Οι τραγικές ιστορίες των τεσσάρων πρώτων νεκρών της χούντας

«Μην ξεχνάτε όμως, κύριοι, ότι ευρισκόμεθα προ ενός ασθενούς τον οποίον έχουμε επί της χειρουργικής κλίνης και τον οποίον, εάν ο χειρουργός δεν προσέξει κατά την διάρκειαν της εγχειρήσεως, υπάρχει περίπτωσις αντί διά της εγχειρήσεως να του χαρίσει την αποκατάστασιν της υγείας του, να τον οδηγήσει εις τον θάνατον».

Τα λόγια αυτά του αρχιπραξικοπηματία Γεώργιου Παπαδόπουλου ακούστηκαν σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε λίγες ημέρες μετά την επιβολή της χούντας στην πραγματικότητα – μέσα σε έναν παρηληματικό λόγο που έμπλεκε λίγο απ' όλα – επιχειρούσε να εξηγήσει πως το στρατιωτικό καθεστώς είχε έρθει για να... θεραπεύσει τον «ασθενή» που ήταν φυσικά η Ελλάδα.

Σε ερωτήσεις δημοσιογράφων (κυρίως ξένων ΜΜΕ) για το αν υπάρχει βία και άνθρωποι νεκροί ο δικτάτορας είχε πει πως αυτό δεν είναι αλήθεια. Το ίδιο ισχυρίζονται ακόμα και σήμερα οι θιασώτες της χούντας. Και φυσικά αυτό απέχει πολύ από την πραγματικότητα.

«Μήνυμα στέλνουν οι πρώτοι νεκροί»

Χαράματα της 21ης Απριλίου 1967, ο ήχος από τις ερπύστριες των τανκς στους δρόμους της Αθήνας, ξυπνά τους κατοίκους της πρωτεύουσας, οι οποίοι ανήσυχοι ανοίγουν τα ραδιόφωνά τους προκειμένου να μάθουν τι συμβαίνει. Αυτό που άκουγαν ήταν μόνο στρατιωτικά εμβατήρια! Περίπου στις 6 το πρωί ακούστηκε το πρώτο μήνυμα: «Λόγω της δημιουργηθείσης εκρύθμου καταστάσεως, από του μεσονυκτίου ο στρατός ανέλαβε την διακυβέρνησιν της χώρας», λέει ο εκφωνητής και στη συνέχεια αναφέρει τα άρθρα του Συντάγματος που έμπαιναν «εις τον γύψον» και κυρίως πως είχε εφαρμοστεί στρατιωτικός νόμος «καθ' άπασαν την Επικράτειαν».

Αυτό που όλοι φοβόντουσαν είχε συμβεί. Έτσι ξεκίνησε μία νύχτα που κράτησε επτά ολόκληρα χρόνια.

Στις 27 Απριλίου 1967, ο αρχιπραξικοπηματίας Γεώργιος Παπαδόπουλος, ενημέρωνε τους Έλληνες και ξένους δημοσιογράφους πως «η Επανάστασις υπήρξε τελείως αναίμακτος». Προφανώς, ένας άνθρωπος που είχε επιβάλει μια χούντα, δεν είχε το παραμικρό πρόβλημα να πει ένα τέτοιο ψέμα.

Το πρωί της 21ης Απριλίου, οι Αθηναίοι παρακολουθούσαν αποσβολωμένοι την άγρια παρέλαση των τανκς μέσα στην πόλη τους.

Βασίλης Πεσλής 

Πρώτος νεκρός ήταν ο 15χρονος Βασίλης Πεσλής στις 7:10 το πρωί της 21ης Απριλίου στην πλατεία Αττικής. Εκεί είχε μαζευτεί αρκετός κόσμος προκειμένου να μάθει τι είχε συμβεί. Ο λοχίας Λυμπέρης Ανδρικόπουλος, ωστόσο, όταν είδε το πλήθος συγκεντρωμένο πυροβόλησε προκειμένου να το διαλύσει. Μια από τις σφαίρες του βρήκε στο κεφάλι τον 15χρονο που είχε αρνηθεί να σταματήσει και συνέχισε να περπατά και τελικά σωριάστηκε νεκρός.

