνη σφάλμα.

Πήγα το πρωί της απόπειρας. Ένας σύντροφος ανέλαβε να βγάλη από το αυτοκίνητο το καλώδιο που θα πυροδοτούσα. Καθώς το έβγαζε όμως, το καλώδιο μπερδεύτηκε και, όπως είχε γίνει, δεν έφτανε στο σημείο απόκρυψης.

Έτσι όπως είχε γίνει, κόντηνε το καλώδιο κι αναγκάστηκα να κάμω την απόπειρα από ένα διαφορετικό σημείο. Το νέο σημείο ήταν κοντά στο μέρος που θα πυροδοτούσα. Περίπου δεκαπέντε μέτρα. Θα μπορούσα να είμαι πιο μακριά, αλλά δεν υπήρχε ενδιάμεσα άλλος χώρος που να μου προσφέρη απόκρυψη. Από το νέο όμως σημείο, είχα βέβαια μια σχετική απόκρυψη, όχι όμως καλή ορατότητα. Επί πλέον, δεν έβλεπα την πινακίδα. Μείωνα λοιπόν στο ελάχιστο τις πιθανότητες διαφυγής μου και υπήρχε περίπτωση να συλληφθώ πριν κάμω την απόπειρα.

Σκεφθήτε πόσο κοντά βρισκόμουν που άκουγα τις κουβέντες των ανδρών του “εκατό”. Από εκείνο το σημείο πυροδότησα στις 8:20. Όπως αποδείχτηκε, δεν πέτυχα το αμάξι του δικτάτορα για ένα δέκατο του δευτερολέπτου. (…) Άλλαξα θέση και δεν μπόρεσα να προσδιορίσω ακριβώς την στιγμή που περνούσε από πάνω το αυτοκίνητο.

[...] Σε απόσταση λιγώτερη από πενήντα μέτρα ήταν ένας ορμίσκος. Εκεί με περίμενε η περίφημη βενζινάκατος που έψαχναν να την βρουν με ελικόπτερα δίχως να την εντοπίσουν. Οπωσδήποτε πρόφταινα να φθάσω στην βενζινάκατο από το πρώτο σημείο. Από το άλλο δοκίμασα να πάω, αλλά η βενζινάκατος ξεκίνησε αμέσως. Σιγά- σιγά βέβαια, αλλά είχε απομακρυνθή όταν έφθασα εγώ.

Δεν μπορώ να κατηγορήσω τον άνθρωπο. Δεν μπορούσε να κάμη διαφορετικά. Φεύγοντας μάλιστα προχώρησε για μεγάλο χρονικό διάστημα κατά μήκος της παραλίας και στην συνέχεια ανοίχτηκε μέσα. Οι άλλοι, βλέποντας την βενζίνα να φεύγη νόμισαν ότι έφευγε και ο δράστης. Mε ανακάλυψαν κατά τύχη. Κάτω από ένα βραχάκι. Εκείνη την στιγμή ο μοίραρχος Κεκιλής πούταν εκεί, είπε στους χωροφύλακες: “Κοιτάξτε εκείνα τα σχίνα και πάμε από την άλλη μεριά”. Την στιγμή εκείνη, ενώ έφευγαν, ένας χωροφύλακας είδε το πόδι μου κάτω από τον βράχο»!  

Ο Παναγούλης συνελήφθη και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στα κολαστήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ. Εκεί τον ανέλαβε ο αρχιβασανιστής της χούντας Θεόδωρος Θεοφιλογιαννάκος.

«Από την πρώτη στιγμή, ενώ είχα τα χέρια δεμένα πίσω, άρχισε να μου κάνει εγκαύματα με το τσιγάρο του, να μου τραβάει τα μαλλιά και να μου χτυπάει το κεφάλι ωρυόμενος. Η ανάκριση άρχισε κλιμακούμενη από της περιοχής των γρονθοκοπημάτων, της φάλαγγας και των ραβδισμάτων, μέχρι και της περιοχής των σεξουαλικών βασανιστηρίων», είχε πει ο Παναγούλης.

Παρόντες στα βασανιστήρια του Παναγούλη ήταν οι επίσης διαβόητοι βασανιστές Μάλλιος και Μπάμπαλης (στη μεταπολίτευση εκτελέστηκαν από την «Ε.Ο.17 Νοέμβρη» και την «Ομάδα: Ιούνης '78», αντίστοιχα).

