Ο εκπαιδευτικός Τζορτζ Νέισμιθ γέννησε το μπάσκετ από ένα παιδικό παιχνίδι

Όλα ξεκίνησαν από ένα παιδικό παιχνίδι που λεγόταν «η πάπια στον βράχο». Στο κολλέγιο της χριστιανικής αδελφότητας YMCA του Σπρινγκγφιλντ, ο καθηγητής Τζορτζ Νέισμιθ πρότεινε στη διδασκαλική κοινότητα ένα παιχνίδι που θα παιζόταν σε κλειστό χώρο και θα ήταν ασφαλές για τους αθλητές του.

Στο παιχνίδι εκείνο, κάθε παίκτης έριχνε μια πέτρα σε έναν στόχο πίσω από έναν βράχο και, για να το πετύχει αυτό, η τροχιά της πέτρας έπρεπε να διαγράψει μια καμπύλη. Σαν ένα πολύ πρωτόγονο μπάσκετ λοιπόν. Το πρώτο παιχνίδι έγινε με δύο καλάθια, τα οποία περισυνελέγησαν από μια αποθήκη. Είχαν χρησιμοποιηθεί για κουβάλημα ροδάκινων. 

Οι ενθουσιώδεις μαθητές που ξεκίνησαν να παίζουν το «Νεισμιθ-μπολ», ένα παιχνίδι που μόλις είχε επινοηθεί, χωρίς σαφείς κανόνες, ένα παιχνίδι που δεν είχε και τόσο ξεκάθαρο νόημα. Σίγουρα όμως, είχε αποκτήσει οριστικό όνομα. Οι αθλητές προέτρεψαν τον Νέισμιθ να το ονομάσει «μπάσκετμπολ».

Η δύσκολη συνέχεια

Τον Ιανουάριο του 1891, ο Νέισμιθ έγραψε τους πρώτους 13 κανόνες του αθλήματος και τα πράγματα θα πάρουν την σειρά τους. Το 1898 θα αναλάβει χρέη καθηγητή φυσικής αγωγής αλλά και υπευθύνου των αντίστοιχων προγραμμάτων στο πανεπιστήμιο του Κάνσας.

Στο κολλέγιό του θα εκτελέσει και χρέη προπονητή της ομάδας μπάσκετ για 9 χρόνια (1898-1907), και θα γίνει έτσι ο πρώτος προπονητής στην ιστορία του κολεγίου και ο μοναδικός με αρνητικό ρεκόρ (55-60).Παρά τις όχι και τόσο κολακευτικές επιδόσεις του, ο Νέισμιθ θεωρείται μέχρι σήμερα ο  «πατέρας της προπονητικής του μπάσκετ». Ο ίδιος άλλωστε θρυλείται πως έχει πει ότι «το μπάσκετ δεν πρέπει να κοουτσάρεται, αλλά να παίζεται».

Στην Ελλάδα

«Εκείνη την εποχή, ο Ολυμπιακός είχε αρχίσει να παίζει φιλικά παιχνίδια με την ομάδα του αμερικανικού στόλου, που αγκυροβολούσε στην περιοχή. Τα φιλικά αυτά παιχνίδια θεωρούνταν πολύ ωφέλιμα, γιατί οι Αμερικανοί παίκτες που τύχαινε να υπηρετούν κάθε άλλο παρά άσχετοι ήταν.

Είχαν γίνει μάλιστα ένα δυο αγώνες, άλλοτε σε γήπεδα μπάσκετ, που υπήρχαν μέσα σε ορισμένα αεροπλανοφόρα και άλλοτε στο Πασαλιμάνι, στο ανοιχτό γήπεδο του Ολυμπιακού, μπροστά στην παλιά λέσχη της ομάδας.  Οι παίκτες μας είχαν παρατηρήσει ότι κατά τη διάρκεια των αγώνων στο γήπεδο μας η μπάλα είχε τύχει μια δυο φορές να πέσει στη θάλασσα. Έτσι συνέλαβαν το εξής σχέδιο:

Κατ’ αρχάς, όλοι οι αγώνες θα γινόντουσαν στο Πασαλιμάνι. Οι μπάλες θα ήταν, όπως πάντα, μπάλες των Αμερικανών. Κατά τη διάρκεια των αγώνων, κάποιες λίγες, αλλά πάντως περισσότερες από ό,τι στο παρελθόν φορές, ιδίως εφόσον αυτό έμοιαζε δικαιολογημένο από τις περιστάσεις, η μπάλα θα είχε μεγαλύτερη δύναμη, ώστε να πάει στη θάλασσα. Εκεί υπήρχε μια βάρκα οπαδού του Ολυμπιακού, που είχε αποστολή να τη μαζεύει. 

Με τον τρόπο αυτό το τμήμα μπάσκετ του Ολυμπιακού απέκτησε μερικές αμερικανικές μπάλες, που τόσο του έλλειπαν, σε αντίθεση με τους Αμερικανούς, οι οποίοι ποτέ δεν τις ζήτησαν, αφού τις θεώρησαν χαμένες. Άλλωστε είχαν άφθονες μπάλες και δεν τους ένοιαζε ιδιαίτερα να ψάξουν το θέμα». (Θεολόγος Μιχαηλίδης, Μπασκετικές Αναμνήσεις, biancorossi)

Παραθέτουμε το παραπάνω απόσπασμα μπλογκ για να περιγράψουμε την κατάσταση του μπάσκετ μεταπολεμικά στην Ελλάδα, στη διάρκεια της δεκαετίας του 50. Στη συνέχεια, με «μωρουδιακά βήματα» οι ομάδες ξεκίνησαν δειλά να έχουν μια υποτυπώδη οργάνωση, που θύμιζε επαγγελματικό σωματείο, με δικά τους γήπεδα, σταθερές (όσο περισσότερο γινόταν) αμοιβές, και κάποιες επιτυχίες εκτός Ελλάδας, φτάνοντας στην εποχή του παντοδύναμου ΑΡΗ και του ανταγωνιστικού ΠΑΟΚ, στον αναγεννημένο Ολυμπιακό του Ιωαννίδη, στον ΠΑΟ του Ζέλικο Ομπράντοβιτς, σε αυτό που σήμερα θυμίζει ενίοτε NBA.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.