Σπύρος Καλογήρου, ο πιο καλός... «αδίστακτος» του ελληνικού κινηματογράφου

Σίγουρα θα έχετε ακούσει την έκφραση «κόντρα ρόλος». Αν δεν το έχετε ακούσει, είναι όταν ένας ηθοποιός υποδύεται στον κινηματογράφο ή στο θέατρο κάτι που δεν έχει την παραμικρή σχέση με την κανονική του ζωή. Αν αυτή η έκφραση βρισκόταν σε κάποιο λεξικό τότε είναι περίπου δεδομένο πως δίπλα της θα υπήρχε η φωτογραφία του Σπύρου Καλογήρου.

Ο ηθοποιός που ήταν η επιτομή του κακού και του αδίστακτου όταν έπαιζε στη μεγάλη οθόνη ή όταν ανέβαινε στο θεατρικό σανίδι, ήταν το ακριβώς αντίθετο στην πραγματική του ζωή. Ένας καλοσυνάτος άνθρωπος που αν μπορούσε θα βοηθούσε τον οποιονδήποτε ζητούσε τη βοήθεια του. Καμία σχέση, δηλαδή, με τον... «μαχαιροβγάλτη της Τρούμπας» που έψαχνε τον «Άρη» για να τον σφάξει γιατί «ήταν πολλά τα λεφτά».

Ο σαλταδόρος που έγινε ηθοποιός

Ο Σπύρος Καλογήρου ήταν γέννημα θρέμμα της Αθήνας. Είδε το πρώτο φως της ημέρας στην Κυψέλη, στις 3 Νοεμβρίου του 1922. «Είδα το φως του ήλιου, κάποιο φθινόπωρο, Νοέμβρη μήνα, στην Αθήνα, στην οδό Καλλιφρονά στην Κυψέλη, με λίγα φτωχικά σπίτια και χωράφια. Θυμάμαι την αυλή μας με μια μουριά, με πεσμένα καταγής τα κατάμαυρα μούρα της, που έμοιαζαν με χυμένο αίμα ανθρώπων, λες κι ήταν σημάδι γι’ αυτά που θ’ αντίκριζα στο μέλλον… Πού να ’ξερα πόσο απάνθρωπη, σκληρή θα ήταν η ζωή» είχε γράψει ο ίδιος.

Ο ίδιος έλεγε πως τον μεγάλωσε η ηρωίδα μάνα του, σε μια φτωχογειτονιά στα Σεπόλια. «Μεγάλωσα στα Σεπόλια, μέσα σε κινήματα, επαναστάσεις, πολέμους, δικτατορίες, καταχτητές, κατοχή… αίμα πολύ, σαν τη μουριά που έβλεπα παιδί… Κι εγώ μεγάλωνα δουλεύοντας από παιδί σαν το σκυλί, με μια ορφάνια, αλλά με μια μάνα γλυκιά, καλή, που δούλευε μόνη της για να μεγαλώσει τα πέντε της παιδιά, μοιράζοντας και τη μπουκιά απ’ το ψωμί, στην κατοχή. Κι εμείς, σχολείο από τη μια, και τα καλοκαίρια στη δουλειά για το ψωμί. Πενήντα τζάκια ήταν αυτά που λέγαν πως προστατεύαν τα παιδιά. Κάποτε τέλειωσαν αυτά, έφυγε η φρίκη. Μέσα απ’ τα ερείπια, παλικαράκι πια, και ζυμωμένος στη ζωή, γνωρίζοντας την κάθε της πτυχή, μ’ ένα ταλέντο που μου χάρισε ο θεός, μ’ αγκάλιασε αυτό το φως που λέγεται ηθοποιός» θυμόταν ο Σπύρος Καλογήρου.

Σε εποχές δύσκολες, ωστόσο, όταν τελείωσε το δημοτικό γράφτηκε στη Σεβαστοπούλειο Εργατική Σχολή προκειμένου να έχει πρόσβαση στα καθημερινά γεύματα που έδινε στους σπουδαστές της.

Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής ήταν «σαλταδόρος» με «ειδίκευση» στο λαθρεμπόριο τσιγάρων! «Στην κατοχή έπρεπε να τα πουλάς και να τα αγοράζεις όλα.Αυτό πέρναγε ρε, εκείνη την εποχή. Μπορούσες, το ’λεγε η καρδιά σου να τον δουλέψεις, να τον ξεγελάσεις, να τον κλέψεις, να τον φέρεις βόλτα τον Γερμανό; Ε, αυτό ήταν. Ήσουν αντιστασιακός» εξηγούσε ο ίδιος για τη δράση του.

Από μικρός είχε όνειρο να γίνει ηθοποιός. Τα χρόνια ήταν δύσκολα, όμως. Ήταν πεισματάρης και ποτέ δεν το εγκατέλειψε. Δούλεψε σε ένα φωτογραφείο για να βγάζει τα προς το ζην και παράλληλα, σε ερασιτεχνικό επίπεδο, σκαρώνει θεατρικές παραστάσεις.

