O Έρνεστ Χέμινγουεϊ και η αυτοκτονία του την οποία είχε «προφητεύσει» 33 χρόνια πριν

«Η ζωή δεν πρέπει να σας αποθαρρύνει. Ποτέ μην αποθαρρύνεστε. Είναι το μυστικό της επιτυχίας μου. Δεν έχω πτοηθεί ποτέ. Ποτέ μη δείχνετε αποθαρρυμένοι μπροστά σε άλλους», έλεγε ο σπουδαίος Έρνεστ Χέμινγουεϊ ο οποίος μια ημέρα σαν σήμερα, στις 2 Ιουλίου 1961, αποφάσισε να βάλει τέλος στη ζωή του. Γιατί να αυτοκτονήσει ο άνθρωπος που έζησε πολλές ζωές σε μια; Ο άνθρωπος που είχε δει και είχε ζήσει σχεδόν τα πάντα; Πολλοί δείχνουν ως υπεύθυνη τη CIA. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, ο Χέμινγουεϊ αυτοκτόνησε επειδή είχε κάθε λόγο να το κάνει. Ο ίδιος, άλλωστε, το είχε «προφητεύσει» 33 χρόνια νωρίτερα!

«Να γράφεις μεθυσμένος. Να διορθώνεις ξεμέθυστος»

«Ο Γέρος και η Θάλασσα», «Για ποιον χτυπά η καμπάνα», «Αποχαιρετισμός στα όπλα» και πολλά άλλα. Εκκεντρική προσωπικότητα. Αξιοθαύμαστος άνθρωπος. Σπουδαίος συγγραφέας. Δύσκολος άνθρωπος. Βραβευμένος με Νόμπελ και με Πούλιτζερ. Συμπεριλαμβάνεται στη λίστα με τους σπουδαιότερους συγγραφείς του 20ου αιώνα. Έγραφε με μοναδικό στυλ το οποίο ήταν βασισμένο στην απλότητα.

Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ γεννήθηκε στις 21 Ιουλίου του 1899 στο Ιλλινόις των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπήρξε ο δευτερότοκος (αλλά πρώτος γιος) από τα έξι παιδιά του Κλάρενς Έντμοντς Χέμινγουεϊ και της Γκρέις Χολ. Ο πατέρας του ήταν ένας αυστηρός άνθρωπος. Γιατρός στο επάγγελμα που λάτρευε το ψάρεμα και το κυνήγι, ενώ ήταν πιστός χριστιανούς ο οποίος απαιτούσε από την οικογένεια του να τηρεί με ευλάβεια τα θρησκευτικά της καθήκοντα.

Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ μεγάλωσε μέσα σε ένα εξαιρετικά αυστηρό περιβάλλον. Ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής του έδειξε μεγάλη αγάπη στο γράψιμο. Έγραφε στη σχολική εφημερίδα όπου παρουσίαζε με... ρεπορταζιακή γραφή όσα συνέβαιναν στο σχολείο ή στη γειτονιά. Και όλο αυτό του άρεσε τόσο πολύ που όταν μεγάλωσε και τελείωσε το σχολείο, αποφάσισε να ακολουθήσει το επάγγελμα του δημοσιογράφου. Αρχικά εργάστηκε σε μια εφημερίδα του Κάνσας.

Για τους μελετητές του έργου του, ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, έγραφε με τον απλό τρόπο που έγραφε στα μυθιστορήματά του επειδή ακριβώς επειδή «μετέφερε» στα βιβλία του το... ρεπορταζιακό στυλ γραφής. «Η δουλειά στην εφημερίδα δεν πρόκειται να βλάψει κανέναν επίδοξο συγγραφέα και μάλιστα θα τον βοηθήσει, αν παραιτηθεί βέβαια την κατάλληλη στιγμή», έλεγε ο ίδιος χαριτολογώντας. Και μετά έζησε τα πάντα. Έζησε πολλές ζωές σε μία.

