Η δολοφονία που «έσπρωξε» τον πλανήτη στην ανθρωποσφαγή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου

Οι άνθρωποι πολεμούν μεταξύ τους από την εποχή των... σπηλαίων μέχρι και τις ημέρες μας και, κατά πάσα πιθανότητα, το συγκεκριμένο «σπορ» θα συνεχιστεί όσο υπάρχουν άνθρωποι. Άλλοτε πολεμούν για εξουσία, για χρήματα, για εδάφη, άλλοτε στο όνομα κάποια θρησκείας. Κάθε φορά, ωστόσο, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: Αίμα, πόνος, δυστυχία.

Όσοι πόλεμοι και να είχαν γίνει, ωστόσο, αυτός που ουσιαστικά ξεκίνησε μια ημέρα σαν σήμερα δεν μπορούσε να συγκριθεί με κανέναν προηγούμενο. Ήταν η μεγαλύτερη (και η πιο παράλογη) ανθρωποσφαγή που είχε γνωρίσει η ανθρωπότητα. Οι αιτίες για την έναρξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, πολλές. Η αφορμή, ωστόσο, ήταν η εκτέλεση, στην αγορά του Σεράγεβο, του αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου ο οποίος ήταν ο διάδοχος του Αυστρο-Ουγγρικού θρόνου από τον σερβοβόσνιο φοιτητή Γκαβρίλο Πρίντσιπ. Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 28 Ιουνίου του 1914, άνοιξαν οι «πύλες της κολάσεως».

Ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ και η «Μλάντα Μπόσνα»

Στις 13 Ιουλίου 1894, σε ένα χωριό της Βοσνίας γεννήθηκε ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ. Οι γονείς του ήταν φτωχοί αγρότες σε μια χώρα που βρισκόταν υπό Αυστρο-Ουγγρική κατοχή. Ο μικρός Γκαβρίλο μεγάλωσε μαθαίνοντας να μισεί τους κατακτητές της χώρας του.

Είναι η εποχή που η Οθωμανική Αυτοκρατορία καταρρέει. Σερβία, Μαυροβούνιο, Ρουμανία και Βουλγαρία ήταν ανεξάρτητα κράτη. Αντίθετα, Σλοβενία, Κροατία και Βοσνία παρέμεναν υπό καθεστώς κατοχής από την Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία.

Ενώ ήταν μαθητής ακόμα εντάχθηκε σε μια μυστική εθνικιστική οργάνωση. Το όνομά της ήταν «Μλάντα Μπόσνα» (που σημαίνει «Νεαρά Βοσνία») και στόχος της ήταν η με κάθε τρόπο εναντίωση των σερβοβόσνιων στην κατοχή της πατρίδας τους προκειμένου να απελευθερωθούν όλα τα κατεχόμενα εδάφη και βέβαια να δημιουργηθεί μια ενιαία Γιουγκοσλαβία.

Στην πραγματικότητα η «Μλάντα Μπόσνα» ήταν μια οργάνωση που καθοδηγούταν (κρυφά φυσικά) από τον συνταγματάρχη Ντραγκουτίν Ντιμιτρίεβιτς, τον διοικητή των μυστικών υπηρεσιών της Σερβίας!

Όταν ήταν 18 ετών ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ πήρε μέρος σε μια αντικατοχική διαδήλωση και αποβλήθηκε από το σχολείο του. Αναγκάστηκε να φύγει και να πάει στο Βελιγράδι. Εκεί γνωρίστηκε με τον Ζίβοζιν Ραφαήλοβιτς που ήταν ένα από τα ηγετικά στελέχη μιας άλλης εθνικιστικής, παραστρατιωτικής οργάνωσης, των «Τσέτνικς», τα μέλη της οποία ορκίζονταν πίστη στη Σερβία και τον βασιλιά της.

Ο Ραφαήλοβιτς έκανε πραγματικότητα ένα όνειρο του νεαρού Γκαβρίλο Πρίντσιπ. Τον έστειλε στο στρατόπεδο εκπαίδευσης της οργάνωσης στην πόλη Βράνιε προκειμένου να εκπαιδευτεί στη χρήση όπλων. Ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ ήθελε πολύ να υπηρετήσει στον στρατό και να εκπαιδευτεί στα όπλα αλλά ο στρατός της Σερβίας τον είχε απορρίψει καθώς ήταν σωματικά αδύναμος και φιλάσθενος (έπασχε από φυματίωση).

