Μενού
papandreou_simitis
Κάδρα του Ανδρέα Παπανδρέου και του Κώστα Σημίτη δίπλα - δίπλα | eurokinissi
  • Α-
  • Α+

Όταν αποσύρθηκε ο ένας από την πρωθυπουργία, έγινε πρωθυπουργός ο άλλος. Όταν πέθανε ο ένας, είχε γενέθλια ο άλλος. Στην κοινή τους πορεία έφτασαν από τη φιλία και τη συνεργασία σε ιστορικές στιγμές μέχρι την οριστική ρήξη και την πλήρη έλλειψη εμπιστοσύνης. Ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Κώστας Σημίτης είχαν πάρα πολλά να τους ενώνουν αλλά είχαν και άλλα τόσα να τους χωρίζουν.

Η καρμική σχέση Παπανδρέου – Σημίτη

Ανδρέας Παπανδρέου και Κώστας Σημίτης ήρθαν κοντά ο ένας με τον άλλο στα χρόνια της χούντας όταν ο δεύτερος αναγκάστηκε να φύγει από την Ελλάδα καθώς, μετά την έκρηξη βόμβας στα χέρια του αγωνιστή Σάκη Καράγιωργα (θα την τοποθετούσε σε άγνωστο στόχο για λογαριασμό της αντιστασιακής οργάνωσης «Δημοκρατική Άμυνα») ήταν θέμα χρόνου να συλληφθεί. Ο Σημίτης πήγε στη Γερμανία και εκεί έγινε μέλος του ΠΑΚ που είχε ιδρύσει ο Ανδρέας Παπανδρέου.

Με την πτώση της χούντας επιστρέφει στην Ελλάδα και το 1974 είναι από τα ιδρυτικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ συμβάλλοντας καθοριστικά και στη διατύπωση της «Διακήρυξης της 3ης Σεπτέμβρη».

Ο Κώστας Σημίτης ήταν παρών σε κάθε μεγάλη στιγμή του ΠΑΣΟΚ και, μάλιστα, με θέσεις ευθύνης. Χαμηλών τόνων. Ισχυρό στέλεχος μεν, απόλυτα μοναχικός δε. Απέφευγε να μπαίνει ή να δημιουργεί «ομάδες». Δεν είχε καν αυτόν τον τεράστιο προσωπικό κομματικό μηχανισμό που είχαν τα υπόλοιπα μεγαλοστελέχη του «Κινήματος».

Οι σχέσεις Παπανδρέου – Σημίτη ήταν καλές. Ή, τέλος πάντων, μάλλον καλές. Σε κάθε περίπτωση η ρήξη ανάμεσα στους δυο ήρθε με τη δεύτερη σερί εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ τον Ιούνιο του 1985. Ο Κώστας Σημίτης τοποθετήθηκε από τον Ανδρέα Παπανδρέου υπουργός Εθνικής Οικονομίας με στόχο να συμμαζέψει λίγο τα δημοσιονομικά μετά το... «πάρτι» της «χρυσής» πρώτης τετραετίας του ΠΑΣΟΚ. Ο Σημίτης ενεργοποιεί το περίφημο «πρόγραμμα σταθερότητας» το οποίο στην πραγματικότητα ήταν ένα «πρόγραμμα λιτότητας». Μειώσεις μισθών, μειώσεις συντάξεων, περικοπές δαπανών, ιδιωτικοποιήσεις και διάφορα άλλα νεοφιλελεύθερα που ουδεμία σχέση είχαν με την «ΠΑΣΟΚαρα» της πρώτης τετραετίας.

Ο Παπανδρέου με μισή καρδιά δέχεται το πρόγραμμα αλλά σύντομα η σφιχτή δημοσιονομική πολιτική προκαλεί έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια. Ο ηγέτης του ΠΑΣΟΚ «ανέκρουσε πρύμναν», φωτογράφισε τον Σημίτη ως τον μοναδικό υπεύθυνο για τη λιτότητα και τον Νοέμβριο του 1987 ανακοινώνει πως το «πρόγραμμα σταθερότητας» μας τελείωσε. Έξαλλος ο Σημίτης παραιτείται και στη θέση του τοποθετείται ο Δημήτρης Τσοβόλας για να φτάσουμε περίπου δυο χρόνια αργότερα στο ιστορικό «Τσοβόλα δώσ' τα όλα» του Ανδρέα σε μια προεκλογική συγκέντρωση στο Περιστέρι! Οι σχέσεις του Παπανδρέου με τον Σημίτη δεν ήταν ποτέ ξανά ίδιες. Λέγεται, μάλιστα, πως ο Σημίτης το κράτησε «μανιάτικο» και για τον λόγο αυτόν δεν πήγε στο Ειδικό Δικαστήριο να καταθέσει σαν μάρτυρας υπεράσπισης του Ανδρέα!