Παρασημοφορημένος βετεράνος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου (υπηρέτησε ως οδηγός ασθενοφόρου για λογαριασμό του Ιταλικού Στρατού), πολεμικός ανταποκριτής και δημοσιογράφος. Έζησε τον ισπανικό εμφύλιο στο μέτωπο της Αραγωνίας αλλά και στην πολιορκία της Μαδρίτης από τους φασίστες του Φράνκο (ο ίδιος δήλωνε δημοκράτης με σοσιαλιστικές ιδέες και μεγάλη συμπάθεια στους αναρχικούς. Η CIA για την οποία ο ίδιος πίστευε πως τον παρακολουθούσε εξαιτίας της σχέσης του με την Κούβα, τον είχε καταγράψει ως κομμουνιστή πράκτορα της KGB).

Έζησε ως ρεπόρτερ τη μικρασιατική καταστροφή την οποία περίγραψε με τρόπο συγκλονιστικό: «Το χειρότερο, είπε, ήταν οι γυναίκες με τα νεκρά παιδιά. Δε μπορούσαμε να τις πείσουμε να μας δώσουν τα πεθαμένα παιδιά τους. Είχαν τα παιδιά τους, νεκρά ακόμα και έξι μέρες, αλλά δεν τα εγκατέλειπαν. Δε μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα. Τελικά έπρεπε να τους τα πάρουμε με τη βία» έγραφε στη συλλογή διηγημάτων του με το γενικό τίτλο «Στην προκυμαία της Σμύρνης», ενώ σε ένα άλλο σημείο περιέγραφε: «Είχαμε ρητές εντολές να μην επέμβουμε, να μη βοηθήσουμε… Το πλοίο μας είχε τόση δύναμη που θα μπορούσαμε να βομβαρδίσουμε όλη τη Σμύρνη και να σταματήσουμε το μακελειό, αλλά η εντολή ήταν να μην κάνουμε τίποτα… Το παράξενο ήταν, είπε (σσ: ο κεντρικός ήρωας, ένας αξιωματούχος του αμερικάνικου πολεμικού που διηγείται την ιστορία), πώς ούρλιαζαν κάθε νύχτα τα μεσάνυχτα. Δεν ξέρω γιατί ούρλιαζαν αυτή την ώρα. Ήμασταν στο λιμάνι κι αυτές στην προκυμαία και τα μεσάνυχτα άρχιζαν να ουρλιάζουν. Στρέφαμε πάνω τούς τους προβολείς και κι αυτές τότε σταματούσαν».

Έζησε από κοντά τη φρίκη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου όπου, μάλιστα, ήταν παρών στην απόβαση στη Νορμανδία.

«Η ευτυχία σε έξυπνους ανθρώπους είναι το πιο σπάνιο πράγμα που ξέρω»

«Ο Γέρος και η Θάλασσα», «Για ποιον χτυπά η καμπάνα», «Αποχαιρετισμός στα όπλα» και πολλά άλλα. Εκκεντρική προσωπικότητα. Αξιοθαύμαστος άνθρωπος. Σπουδαίος συγγραφέας. Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ δεν είναι μια απλή υπόθεση. Βραβευμένος με Νόμπελ και με Πούλιτζερ. Συμπεριλαμβάνεται στη λίστα με τους σπουδαιότερους συγγραφείς του 20ου αιώνα.

Κάποτε, όταν κάποιοι τον είχαν ρωτήσει σχετικά με τους συμβολισμούς που υπάρχουν στο αριστούργημά του «ο Γέρος και η Θάλασσα», ο αξεπέραστος Έρνεστ Χέμινγουεϊ είχε πει: «ο γέρος είναι ένας γέρος, η βάρκα είναι μια βάρκα, το ψάρι είναι ένα ψάρι, η θάλασσα είναι απλά η θάλασσα, και τα υπόλοιπα είναι σαχλαμάρες».

Του άρεσε να γράφει τα έργα του όρθιος. Ο Χέμινγουεϊ έγραφε συνήθως το πρωί ενώ στεκόταν μπροστά από το γραφείο του, με ένα μολύβι και ένα χαρτί στο χέρι. Αν και το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς του ήταν χειρόγραφο, κάποιες φορές χρησιμοποιούσε και γραφομηχανή - και με αυτήν έγραφε όρθιος - όταν έπρεπε να αποτυπώσει τις σκέψεις του στο χαρτί με πιο γρήγορο ρυθμό, όπως για παράδειγμα όταν έγραφε κάποιο διάλογο. Κάθε πρωί ακόνιζε περίπου 20 μολύβια και έγραφε περίπου 400 – 700 λέξεις την ημέρα. Μετά παραδινόταν στα πάθη του. Τα δυο κυριότερα από αυτά: οι γυναίκες και το αλκοόλ!