Δύο αστυφύλακες τον μετέφεραν στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών και αφού διαπιστώθηκε ο θάνατός του, μεταφέρθηκε στο νεκροτομείο. Η οικογένειά του 15χρονου εξαιτίας της απαγόρευσης κυκλοφορίας τον αναζήτησαν το επόμενο πρωί. Τελικά εντόπισαν το πτώμα του στο νεκροτομείο, καταχωρισμένο ως «αγνώστων στοιχείων». Το τραύμα που έφερε ήταν διαμπερές. Οι συντετριμμένοι συγγενείς παρέλαβαν τη σορό με τη ρητή εντολή να μην ψάξουν τι είχε συμβεί.

Ο Ανδρικόπουλος είπε πως πυροβόλησε στον αέρα και πως η σφαίρα εξοστρακίστηκε (συνηθισμένο... φαινόμενο αυτό ακόμα και στις ημέρες μας). Αυτό έδειξε και η επίσημη ΕΔΕ που διέταξε ο Παττακός μετά από αίτημα του πατέρα του νεκρού παιδιού. Αυτόπτες μάρτυρες, ωστόσο, κατέθεσαν αργότερα πως ο Ανδρικόπουλος έλεγε ότι τον πυροβόλησε επειδή μετά τις πρώτες σφαίρες ο μικρός γύρισε και του φώναξε «γιατί πυροβολείς ρε μαλάκα»; Ο Ανδρικόπουλος, που όταν κατέρρευσε το δικτατορικό καθεστώς ήταν αστυφύλακας στον Πειραιά, καταδικάστηκε το 1976 σε οκτώ χρόνια κάθειρξη.

Μαρία Καλαβρού

Λίγες ώρες μετά, στις 4 το απόγευμα, στην οδό Πατησίων, στο ύψος του «Ράδιο Σίτυ», στην Κυψέλη, μια 24χρονη κοπέλα, η Μαρία Καλαβρού (έμενε στην οδό Δροσοπούλου) μαζί με την αδερφή της παρακολουθούσαν τα όσα συνέβαιναν. «Καθώς βαδίζαμε με την αδελφή μου, άκουσα έναν πυροβολισμό και μετά είδα την αδελφή μου να σωριάζεται στο πεζοδρόμιο. Νόμισα πως λιποθύμησε. Αλλά όταν έσκυψα είδα τα αίματα» είχε καταθέσει η αδερφή της.

Αυτός που πυροβόλησε την Καλαβρού ήταν ο ανθυπίλαρχος Ιωάννης Αλμπάνης ο οποίος έστρεψε τον πυργίσκο του τανκ προς το μέρος της και με μια ριπή από τα πέντε μέτρα! Όπως κατέθεσαν αυτόπτες μάρτυρες αλλά και συνάδελφοι του Αλμπάνη, την πυροβόλησε επειδή μούντζωσε το τανκ!

Σύμφωνα με την ιατρική βεβαίωση, το τραύμα ήταν διαμπερές. Η αδερφή της ανέφερε πως δεν έδωσαν την παραμικρή αφορμή και βάδιζαν γρήγορα προς το σπίτι για να προλάβουν την απαγόρευση κυκλοφορίας. Όπως ανέφερε ο γιατρός Χουρδάκης, «εάν την έφερναν ταχύτατα, η αιμορραγία μπορούσε να σταματήσει με κατάλληλη θεραπευτική αγωγή».

«Της έριξα της πουτάνας για να μάθει να φασκελώνει», είχε πει όλο καμάρι ο Αλμπάνης οποίος όταν έπεσε η χούντα είχε προαχθεί σε Ίλαρχο. Το 1997 καταδικάστηκε σε μόλις τρία χρόνια φυλάκιση.

Βασίλης Μπεκροδημήτρης

Ο τρίτος νεκρός της χούντας ήταν ο 63χρονος Βασίλης Μπεκροδημήτρης ο οποίος καταγόταν από την Πειραιά αλλά έμενε με την οικογένειά του στη Θεσσαλονίκη.

