Το «λουλούδι της ΕΟΚΑ» - Η δολοφονία του 7χρονου Δημητράκη Δημητριάδη από τους Βρετανούς

Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία που δεν μετριούνται με ημερομηνίες, γεγονότα, πολιτικές αποφάσεις ή στρατιωτικές επιχειρήσεις αλλά με ανθρώπινες απώλειες. Με πρόσωπα. Με παιδικά χαμόγελα που χάθηκαν πριν προλάβουν να «ανθίσουν».

Στην ταραγμένη δεκαετία του 1950, η Κύπρος ζούσε μέσα στη δίνη του αντιαποικιακού αγώνα που σημάδεψε βαθιά την κοινωνία του νησιού.

Η σύγκρουση ανάμεσα στην αποικιακή διοίκηση της Βρετανίας και τους ελληνοκύπριους που ζητούσαν αυτοδιάθεση και ένωση με την Ελλάδα δημιούργησε ένα περιβάλλον έντασης, φόβου, αγωνίας και φυσικά βίας.

Μέσα σε αυτή τη συνθήκη γράφτηκαν ιστορίες ηρωισμού αλλά και τραγωδίας. Μία από τις πιο σπαρακτικές (αν όχι η πλέον σπαρακτική) είναι η δολοφονία του 7χρονου Δημητράκη Δημητριάδη.

Ο μαθητής του δημοτικού, αντί να κάνει αυτό που κάνουν όλα τα παιδάκια της ηλικίας του, να βγει δηλαδή μετά το σχολείο και να παίξει με τους φίλους του, επέλεξε να συμμετάσχει σε μία από τις διαδηλώσεις κατά της παρουσίας βρετανών στρατιωτών στην Λάρνακα. Και δεν γύρισε ποτέ σπίτι του.

Η ιστορία του 7χρονου μαθητή δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμα περιστατικό ενός σκληρού απελευθερωτικού αγώνα. Είναι μία διαρκής υπενθύμιση του ανθρώπινου κόστους και της σκληρότητας που μπορεί να «γεννήσει» ο πόλεμος. Όποια μορφή και αν έχει.

Πέρα από τις πολιτικές και ιστορικές διαστάσεις η ιστορία του 7χρονου Δημητράκη παραμένει ακόμα και σήμερα μία βαθιά ανθρώπινη ιστορία. Ο Δημητράκης Δημητριάδης δεν ήταν σύμβολο, δεν ήταν στρατιώτης. Ένα παιδί ήταν με πολλά όνειρα για μία ζωή που τερματίστηκε βίαια πριν καλά – καλά ξεκινήσει.

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ για απελευθέρωση της Κύπρου

Ξημερώματα της 1ης Απριλίου 1955, ξεκίνησε στην Κύπρο ένοπλος αγώνας για την απελευθέρωση του νησιού από τους Βρετανούς. Βασικό «όχημα» αυτού του αγώνα, η Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών, η ΕΟΚΑ.

Βασικός στόχος της ένοπλης οργάνωσης ήταν η απελευθέρωση της Κύπρου και η ένωσή της με την Ελλάδα. Αρχηγός της ΕΟΚΑ ήταν ο Γεώργιος Γρίβας που είχε το κωδικό όνομα Διγενής. Ο Γρίβας αν και καταγόταν από την Κύπρο είχε περάσει πολλά χρόνια της ζωής του και της στρατιωτικής του καριέρας στην Ελλάδα όπου είχε έντονη αντικομμουνιστική δράση μέσα από την ακροδεξιά και φιλοβασιλική οργάνωση «Χ». Είναι ενδεικτικό πως εκτός από διοικητής της «Χ» ο Γρίβας είχε παραχωρήσει το σπίτι του στο Θησείο για έδρα της οργάνωσης.

Κάπως έτσι η ΕΟΚΑ με ηγέτη τον Γρίβα εξελίχθηκε σε μία άκρως συγκεντρωτική οργάνωση με ξεκάθαρα συντηρητική, αντικομμουνιστική και εθνοκεντρική ιδεολογία όπου κυριαρχούσε το θρησκευτικό συναίσθημα.

Ο Γρίβας χώρισε το νησί σε 19 τομείς και οργάνωσε ένα δίκτυο ανταρτών, υποστηρικτών και πληροφοριοδοτών. Οι επιχειρήσεις της ΕΟΚΑ περιλάμβαναν σαμποτάζ, επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και συγκρούσεις με βρετανικές δυνάμεις.

Για πολλούς Ελληνοκύπριους, οι αγωνιστές της ΕΟΚΑ θεωρήθηκαν σύμβολα αντίστασης απέναντι στην αποικιοκρατία. Νέοι άνθρωποι, συχνά μαθητές ή φοιτητές, ρίχνονταν στον αγώνα, παίρνοντας μεγάλα ρίσκα για την ελευθερία του νησιου.

Η βρετανική διοίκηση απάντησε με αυστηρά μέτρα καταστολής. Στρατιωτικές επιχειρήσεις, συλλήψεις, απαγορεύσεις κυκλοφορίας και έκτακτοι νόμοι. Πολλοί αγωνιστές συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν ή/και εκτελέστηκαν μετά από δίκες – παρωδίες.

Ταυτόχρονα, όπως είναι φυσικό, η έντονη παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων στους δρόμους έγινε καθημερινότητα για τους κατοίκους της Κύπρου.