Η πρώτη του σύζυγος τον παράτησε για έναν άλλο άνδρα και εκείνος έγραψε τον «Αποχαιρετισμό στα όπλα» γιατί αυτό έκανε. Ζούσε και έγραφε για όλα όσα ζούσε και έγραφε.

Το 1953 με τον «Γέρο και τη Θάλασσα» κερδίζει το Πούλιτζερ. Την επόμενη χρονιά κερδίζει και το Νόμπελ Λογοτεχνίας αλλά στην τελετή απονομής φαίνεται πως η αντίστροφη μέτρηση για τον ίδιο έχει ήδη αρχίσει.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο σπουδαίος συγγραφέας υπέφερε από προβλήματα αλκοολισμού και κατάθλιψη. Άρχισε να μπαινοβγαίνει στα νοσοκομεία για υπέρταση και παθήσεις του συκωτιού. Για έναν άνθρωπο σαν τον Χέμινγουεϊ αυτή δεν ήταν μια ζωή που μπορούσε ή ήθελε να τη ζήσει.

Νοσηλεύθηκε σε κλινική και υποβλήθηκε και σε θεραπείες με ηλεκτροσόκ. Σύμφωνα με τον βιογράφο του Jeffrey Meyers, δέχθηκε 11 έως 15 θεραπείες τέτοιου είδους, οι οποίες όμως, όχι μόνο δεν τον βοήθησαν αλλά αντιθέτως είχαν αρνητικά αποτελέσματα, προκαλώντας του απώλεια μνήμης και επιταχύνοντας πιθανά και τη μελλοντική του αυτοκτονία.

Δεν ήταν ο πρώτος που είχε αυτοκτονήσει στην οικογένεια του. Τέσσερα μέλη της οικογένειας του είχαν αφαιρέσει τη ζωή τους, ανάμεσά τους και ο πατέρας του, Κλάρενς Χέμινγουεϊ. Ο πατέρας του ήταν γιατρός και υπέφερε από συναισθηματικές μεταπτώσεις. Το 1928 αυτοπυροβολήθηκε στο σπίτι του στο Ιλινόι, όταν ο Χέμινγουεϊ ήταν 29 χρονών.

Παρ' όλα αυτά κανείς δεν μπόρεσε να πιστέψει πως αυτός ο σπουδαίος άνθρωπος έβαλε τέλος στη ζωή του, μια ημέρα σαν σήμερα, με έναν τόσο τραγικό τρόπο. Η γυναίκα του ήταν αυτή που τον είχε βρει νεκρό μέσα σε μια λίμνη αίματος. Ούτε εκείνη στην αρχή ήθελε να παραδεχθεί πως αυτοκτόνησε. «Ο Χέμινγουεϊ σκότωσε τον εαυτό του κατά λάθος ενώ καθάριζε ένα πυροβόλο το πρωί στις 7:30 π.μ. Δεν έχει οριστεί χρόνος για την κηδεία η οποία θα είναι ιδιωτική», ήταν τα πρώτα της δημόσια λόγια μετά την αυτοκτονία του.

Σε μια τραγική «προφητεία», ο Χέμινγουεϊ, λίγο μετά την αυτοκτονία του πατέρα του, είχε γράψει στην πεθερά του: «Περιμένω ότι και εγώ θα πεθάνω με τον ίδιο τρόπο». Περίπου 33 χρόνια αργότερα η προφητεία αυτή εκπληρώθηκε.

«Περισσότερο από όλα αγαπούσε την πτώση…τα κίτρινα φύλλα πάνω στις λεύκες, τα φύλλα που επιπλέουν στο ποτάμι, και πάνω από τους ψηλούς λόφους τον μπλε ουρανό…Τώρα θα είναι μέρος τους για πάντα», γράφει ο τάφος του.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.