Ο Μπεκροδημήτρης στην κατοχή ήταν μέλος του ΕΑΜ αλλά χωρίς να έχει ενεργό πολική δράση.

Το μεσημέρι της 23ης Απριλίου, δυνάμεις της χωροφυλακής πήγαν στο σπίτι της οικογένειας για να συλλάβουν έναν από τους γιους του, δεν τον βρήκαν και έφυγαν. Δύο ώρες μετά επέστρεψαν και συνέλαβαν τον Μπεκροδημήτρη ο οποίος εκείνη την ημέρα ήταν ασθενής και κλινήρης.

Η σύλληψη έγινε παρά το γεγονός ότι η οικογένεια έδειξε την ιατρική γνωμάτευση σχετικά με την καρδιακή πάθηση από την οποία υπέφερε. Τον οδήγησαν πεζή στο 12ο Αστυνομικό Τμήμα Χαριλάου. Εκεί τον έκλεισαν, μαζί με τον γιο του που είχε εν τω μεταξύ προσαχθεί και άλλους συλληφθέντες, στον ασφυκτικά μικρό χώρο ενός πλυσταριού.

Οι συγκρατούμενοί του διαπίστωσαν πως ο Μπεκροδημήτρης είχε υποστεί ισχυρό καρδιακό επεισόδιο. Χτυπώντας την πόρτα και ζητώντας επίμονα βοήθεια, ειδοποίησαν τους φύλακες, οι οποίοι έσυραν έξω τον ημιθανή Μπεκροδημήτρη ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή λίγο αργότερα.

Παναγιώτης Ελής

Ο τέταρτος νεκρός της χούντας ήταν ο αγωνιστής της Αριστεράς Παναγιώτης Ελής (ή Γιαλής ή Ελλής) ο οποίος δολοφονήθηκε εν ψυχρώ στις 25 Απριλίου, στον Ιππόδρομο όπου κρατούνταν μαζί με άλλους συναγωνιστές του.

Ο δημοσιογράφος και ιστορικός Τάσος Βουρνάς περίεγραψε τη δολοφονία του 45χρονου Ελή στο βιβλίου του «Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας. Χούντα, Φάκελος Κύπρου» με τρόπο συγκλονιστικό:

 «(…) Είχαμε πια συνηθίσει τους ήχους, τις κραυγές και τις βρισιές, όταν ξαφνικά φάνηκε δύο βήματα έξω από την πόρτα του θαλάμου ένας αξιωματικός με ροδαλό πρόσωπο καλοταϊσμένου μπεμπέ να κυνυγά έναν κρατούμενο, κρατώντας στο χέρι του ένα στρατιωτικό περίστροφο με σιγαστήρα.

-Τροχάδην! του φώναξε.

Ο κρατούμενος Παναγιώτης Ελής, άνθρωπος περασμένα τα 40 χρόνια του, φορούσε στα πόδια του και παντόφλες, πράγμα που τον υποχρέωνε να περπατά σιγότερα απ’ ό,τι αν φορούσε παπούτσια.

-Τροχάδην! του φώναξε και τον έσπρωχνε με την κάννη, αλλά ο Ελής εξακολουθούσε να βαδίζει κανονικά.

-Τρέξε, την Παναγία σου! του λέει μια στιγμή κι ο Ελής κάνει γρηγορότερα τα τελευταία βήματα.

-Τροχάδην το λένε αυτό στο χωριό σου; λυσσάει ο δεσμοφύλακας και έξαλλος καταφέρει με την κάννη δυο απανωτά χτυπήματα στα πλευρά του Ελή.

Εκείνη τη στιγμή ακούστηκε ένας περίεργος διπλός κρότος, κάτι σαν “φλοπ”, “φλοπ”, και μονομιάς ο Ελής σωριάστηκε στο κατώφλι της πόρτας. Και πριν καλά-καλά προφτάσουν να αντιληφθούν οι άλλοι κρατούμενοι τι συνέβη, ακούστηκαν τα ουρλιαχτά ενός αξιωματικού, που είχε τρέξει εκεί κίτρινος σαν λεμόνι…”».