Στα χωριά και στις πόλεις επικρατούσε κλίμα φόβου. Αυτό με τη σειρά του έφερε την αντίδραση των ελληνοκυπρίων που ακόμα και σε καθημερινή βάση διαδήλωναν κατά των βρετανών. Συγκρούσεις και περιστατικά βίας μπορούσαν να συμβούν ανά πάσα στιγμή.

Ο νεότερος ήρωας του απελευθερωτικού αγώνα της Κύπρου

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες τα μικρότερα παιδιά έκαναν και αυτά ότι μπορούσαν. Έγραφαν συνθήματα στους τοίχους και διοργάνωναν μικρές διαδηλώσεις κατά των βρετανών στρατιωτικών.

Αυτό έγινε και στις 14 Μαρτίου 1956. Οι μαθητές όταν σχόλασαν αντί να επιστρέψουν σπίτια τους ή να πάνε να παίξουν, βγήκαν στους δρόμους έγραψαν συνθήματα στους τοίχους και οργάνωσαν μία διαδήλωση κατά των Βρετανών.

Ο 7χρονος Δημητράκης Δημητριάδης ήταν μαθητής της Β' τάξης του Δημοτικού Σχολείου Καλογερά. Παιδί φτωχής οικογένειας, ο Δημητράκης πουλούσε λουλούδια. Όσοι τον ήξεραν έκαναν λόγο για ένα υπερδραστήριο παιδί. Το πρωί στο σχολείο, το μεσημέρι για παιχνίδι και το απόγευμα να προσπαθεί να κερδίσει το χαρτζιλίκι του.

Εκείνη την ημέρα, όμως, αντί να επιστρέψει στο σπίτι του επέλεξε να πάει στη διαδήλωση.

Περίπου στις 3 το απόγευμα, η διαδήλωση έλαβε μία πιο βίαιη μορφή αφού οι μικροί μαθητές συνάντησαν μία βρετανική περίπολο και άρχισαν να πετάνε πέτρες εναντίον των στρατιωτών. Αρχικά υπήρξε μία στάση ανοχής αφού διαπιστώθηκε ότι ήταν μικροί μαθητές οι επιτιθέμενοι αλλά γρήγορα αυτό άλλαξε και άρχισε κυνηγητό και άγριο ξύλο στους κεντρικούς δρόμους της Λάρνακας.

Σύντομα η κατάσταση ξέφυγε από κάθε έλεγχο. Οι βρετανοί άρχισαν να πυροβολούν. Πρώτα στον αέρα και μετά στοχεύοντας όσους θεωρούσαν πως πρωτοστατούσαν στα επεισόδια.

Σε ένα δρόμο κοντά στον Άγιο Λάζαρο, μία μικρή ομάδα μαθητών έριχνε πέτρες στους στρατιώτες. Ανάμεσα στους μαθητές και ο 7χρονος Δημητράκης. Οι στρατιώτες πυροβόλησαν εναντίον τους. Οι μαθητές έσκυψαν και κρύφτηκαν για να αποφύγουν τις σφαίρες.

Ο Δημητράκης Δημητριάδης μετά τις πρώτες σφαίρες σηκώθηκε ξανά όρθιος για να δώσει στους μεγαλύτερους συμμαθητές τους κάτι πέτρες που είχε μαζί του προκειμένου να τις πετάξουν εκείνοι στους βρετανούς.

Όταν σηκώθηκε μία σφαίρα τον πέτυχε στο κεφάλι. Λίγο πιο πάνω από το δεξί μάτι. Ο μικρός μαθητής σωριάστηκε αιμόφυρτος στο έδαφος. Κάποιοι πήραν αγκαλιά τον Δημητράκη και τον μετέφεραν όσο πιο γρήγορα μπορούσαν στο νοσοκομείο. Ήταν, όμως, ήδη αργά. Οι γιατροί, απλά, διαπίστωσαν πως το παιδί ήταν νεκρό.

Το βράδυ της ίδιας ημέρας, με τη Λάρνακα να βρίσκεται σε αναβρασμό, Βρετανοί αξιωματικοί πήγαν στο σπίτι της οικογένειας του Δημητράκη και ζήτησαν από τον πατέρα να γίνει η κηδεία εκείνη την ώρα. Μέσα στο σκοτάδι, προκειμένου να μην δημιουργηθούν νέες ταραχές. Ο πατέρας του μικρού αρνήθηκε.

Την ταφή του μικρού την ανέλαβαν οι Βρετανοί. Εσπευσμένα, το επόμενο πρωί κιόλας, έθαψαν τον επτάχρονο σε χώρο που μέχρι πρόσφατα δεν γνώριζε η οικογένεια. Τα οστά του μικρού αγοριού εντοπίστηκαν τελικά τον Οκτώβριο του 2021 σε πολλαπλό χώρο ταφής στο κοιμητήριο Αγίου Γεωργίου Κοντού και ταυτοποιήθηκαν τον περασμένο Δεκέμβριο με τη μέθοδο DNA στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου .

Τον Μάρτιου του 2022 τα ταυτοποιηθέντα λείψανα του Δημητράκη τάφηκαν σε ατομικό τάφο που παραχώρησε, τιμής ένεκεν, η Μητρόπολη Κιτίου.   

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.