Στον κινηματογράφο υπάρχουν (συνήθως) οι καλοί και οι κακοί. Στον ελληνικό κινηματογράφο μάθαμε να τους ξεχωρίζουμε εύκολα. Συνήθως ήταν οι ίδιοι ηθοποιοί που «κρατούσαν» αυτούς τους ρόλους.
Ειδικά σε ότι αφορά τους κακούς αυτοί ήταν μετρημένοι στα δάχτυλα. Ήταν συνήθως άνθρωποι με αυστηρή ματιά, με σφιγμένο σαγόνι, με μία παρουσία που γέμιζε το «κάδρο». Αυτοί που συνήθως δεν χρειάζονταν πολλά λόγια για να επιβληθούν.
Ένας από αυτούς τους ηθοποιούς που σφράγιζαν μία ολόκληρη εποχή ήταν ο Στέφανος Στρατηγός. Ήταν αυτό που υποδυόταν τον κακό, τον νταή, τον άνθρωπο της εξουσίας ή της σκοτεινής πλευράς της ζωής. Ήταν ο αντίπαλος του ήρωα, ο άνθρωπος που δημιουργούσε την ένταση στην πλοκή. Αυτός που το κοινό έμαθε να τον... φοβάται!
Οι ρόλοι του απαιτούσαν ένταση, δυναμισμό. Ο Στέφανος Στρατηγός έπρεπε να αποπνέει μία αίσθηση... απειλής. Και αυτό το πετύχαινε με χαρακτηριστική ευκολία ακόμα και αν όλοι αυτοί οι ρόλοι ήταν «κόντρα» αφού ο ίδιος ήταν ένας βαθιά ευαίσθητος άνθρωπος που το τέλος της ζωής του, το οποίο ήρθε μία ημέρα σαν σήμερα, τον βρήκε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας να χαράζει μία πορεία μοναχική και σιωπηλή.
Η καλλιτεχνική πορεία ενός «νταή»
Ο Στέφανος Στρατηγός γεννήθηκε στην Αθήνα το 1923. Ήταν από τους ανθρώπους που γεννιούνται... κάτι. Ο Στέφανος Στρατηγός γεννήθηκε ηθοποιός. Μεγάλωσε μέσα σε μία καλλιτεχνική οικογένεια.
Ο πατέρας του (ο Βασίλης) και η μητέρα του (η Αμαλία) ήταν ηθοποιοί, από τους πλέον γνωστούς «μπουλουκτσήδες» που γυρνούσαν κάθε γωνιά της Ελλάδας και έστηναν παραστάσεις για να κερδίζουν το ψωμί της οικογένειας. Οι αδερφές του (Αλέκα, Ρένα και Στέλλα) επίσης ήταν ηθοποιοί. Θα μπορούσε εκείνος να ξεφύγει; Πιθανότατα όχι.
Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του (τότε) Βασιλικού Θεάτρου. Το θεατρικό σανίδι υπήρξε για εκείνον το πρώτο μεγάλο σχολείο, εκεί όπου διαμόρφωσε την εκφραστικότητα και τη σκηνική του παρουσία.
Όταν αποφοίτησε, το 1944, έπιασε αμέσως δουλειά και στην ουσία από τότε μέχρι και το τέλος ουδέποτε σταμάτησε να προσφέρει απολαυστικές ερμηνείες τόσο στο θέατρο όσο φυσικά και στον κινηματογράφο. Από τις πρώτες του εμφανίσεις ξεχώρισε για το επιβλητικό του παρουσιαστικό και τη φυσική του ικανότητα να ενσαρκώνει χαρακτήρες με έντονα στοιχεία, εξουσία ή/και σκληρότητα.
Δεν ήταν τυχαίο ότι συχνά υποδυόταν τους «αντι-ήρωες», τους ανθρώπους που λειτουργούσαν ως εμπόδιο, απειλή ή σκοτεινή δύναμη μέσα στην ιστορία.
Συμμετείχε σε 85 (!) ταινίες, συνεργαζόμενος με σημαντικούς σκηνοθέτες και ηθοποιούς της εποχής. Στάθηκε δίπλα σε ιερά τέρατα όπως ο Βασίλης Λογοθετίδης, η Ελλη Λαμπέτη, ο Δημήτρης Χορν, ο Ντίνος Ηλιόπουλος, ο Βασίλης Αργυρόπουλος, ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, ο Νίκος Ξανθόπουλος και ο Θανάσης Βέγγος.
Η πρώτη του εμφάνιση στον κινηματογράφο ήταν το 1948 στην ταινία του Αλέκου Σακελλάριου «Οι Γερμανοί Ξανάρχονται». Έπαιξε επίσης σε ταινίες – σταθμούς όπως στον «Δράκο» του Νίκου Κούνδουρου, «Το Κορίτσι με τα Μαύρα» του Μιχάλη Κακογιάννη, «Η Θεία από το Σικάγο», στον «Παπαφλέσσα» και τον «Ανθρωπο με το γαρίφαλο» του Νίκου Τζήμα που είχε σαν θέμα τη ζωή και τη δράση του αγωνιστή Νίκου Μπελογιάννη.
Η θεατρική του πορεία ξεκίνησε με το έργο «Ένας απρόσκλητος μουσαφίρης» και συνεχίστηκε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80. Στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 αποσύρθηκε από το καλλιτεχνικό στερέωμα. Μία από τις τελευταίες του δουλειές ήταν η συμμετοχή του στην τηλεοπτική σειρά του Μάριου Ρετσίλα «Ανατολικός Άνεμος», που προβλήθηκε το 1992 από τον ΑΝΤ1.