Από το 1994 και μετά έρχεται και η οριστική ρήξη. Ο Σημίτης συμμετέχει στην «ομάδα των τεσσάρων» μαζί με Βάσω Παπανδρέου, Θόδωρο Πάγκαλο και Παρασκευά Αυγερινό και όλοι μαζί ασκούν σκληρή εσωκομματική αντιπολίτευση. Τόσο σκληρή που ανάγκασε τον Ανδρέα να πει στην Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του κόμματος τον Ιούλιο του 1995 πως «δεν μπορεί κάποιος να μετέχει στην κυβέρνηση και ταυτόχρονα να την υποσκάπτει».

Στις 15 Ιανουαρίου 1996, μέσα από το Ωνάσειο και μετά από ισχυρές πιέσεις που δέχθηκε ο καταβεβλημένος από τη μεγάλη περιπέτεια της υγείας του, Ανδρέας Παπανδρέου υπογράφει το κείμενο της παραίτησής του. Είναι η εποχή που η Ελλάδα είχε «τρεις πρωθυπουργός». Τον Ανδρέα που είχε την ψήφο του λαού, τον ισχυρότατο – τότε - Άκη Τσοχατζόπουλο που εκπροσωπούσε την κυβέρνηση σε όλες τις δύσκολες αποστολές στο εξωτερικό και τον «εργάτη» Κώστα Σημίτη ο οποίος έδινε τις μάχες στο εσωτερικό της χώρας και κυρίως στη Βουλή.

Με δεδομένο πως όλοι έβλεπαν πως ο Παπανδρέου δε θα μπορέσει να αναλάβει ξανά είτε τα ηνία του ΠΑΣΟΚ είτε εκείνα της κυβέρνησης, το ερώτημα ήταν ένα και βασικό: «ποιος θα είναι ο διάδοχος».

Όλοι «έβλεπαν» τον Άκη Τσοχατζόπουλο ως το μεγάλο φαβορί. Αυτό που δε «έβλεπαν» ήταν πως ο μοναχικός Κώστας Σημίτης έκανε δουλειά... μυρμηγκιού και πλέον δεν ήταν ούτε μοναχικός, ούτε μόνος.

Στις 18 Ιανουαρίου, συνεδρίασε η Κοινοβουλευτική Ομάδα του κυβερνώντος κόμματος, του ΠΑΣΟΚ, για να εκλέξει νέο πρωθυπουργό. Οι υποψήφιοι είναι τρεις: Κώστας Σημίτης, Άκης Τσοχατζόπουλος, Γεράσιμος Αρσένης. Νικητής μετά από δυο ψηφοφορίες ο Σημίτης. Ένας αστικός μύθος λέει πως όταν οι συνεργάτες του Ανδρέα Παπανδρέου του μετέφεραν στο Ωνάσειο τα νέα από την ΚΟ του ΠΑΣΟΚ η πρώτη του αντίδραση ήταν να γυρίσει πλευρό στο κρεβάτι του χωρίς να πει ούτε λέξη!

Σύμφωνα με τον Σπύρο Καραχάλιος, μέλος του ΠΑΣΟΚ, κάποια στιγμή ο Κώστας Σκανδαλίδης είχε ρωτήσει τον Ανδρέα γιατί συμπεριφέρεται έτσι στον Σημίτη και γιατί του αλλάζει συνέχεια χαρτοφυλάκια από τη στιγμή που ήταν τόσο παραγωγικός. «Ναι Κώστα, έχεις δίκιο. Αλλά ο Σημίτης δεν είναι ΠΑΣΟΚ», είχε πει ο Ανδρέας.

Το τέλος του Ανδρέα Παπανδρέου

Στις 23 Ιουνίου 1996 ο Ανδρέας Παπανδρέου άφησε την τελευταία του πνοή στο σπίτι του στην Εκάλη. Ήταν η ημέρα που ο Κώστας Σημίτης είχε γενέθλια. Γινόταν 60 ετών.

Την προηγούμενη ημέρα, ο Ανδρέας Παπανδρέου ξύπνησε κακοδιάθετος. Ένα από τα πρώτα πράγματα που έκανε εκείνη την ημέρα ήταν να μιλήσει στον αστυνομικό φρουρό του και με αυστηρό τόνο να του πει: «Θέλω να μου φωνάξεις τον Καραγάτση». Αναφερόταν στον Τάκη Καραγάτση τον επί πολλά χρόνια προσωπικό του σωματοφύλακα και οδηγό. Ο αστυνομικός ένιωσε λίγο άβολα αλλά του είπε πως θα το φροντίσει. Βέβαια, δεν μπορούσε να το «φροντίσει». Ο Καραγάτσης είχε πεθάνει λίγα χρόνια πριν.