Ο Αλέκος Παναγούλης άντεξε και δεν πρόδωσε κανέναν από τους συνεργάτες του. Καταδικάστηκε σε θάνατο, ποινή που δεν εκτελέστηκε εξαιτίας της κινητοποίησης της διεθνούς κοινής γνώμης που «στρίμωξε» επικοινωνιακά το καθεστώς.

Παρέμεινε, ωστόσο, για πέντε χρόνια έγκλειστος στις στρατιωτικές φυλακές Μπογιατίου, στον Άγιο Στέφανο. Απελευθερώθηκε τον Αύγουστο του 1973 στο πλαίσιο της γενικής αμνηστίας και αυτοεξορίστηκε στη Φλωρεντία που έμεινε μαζί με τη σύντροφό και βιογράφο του, τη διάσημη δημοσιογράφο Οριάνα Φαλάτσι στην οποία κάποια στιγμή παραχώρησε συνέντευξη όπου είχε πει την περίφημη φράση: «Δεν επεδίωξα να σκοτώσω. Δεν είμαι ικανός να σκοτώσω άνθρωπο. Επεδίωξα να σκοτώσω έναν τύραννο»!

Η σύλληψη της Αμαλίας Φλέμινγκ και ο Θεοφιλογιαννάκος

Όταν συνελήφθη ο Παναγούλης και μεταφέρθηκε στην ΕΑΤ – ΕΣΑ όλοι ήξεραν τι τον περίμενε. Κάπως έτσι, κάποιοι αποφάσισαν πως δεν έπρεπε να μείνουν με «σταυρωμένα» τα χέρια και πως έπρεπε να δράσουν, ώστε, να βοηθήσουν τον Παναγούλη να αποδράσει.

Ανάμεσα σε αυτούς τους ανθρώπους ήταν και η διάσημη γιατρός Αμαλία Φλέμινγκ! Η Αμαλία Κουτσούρη γεννήθηκε στις 28 Ιουνίου 1912 στην Κωνσταντινούπολη και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, του οποίου αναγορεύθηκε διδάκτωρ μικροβιολογίας και ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο νοσοκομείο Νεκέρ του Παρισιού.

Στην κατοχή είχε ενεργό δράση στην αντίσταση. Βοήθησε πολλούς στρατιωτικούς να διαφύγουν από την κατεχόμενη Ελλάδα δίνοντάς τους πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα, ενώ το ίδιο έκανε και με πολλούς Εβραίους. Σταμάτησε μόνο όταν συνελήφθη από τους ναζί.

Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, εργάστηκε στο Ινστιτούτο Ράιτ-Φλέμινγκ στο Λονδίνο ως βοηθός του διάσημου Άγγλου νομπελίστα βιολόγου, εφευρέτη της πενικιλίνης, Αλεξάντερ Φλέμινγκ.

Αν και είχαν 30 χρόνια διαφορά, οι δυο τους ερωτεύτηκαν και παντρεύτηκαν το 1953. Δυστυχώς, ο Φλέμινγκ πέθανε δυο χρόνια αργότερα.

Σε ηλικία περίπου 60 ετών και ενώ αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα υγείας, η Φλέμινγκ, ως ένας άνθρωπος που πάλευε όλα της τα χρόνια για τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμμετείχε στην απόπειρα απόδρασης του Αλέξανδρου Παναγούλη από τα κέντρο εκπαίδευσης του ΕΑΤ – ΕΣΑ στο Γουδί.

Η συμβολή της Φλέμινγκ ήταν να μεταφέρει τρία άτομα με το αυτοκίνητό της στο προκαθορισμένο σημείο δράσης.

Μια ημέρα σαν σήμερα, την 1η Σεπτεμβρίου 1971, η χούντα ανακοίνωσε πως η Φλέμινγκ και ακόμα τέσσερα συνελήφθησαν γιατί προετοίμασαν την απόδραση του Παναγούλη. Μετά τη σύλληψή της, η χήρα του νομπελίστα, Αλέξανδρου Φλέμινγκ, υπό την απειλή όπλου, οδηγήθηκε στο γραφείο του περιβόητου αρχιβασανιστή της χούντας Θεόδωρου Θεοφιλογιαννάκου.