Αν και ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ γοητευόταν από τους θεωρητικούς της αναρχίας (διάβαζε Κροπότκιν και Μπακούνιν τονίζοντας συνέχεια πως «ο Μπακούνιν έχει δίκιο, μόνο η αναρχία θα φέρει την πραγματική ελευθερία στον λαό! Αυτός είναι ο μοναδικός αληθινός δρόμος!»), η απογοήτευσή του από την άρνηση των Παρτιζάνων να τον εντάξουν στις μονάδες τους, τον «έστειλε» στις εθνικιστικές, παραστρατιωτικές οργανώσεις.

Κάπως έτσι, μαζί με τους συναγωνιστές του, αποφάσισαν να κάνουν κάτι παράτολμο. Μια θεαματική ένοπλη ενέργεια η οποία θα μπορούσε να ήταν καταλύτης εξελίξεων. Έτσι, μαζί με πέντε ακόμα ενόπλους της «Μλάντα Μπόσνα» αποφάσισαν να εκτελέσουν τον αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου ο οποίος ήταν ο διάδοχος του Αυστρο-Ουγγρικού θρόνου, όταν αυτός θα πραγματοποιούσε επίσημη επίσκεψη στη Βοσνία.

Στις 28 Ιουνίου του 1914, ο αρχιδούκας βρισκόταν στην αγορά του Σεράγεβο. Την όλη επιχείρηση καθοδηγούσε ο Ντιμιτρίεβιτς ο οποίος είχε ενημερώσει τον πρόεδρο της Σερβία, Νίκολα Πάσιτς. Ο Πάσιτς, αναλογιζόμενος το τι μπορεί να σημαίνει η δολοφονία του αρχιδούκα Φερδινάνδου ειδοποίησε την αυστριακή κυβέρνηση η οποία, ωστόσο, αδιαφόρησε!

Το πρωινό εκείνης της ημέρα η βασιλική πομπή δέχθηκε επίθεση με χειροβομβίδα που εκτόξευσε ένας συναγωνιστής του Γκαβρίλο Πρίντσιπ. Από την επίθεση τραυματίστηκαν δυο συνοδοί αξιωματικοί αλλά ο Φερδινάνδος και η σύζυγός του δεν έπαθαν το παραμικρό.

Λίγη ώρα αργότερα και ενώ πήγαιναν στο νοσοκομείο για να επισκεφθούν τους τραυματίες, ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ εμφανίστηκε μπροστά στο όχημα τους και άνοιξε πυρ μ’ ένα εννιάρι πιστόλι τύπου «FN1910» που (πιθανότατα) του είχε δώσει κάποιος από τους μυστικούς πράκτορες που ήταν μέλη της«Μλάντα Μπόσνα».

Η μεγαλύτερη ανθρωποσφαγή (μέχρι την επόμενη)

Ακριβώς ένα μήνα μετά την εν ψυχρώ εκτέλεση του αρχιδούκα και διαδόχου του Αυστρο-Ουγγρικού θρόνου Φραγκίσκου Φερδινάνδου, στις 28 Ιουλίου 1914, η Αυστρο-Ουγγαρία κήρυξε τον πόλεμο στη Σερβία την οποία και θεώρησε υπεύθυνη.

Η αλήθεια είναι πως ένας άνθρωπος, ότι και να κάνει, προφανώς και δεν μπορεί να ξεκινήσει έναν παγκόσμιο πόλεμο. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για τον Γκαβρίλο Πρίντσιπ. Αυτό που έκανε στάθηκε η αφορμή για να ξεκινήσει η μεγάλη ανθρωποσφαγή την οποία προετοίμαζαν και επεδίωκαν καιρό πριν σχεδόν όλες οι (τότε) μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης.

Ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ, απλά, ήταν ο άνθρωπος που άναψε το φιτίλι της βόμβας που υπήρχε εκεί και «περίμενε» ποιος θα την ενεργοποιήσει. Ήταν η προσωποποίηση του κακού για τους εχθρούς του και ήρωας και ελευθερωτής για τους «δικούς» του.