Μια ημέρα, ωστόσο, σε εκείνο το φωτογραφείο μπήκε ένας σκηνοθέτης του ραδιοφωνικού σταθμού των Ενόπλων Δυνάμεων. Εκείνη τη στιγμή ο Καλογήρου διάβαζε δυνατά κάποιους από τους στίχους ενός ποιήματος που είχε γράψει. Ο σκηνοθέτης του είπε πως θα έπρεπε να γραφτεί αμέσως σε κάποια υποκριτική σχολή γιατί με αυτή τη φωνή και αυτό το παρουσιαστικό θα μπορούσε να κάνει μεγάλη καριέρα. «Άσε με ήσυχο. Έχω τη δουλειά μου, βγάζω το μεροκάματό μου», ήταν η απάντηση του Σπύρου Καλογήρου. Ο σκηνοθέτης, ωστόσο, δεν είχε καμία διάθεση να αφήσει ένα τέτοιο ταλέντο να πάει χαμένο. Λίγο καιρό αργότερα ο Καλογήρου σπούδαζε στη Δραματική Σχολή του Ελληνικού Ωδείου!

Όταν τελειώσει τη Σχολή θα γίνει αυτό που του είχε υποσχεθεί ο σκηνοθέτης. Ηθοποιός! Το 1955 θα εμφανιστεί με τον  θίασο του Νίκου Χατζίσκου, παίζοντας στον «Ερωτόκριτο».  Ακολούθησε ο «Άμλετ» και έπειτα ήρθε η εκτίναξη. Το 1960 εντάχθηκε στο «Θέατρο Τέχνης» του Καρόλου Κουν και μέσα σε έξι χρόνια καταφέρνει να γράψει τη δική του ιστορία.

«Διακόσια θεατρικά έργα του ελληνικού και παγκόσμιου ρεπερτορίου, Αισχύλο, Σοφοκλή Αριστοφάνη, σε μεγάλους και μικρούς ρόλους, υπηρέτησα το θέατρο δίπλα σε μεγάλους σκηνοθέτες και ηθοποιούς όπως οι Ροντήρης, Κουν, Σολωμός, Μουζενίδης, Κατσέλης, Μινωτής, Μυράτ, Κατράκης, Λαμπέτη, Κατερίνα, Αρώνη, Συνοδινού. Ποιους να πρωτοθυμηθώ. Αυτοί με δίδαξαν… Ένα μεγάλο ευχαριστώ», έλεγε ο Σπύρος Καλογήρου.

Ο γάμος με την αγαπημένη του Ευαγγελία και το σινεμά

Το θέατρο εκτός από μεγάλες επιτυχίες και τεράστια εμπειρία, «χάρισε» στον Σπύρο Καλογήρου και κάτι άλλο. Του έφερε στον δρόμο του την Ευαγγελία Σαμιωτάκη. Εκείνος 30 ετών, εκείνη 18 όταν γνωρίστηκαν. Την ερωτεύτηκε τρελά. Για εκείνη έγραφε τα περισσότερα (αν όχι όλα τα ποιήματά του).

«Ήταν του Μάη δειλινό σαν πέρασε βουβή

Καμαρωτή, πανέμορφη ψιλή σαν μια τουλίπα

Κι ενώ η φύσις έπαιρνε το χρώμα το μαβί

Μ’ αρέσεις της εφώναξα, πρόλαβα και της είπα» έλεγε ένα από τα αυτά.

Λίγο καιρό αργότερα (το 1952) παντρεύτηκαν και δε χώρισαν μέχρι που τους χώρισε ο θάνατος, κερδίζοντας τον τίτλο του πιο αγαπημένο ζευγαριού της ελληνικής σόουμπιζ. Εκείνος δήλωνε αιώνια ερωτευμένος με εκείνη και η Ευαγγελία Σαμιωτάκη δήλωνε η μεγαλύτερη θαυμάστρια του συζύγου της.

Αυτό ο γλυκός, ρομαντικός και ερωτευμένος άνθρωπος έκανε μια τεράστια καριέρα στον κινηματογράφο ενσαρκώνοντας τον αδίστακτο, τον κακό και τον μαχαιροβγάλτη. Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίστηκε το 1955 στην ταινία «Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας» αλλά αυτό ήταν μόνο η αρχή. «Η Αθήνα τη νύχτα», «Στεφανία», «Κοντσέρτο για πολυβόλα», «Η νεράιδα και το παλικάρι», «Η δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά», «Η Μαρία της σιωπής», «Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο» και φυσικά η «Λόλα» με την αξέχαστη ατάκα στον Νίκο Κούρκουλο.