Ο μεγάλος έρωτας και το σιωπηλό τέλος
Αντίθετα με τους ρόλους που υποδυόταν στο θέατρο και τον κινηματογράφο, ο Στέφανος Στρατηγός υπήρξε στην ιδιωτική του ζωή ένας ήρεμος και πράος άνθρωπος. Αγαπητός απ' όλους προτιμούσε τη μοναξιά του ενώ λάτρευε το διάβασμα.
Η σχέση του με την επίσης γνωστή ηθοποιό Γκέλυ Μαυροπούλου υπήρξε ένα από τα πιο συζητημένα κεφάλαια της ζωής του. Ο γάμος τους ένωσε δύο πρόσωπα της ίδιας καλλιτεχνικής γενιάς, δύο ανθρώπους που μοιράζονταν την αγάπη για το θέατρο και τον κινηματογράφο.
Όπως, όμως, συμβαίνει συχνά, η κοινή πορεία δεν κράτησε για πολύ. Ο χωρισμός τους αποτέλεσε μία δύσκολη στιγμή η οποία σημάδεψε και τους δύο.
«Ο Στέφανος δεν το έδειχνε, ούτε εγώ, αλλά μέσα μου... ζήλευα! Ήταν στον θίασο του Βασίλη Λογοθετίδη πολλά χρόνια. Μια μέρα έρχεται και μου λέει ότι του έκαναν πρόταση η Λαμπέτη και ο Χορν να πάει μαζί τους. "Έβραζα" από ζήλια και ένα βράδυ, όταν έπαιζε με τη Λαμπέτη στο Κεντρικό, η οποία εκτός από σπουδαία ηθοποιός ήταν και θηλυκό και της άρεσε να... αρέσει στους άντρες, πήγα στο θέατρο για να τον πάρω. Στο διάλειμμα βλέπω την Έλλη να του μιλάει με οικειότητα. "Το 'χασες το στοίχημα, δεν κάπνισα τσιγάρο", του είπε με έναν τρόπο που με έκανε να ζηλέψω πολύ» είχε μία σε μία συνέντευξή της η Γκέλυ Μαυροπούλου.
Το ζευγάρι χώρισε το 1967. Η οριστική ρήξη φαίνεται πως ήρθε όταν εκείνη συμμετείχε σε μια καναδέζικη ταινία για τις ανάγκες της οποίας έπρεπε να μείνει για αρκετές μέρες εκτός Αθηνών. Η Μαυροπούλου δεν ήθελε να περάσει έναν ολόκληρο μήνα στο Πικέρμι μόνη της, αλλά ο σύζυγός της την επισκέφθηκε μόνο ένα Σάββατο. Όταν επέστρεψε, του τηλεφώνησε και του ζήτησε να χωρίσουν. Εκείνος απάντησε ένα απλό «εντάξει» και ο γάμος τους τερματίστηκε.
Ο ουσιαστικός χωρισμός, πάντως, είχε έρθει νωρίτερα. Στα γυρίσματα της ταινίας «Κατηγορώ την κοινωνία» το 1966, ο Στρατηγός βρέθηκε σε μία εξαιρετικά δύσκολη θέση. Ενώ ήταν ακόμα με την Γκέλυ Μαυροπούλου είχε αφήσει έγκυο την ηθοποιό Μαρί Πανταζή. Και έπαιζε και με τις δύο στο ίδιο φιλμ! Ο Στρατηγός παντρεύτηκε την Πανταζή, με την οποία απέκτησε τον μοναχογιό του.
«Μετά τον χωρισμό μας παντρεύτηκε και έκανε έναν γιο, που είναι ίδιος ο Στέφανος. Όταν τον συνάντησα στην κηδεία, του είπα: ''Αν πάρεις και τον χαρακτήρα του πατέρα σου, θα είσαι ο τέλειος άνθρωπος…''», είχε δηλώσει η Γκέλυ Μαυροπούλου η οποία χρόνια αργότερα είχε παραδεχθεί πως και η ίδια είχε υπάρξει άπιστη στη διάρκεια του γάμου τους.
Παρά την μεγάλη αγάπη που είχε ο ένας για τον άλλο όταν χώρισαν οι σχέσεις τους ήταν εντελώς... ανύπαρκτες. Ειδικά ο Στέφανος Στρατηγός τα τελευταία χρόνια της ζωής του και αφού είχε αποσυρθεί από τα φώτα της δημοσιότητας, είχε αποφασίσει να ακολουθήσει έναν μοναχικό και σιωπηλό δρόμο στη ζωή του.
Η αλλαγή των καιρών, οι νέες μορφές ψυχαγωγίας και η φυσική φθορά που φέρνει ο χρόνος συνέβαλαν σε μια σχεδόν αποσυρμένη καθημερινότητα. Το τέλος του υπήρξε μοναχικό σε αντίθεση με τη δυναμική παρουσία που είχε κάποτε στις αίθουσες και στις κινηματογραφικές αίθουσες και στις θεατρικές σκηνές.
Η Γκέλυ Μαυροπούλου είχε πει πως όταν ο Στέφανος Στρατηγός διαγνώστηκε με καρκίνο, την έψαξε, την βρήκε, της μίλησε και εκείνη έμεινε στο πλάι του μέχρι το τέλος το οποίο ήρθε μία ημέρα σαν σήμερα, στις 6 Απριλίου 2006.
Ο «νταής» του ελληνικού κινηματογράφου Στέφανος Στρατηγός άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 83 ετών στις 8:30 το πρωί στο νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός» όπου νοσηλευόταν με λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος.
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