«Η Ευρώπη σήμερα είναι μια μπαρουταποθήκη και οι ηγέτες της μοιάζουν με άνδρες που καπνίζουν μέσα σε οπλοστάσιο… Μια σπίθα θα προκαλέσει την έκρηξη που θα μας καταστρέψει όλους… Δεν μπορώ να σας πω το πότε θα γίνει αυτή η έκρηξη. Μπορώ, όμως, να σας πω το πού. Είναι στα Βαλκάνια που κάποια βλακώδης ενέργεια θα την προκαλέσει», έλεγε ο καγκελάριος της Γερμανίας, Οτο Φον Μπίσμαρκ και στα λόγια αυτά κρύβεται όλη η αλήθεια για τον Γκαβρίλο Πρίντσιπ.

Ήταν ένας άνθρωπος όπως όλοι οι άλλοι. Ερωτευόταν, είχε φίλους, συγγενείς, δουλειά. Αλλά ήταν και αυτός που έκανε την «βλακώδη ενέργεια».

Σύντομα στον πόλεμο ενεπλάκησαν όλες οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις και οι Ηνωμένες Πολιτείες από το 1917. Κάπως έτσι προκλήθηκε η μεγαλύτερη πολεμική σύγκρουση που είχε γνωρίσει ποτέ ο πλανήτης, η οποία έσπειρε τον όλεθρο.

Γερμανία και Αγγλία είχαν βρει την ευκαιρία να λύσουν τις διαφορές τους. Το ίδιο και η Γαλλία που είδε αυτόν τον πόλεμο σαν ευκαιρία για εκδίκηση για την ήττα της στον Γαλλογερμανικό πόλεμο του 1870 – 1871. Παράλληλα, η Ρωσία που ήθελε να κυριαρχήσει στα Βαλκάνια είχε και αυτή λόγους για να εμπλακεί σε αυτή την πρωτοφανή σύρραξη.

Πρώτα η Γερμανία κήρυξε τον πόλεμο στη Ρωσία και στη Γαλλία. Μετά η Αγγλία και η Ιαπωνία κήρυξαν τον πόλεμο στη Γερμανία επειδή είχε εισβάλει στο Βέλγιο. Στο πλευρό της Γερμανίας και της Αυστρίας τάχθηκε η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η Βουλγαρία. Από την άλλη, η «Αντάντ», αποτελούταν από την Αγγλία, τη Γαλλία, τη Ρωσία, τη Σερβία, το Μαυροβούνιο, το Βέλγιο, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία και την Ελλάδα (από το 1917 και μετά τον εθνικό διχασμό) αλλά και τις Κίνα, Ιαπωνία και ΗΠΑ!

Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος τελείωσε στις 5 το πρωί της 11ης Νοεμβρίου 1918 μέσα στο βαγόνι ενός τρένου βόρεια του Παρισιού, όταν η Γερμανία υπέγραψε την παράδοσή της. Άφησε πίσω του 16 εκατομμύρια νεκρούς, 20 εκατομμύρια τραυματίες και ανυπολόγιστες ζημιές σε ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο. Στις 18 Ιουνίου 1919 υπογράφηκε η Συνθήκη των Βερσαλιών, που επέβαλε επαχθείς όρους στην ηττημένη Γερμανία. Ο χρόνος είχε ήδη αρχίσει να μετράει αντίστροφα για την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Όσο για τον Γκαβρίλο Πρίντσιπ, συνελήφθη παρά το γεγονός ότι προσπάθησε να αυτοκτονήσει. Ανακρινόμενος είπε πως δεν ήθελε να σκοτώσει τη Σοφία (τη σύζυγο του αρχιδούκα) αλλά τον στρατιωτικό διοικητή της Βοσνίας στρατηγό Όσκαρ Πιότορεκ. Καταδικάσθηκε σε κάθειρξη 20 ετών (την ανώτερη ποινή που προβλεπόταν τότε για δράστες κάτω των 20 ετών) αλλά η φυματίωση ήταν αυτή που τελικά τον σκότωσε. Ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ πέθανε μέσα στη φυλακή στις 28 Απριλίου 1918, λίγους μήνες πριν το τέλος του Μεγάλου Πολέμου.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.