«Έτσι καταλάβαινα ότι είχα επιτυχία στους ρόλους μου. Μια φορά, νύχτα, σταμάτησα ένα ταξί και μόλις με είδε ο οδηγός έπαθε την πλάκα του, φοβήθηκε, πάτησε γκάζι και εξαφανίστηκε. Σου λέει: ''Αμάν! Τι μου έλαχε βραδιάτικα!'' (γέλια). Και τα παιδιά με φοβόντουσαν, μόλις με βλέπανε κάπου παίρνανε δρόμο… Στις πρεμιέρες των ταινιών, καθόμουν μπροστά μπροστά μαζί με τους συντελεστές, τους συναδέλφους, το σκηνοθέτη… Μόλις έβγαινα στο πανί άκουγα κάτι κυρίες από πίσω μου να λένε χαμηλόφωνα μεταξύ τους: ''Παλιάνθρωπος! Ελεεινός! Τομάρι! Φαντάζομαι τι θα κάνει στη γυναίκα του, αν είναι παντρεμένος! Φτου σου, κάθαρμα!'' Αλλά υπήρχαν και άνθρωποι που μου έδειχναν αγάπη μεγάλη, ίσως να μου αναγνώριζαν το ότι ήμουν τόσο αληθινός στον κάθε ρόλο μου. Δεν κορόιδευα τους θεατές. Έπαιζα με την ψυχή μου. Και αυτό, μου το εκτιμούσαν… Ωραίες οι εποχές με τον Φίνο. Κρίμα που το σινεμά πέθανε… Ο Φίνος δεν κοίταγε να κάνει ούτε σπίτια ούτε παλάτια. Στο ενοίκιο καθότανε… Κοίταγε τη δουλειά του, ήθελε να είναι τέλεια» είχε πει ο Σπύρος Καλογήρου σε συνέντευξη που είχε δώσει το 1994 στον δημοσιογράφο Μάνο Τσιλιμίδη.

Σε εκείνη τη συνέντευξη, μάλιστα, είχε αποκαλύψει και ποια ήταν η μοναδική φορά που είχε χτυπήσει αληθινά μια συνάδελφό του στα γυρίσματα. «Ήταν σε μια σκηνή με τη Μέμα Σταθοπούλου, γύρω στο ’63. Έπρεπε να τη βιάσω μέσα σε μια αχυροκαλύβα, στο ''Οι Σφαίρες δε γυρίζουν πίσω''. Έπαιζα έναν ληστή… Την κυνηγούσα με το άλογο και τη στρίμωχνα… Όταν την έσπρωξα μέσα στην καλύβα, μου λέει ο Φώσκολος: ''Χτύπησε την αληθινά. Είναι πολύ κοντινό το πλάνο!''. Έκανα το σταυρό μου, της άστραψα μία και της μαύρισα το μάγουλο ολόκληρο. Λέξη δεν είπε το κορίτσι», είχε αναφέρει.

Ο Σπύρος Καλογήρου έπαιξε συνολικά σε 80 κινηματογραφικές ταινίες και σε 60 βιντεοκασέτες, για τις οποίες δε φοβόταν να πει ότι έπαιξε για καθαρά οικονομικούς λόγους.

Όταν κάποτε τον ρώτησαν ποιος ήταν ο πιο δύσκολος ρόλος που κλήθηκε να ερμηνεύσει, εκείνος είχε απαντήσει «ο ρόλος της ζωής. Έζησα μια ζωή δουλειάς, στο θέατρο και τον κινηματογράφο… Μια ζωή γεμάτη αγώνες, πόνους, αδικίες, αλλά και χαρές, δουλεύοντας πάντα χωρίς ξεκούραση από τα 9 μου χρόνια».

Τα τελευταία χρόνια της ζωή τους αποσύρθηκε από τα «φώτα της δημοσιότητας». Το 2003 υπέστη πολλαπλά εγκεφαλικά. Κατόρθωσε με μεγάλη προσπάθεια να επανέλθει μερικώς.  Είχε καθηλωθεί σε αναπηρική καρέκλα και περνούσε τον περισσότερο καιρό στο εξοχικό του στον Ωρωπό.

Παραμονή Πρωτομαγιάς του 2009 μεταφέρθηκε στο Λαϊκό Νοσοκομείο, καθώς δεν είχε επικοινωνία με το περιβάλλον. Η θεραπεία του συνεχίστηκε σε ειδική μονάδα στο Τζάνειο νοσοκομείο στον Πειραιά αλλά οι γιατροί δεν κατάφεραν να κάνουν κάτι και ο αγαπημένος ηθοποιός έπεσε σε βαθύ κώμα. Μια ημέρα σαν σήμερα, το απόγευμα του Σαββάτου 27 Ιουνίου 2009, ο Σπύρος Καλογήρου έφυγε από τη ζωή όταν η καρδιά του έπαψε να λειτουργεί.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.