Η κηδεία του Ελή, που ήταν ήρωας της Εθνικής Αντίστασης και είχε υποστεί το μαρτύριο της εξορίας στην Μακρόνησο, έγινε υπό ασφυκτική παρουσία αστυνομίας και στρατιωτικών, ενώ στον χώρο βρισκόταν και τεθωρακισμένο όχημα.

Ο Ελής δολοφονήθηκε από τον μόνιμο ανθυπίλαρχο Κώτσαρη Κωνσταντίνο επειδή δεν... περπατούσε τόσο γρήγορα όσο οι υπόλοιποι κρατούμενοι! Μετά το έγκλημά του, μάλιστα, υπερηφανευόταν στους συναδέλφους του και έλεγε πως θα πάρει και προαγωγή. Δεν έπεσε έξω.

Το τέλος της δικτατορίας, βρήκε τον Κώτσαρη, διοικητή ίλης της 30ης επιλαρχίας μέσων αρμάτων, έχοντας πάρει μέρος και στην καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Στη δίκη που έγινε το 1975, ο Κώτσαρης υποστήριξε ότι ο Ελής, επιστρέφοντας από τις τουαλέτες που είχε πάει συνοδεία στρατιωτικών, προσπάθησε να τρέξει παρεκκλίνοντας της πορείας του, κάτι που διαψεύστηκε από τους αυτόπτες μάρτυρες. Σύμφωνα με άλλες πηγές, ο Κώτσαρης θεώρησε ότι ο Ελής καθυστερούσε στο περπάτημα, τον χτύπησε με το όπλο και τον πυροβόλησε εξ επαφής.

Τον Ιούνιο του 1975, ο Κώτσαρης καταδικάστηκε σε έξι χρόνια κάθειρξη.

«Λευτεριάς λίπασμα...»

Την 31 Οκτωβρίου του 1975 ο τότε υπουργός Εθνικής Άμυνας, Ευάγγελος Αβέρωφ, αποκάλυψε στη βουλή (απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Ένωσης Κέντρου, Θωμά Ανδρεάδη) πως «από τις 21 Απριλίου ώς τις 8 Μαΐου 1967 σκοτώθηκαν επτά στρατιωτικοί και τραυματίσθηκαν άλλοι δέκα, γιατί αντέδρασαν στα σχέδια των πραξικοπηματιών».

Παρά το γεγονός ότι στα πρακτικά της βουλής θα έπρεπε να υπάρχουν τα έγγραφα με τα στοιχεία που κατέθεσε ο Ευάγγελος Αβέρωφ, αυτά δε βρέθηκαν ποτέ. Ενώ τα υπόλοιπα πρακτικά εκείνης της συνεδρίασης υπάρχουν κανονικά, τα σημαντικά αυτά τεκμήρια που αποδεικνύουν πως επτά στρατιωτικοί εκτελέστηκαν από ανθρώπους της χούντας, μυστηριωδώς... «εξαφανίστηκαν»!

Ο ερευνητής και συγγραφέας Δημήτρης Βεριώνης μετέφερε την πολυθετή του έρευνα στο βιβλίο «Θάνατοι στη Χούντα» και εκεί καταγράφονται δολοφονίες λόγω αντιδικτατορικής δράσης, «αυτοκτονίες», «ατυχήματα», «ασθένειες», εξαφανίσεις, θάνατοι από κακουχίες στους τόπους εξορίας. Όλα με φωτογραφίες, ονοματεπώνυμα και διευθύνσεις.

Οι επιβεβαιωμένοι θάνατοι που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο σχετίζονται με το δικτατορικό καθεστώς είναι 247. Υπάρχουν πάρα πολλές ακόμα περιπτώσεις που παρέμειναν στο επίπεδο της φήμης χωρίς να υπάρχει πλήρης ταυτοποίηση κυρίως εξαιτίας της έλλειψης ιστορικών τεκμηρίων.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.