«Οι φωνές του Θεοφιλογιαννάκου ήταν κάτι το τρομαχτικό. Είχα την αίσθηση πελώριων κυμάτων που ξέσπαγαν μες στο κρανίο και το στήθος μου. Με τις φωνές του και τις απειλές του ότι θα βασανίσει τους άλλους και ότι θα στείλει τις μανάδες και τα παιδιά τους να με κατηγορήσουν γι’ αυτά που υπέφεραν οι δικοί τους, κατάφερε να με φέρει σε σημείο που παραλίγο θα κατέρρεα. Αισθανόμουν ντροπή για τον εαυτό μου που τον άφησα να καταλάβει πώς μπορεί να με κάνει να υποφέρω» είχε γράψει η Φλέμινγκ στο βιβλίο της «Προσωπική Κατάθεση».

Η Νατάσα Μερτίκα, η γυναίκα που βασανίστηκε από τον Μάλλιο και τον Μπάμπαλη και απέβαλε ενώ ήταν τριών μηνών έγκυος, είχε μιλήσει παλαιότερα στην εκπομπή «Μηχανή του Χρόνου» και είχε πει για τη Φλέμινγκ πως: «έγραψε ένα σημείωμα στη γυναίκα που είχε στο σπίτι να προσέχει τη Μους Μους, το μαύρο γατάκι της που επρόκειτο να γεννήσει. Ο Θεόδωρος Θεοφιλογιαννάκος θεώρησε ότι αυτό ήταν κάτι το συνθηματικό και επειδή δεν μπορούσε να βασανίσει τη Φλέμινγκ, γιατί ήταν η Φλέμινγκ, της έκοψε το νερό. Η Φλέμινγκ, όμως, ήταν διαβητική και έπαθε αιματουρία. Αφού τη μετέφεραν στην κλινική, την έδιωξε, γιατί δεν ήθελε να του μείνει στα χέρια»!

Στην απολογία της, η Φλέμινγκ, παραδέχθηκε την κατηγορία τονίζοντας ότι ήθελε να συμβάλει στην απόδραση του Παναγούλη για λόγους ανθρωπιστικούς, επειδή γνώριζε ότι βασανίζεται, και πρόσθεσε ότι στην επιθυμία της για απελευθέρωση του Παναγούλη δεν υπάρχει πολιτικό κίνητρο, παρά μόνο ανθρωπιστικό. Το δικαστήριο της επέβαλε ποινή 16 μηνών αλλά εξαιτίας των σφοδρών αντιδράσεων σε διεθνές επίπεδο, αναγκάστηκε, μετά από 32 μέρες, να την αποφυλακίσει λόγω «ανηκέστου βλάβης της υγείας της». Στη συνέχεια της αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια και την απέλασε.

Στη δίκη της χούντας η Αμαλία Φλέμινγκ κατέθεσε: «Με έβριζαν και με απειλούσαν: Θα σου βγάλω τα δόντια και τα νύχια. Θα σε στείλω φυλακή να σαπίσεις. Βρέθηκα σε ένα γραφείο με 15 περίπου ΕΣΑτζήδες γύρω μου να μου φωνάζουν. Ταράχθηκα και η αντίδρασή μου ήταν να κάνω εμετό. Αυτό τους ενθουσίασε, γιατί ένα μεγάλο μέρος των μεθόδων τους ήταν ο εξευτελισμός και η χυδαιότητα. Γι’ αυτό και εκμεταλλευόντουσαν τη φυσική ανάγκη των ανθρώπων ή τους πασάλειβαν με τον εμετό που έκαναν. Χαρακτηριστικά αναφέρω αυτό που μου είπε κάποτε ο Θεοφιλογιαννάκος, ότι αυτά που συνέβαιναν σε εμένα ήταν ''λουλούδια''»!

Ο Θεόδωρος Θεοφιλογιαννάκος, όχι ότι αυτό έκπληξη, ουδέποτε παραδέχθηκε πως βασάνισε τη Φλέμιγνκ και έλεγε πως όσο την ανέκρινε είχε και έναν γιατρό μαζί του. 

Διαβάστε επίσης

Το νησί της Ελλάδας που κανείς δεν θέλει να πάει διακοπές

Έρχονται τα Wendy's στην Αθήνα; Η επίσημη απάντηση της εταιρείας στο Reader

Οι Έλληνες που είπαν «ναι» στα πετροδόλαρα - Οι 13 ξεχασμένοι αγώνες του Τάκη Λεμονή

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.