Φαινόταν, πλέον, σαν να έφτανε στο τέλος της μια μη αναστρέψιμη πορεία. Παρ' όλα αυτά κάποιοι περίμεναν πως κάτι θα αλλάξει. Όπως η εφημερίδα «Αδέσμευτος Τύπος» του Δημήτρη Ρίζου. Ως γνωστόν οι εφημερίδες της Κυριακής κυκλοφορούν από νωρίς το Σάββατο. Έτσι, εκείνο το Σάββατο (22 Ιουνίου) η συγκεκριμένη εφημερίδα είχε κυκλοφορήσει με αποκλειστικό ρεπορτάζ του συντάκτη της Γιώργου Μπέρτσου και τίτλο: «ΘΕΛΩ ΜΠΑΛΚΟΝΙ»! Υπέρτιτλο είχε το «Επιστημονικό θαύμα ζωντανεύει τον Ανδρέα» και υπότιτλο: «Πώς τον ανέστησε πρωτοπόρος νευρογλωσσολόγος – νευροψυχολόγος και πώς θα εμφανιστεί στο Συνέδριο». Η εφημερίδα κυκλοφόρησε λίγες ώρες πριν τον θάνατο του Παπανδρέου, ως Κυριακάτικη εφημερίδα, όμως, είχε την ημερομηνία της 23ης Ιουνίου. Την ημερομηνία του θανάτου του, δηλαδή.

Στα της τελευταίας ημέρας του, όλα κύλησαν φυσιολογικά μέχρι το μεσημέρι με τον Παπανδρέου να κάνει όλες τις απαραίτητες θεραπείες που του είχαν συστήσει οι γιατροί και να αφήνει κενό το πρόγραμμά του για να δεχθεί επισκέψεις το απόγευμα, στο περιβόητο σπίτι της οδού Αγράμπελης 3 στην Εκάλη. Αντώνης Λιβάνης, Δημήτρης Κρεμαστινός, Κώστας Στεφανής, ο γιος του, Γιώργος Παπανδρέου, με τη σύζυγό του Άντα και την κόρη τους Μαργαρίτα και στο τέλος πια ο Τηλέμαχος Χυτήρης και ο Νίκος Αθανασάκης.

Το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ θα γινόταν σε τέσσερις ημέρες και όλοι ήθελαν να μάθουν τι θα κάνει τελικά ο Παπανδρέου. Θα πάει; Δε θα πάει; Θα κάνει γραπτή παρέμβαση; Θα αφήσει τα πράγματα να εξελιχθούν χωρίς αυτός να πάρει θέση; Κανείς δε θα μάθει ποτέ. Περίπου στις 9 το βράδυ ο αποκαμωμένος Παπανδρέου θα πει στους Χυτήρη και Αθανασάκη να κάτσουν να φάνε μαζί, όπως και τελικά έγινε. Όταν τελείωσαν το φαγητό, πήγαν στο σαλόνι, ήπιαν δυο ποτηράκια κρασί και κάποια στιγμή ο Ανδρέας τους είπε: «Εμένα θα μου επιτρέψετε τώρα...»!

«Να φεύγουμε και εμείς, πρόεδρε, είναι αργά» είπαν οι δυο καλεσμένοι. «Όχι, όχι, εσείς να κάτσετε. Εγώ πάω να ξαπλώσω», τους είπε εκείνος. Σηκώθηκε και δια χειραψίας τους καληνύχτισε έναν – έναν. Όταν έφτασε στην πόρτα του σαλονιού, κοντοστάθηκε, γύρισε, τους κοίταξε και τους έκανε τον γνωστό... Παπανδρεϊκό χαιρετισμό.

Στη συνέχεια ανέβηκε στην κρεβατοκάμαρα του και ξάπλωσε. Στη 01:30, ξημερώματα Κυριακής 23 Ιουνίου 1996 (ημέρα γενεθλίων του Κώστα Σημίτη), η Αλέκα, η νυχτερινή νοσοκόμα που έχει αναλάβει να προσέχει την κατάσταση της υγείας του Ανδρέα Παπανδρέου, αντιλαμβάνεται πως ο πρώην πρωθυπουργός είχε χάσει τις αισθήσεις του και κάθε επαφή με το περιβάλλον του. Όσες προσπάθειες και αν έγιναν η ταλαιπωρημένη καρδιά του είχε πάψει να λειτουργεί. Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε περάσει στην Ιστορία.

Στις 30 Ιουνίου 1996, στο ταραχώδες 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, ο Κώστας Σημίτης εκλέχθηκε πρόεδρος και του κόμματος με ποσοστό περίπου 53%!  

Google News

Ακολουθήστε το Reader.gr στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

BEST OF LIQUID MEDIA