Η «βίβλος» της τρομοκρατίας - Πώς ένα βιβλίο επηρέασε καθοριστικά τη «17 Νοέμβρη»

Ήταν 1η Απριλίου του 1964 όταν στη Βραζιλία εγκαθιδρύθηκε ένα στυγνό και (όπως πάντα!) αμερικανοκίνητο δικτατορικό καθεστώς. Πίσω από αυτή την ενέργεια ήταν ο στρατός με την υποστήριξη των συντηρητικών κύκλων της κοινωνίας. Το πρόσχημα ήταν η εθνική ασφάλεια και ο κομμουνιστικός κίνδυνος. Μέσα από τον αντιδικτατορικό αγώνα που ξεκίνησε, «ξεπήδησε» μια οργάνωση με χαρακτήρα δυναμικό και βίαιο. Σκοπός της η ανατροπή της χούντας και τα μέλη της με συγκεκριμένες ενέργειες πάλευαν γι'αυτό ακριβώς. Ιδρυτής της ο Κάρλος Μαριγκέλα, που έγινε και ο συγγραφέας του βιβλίου «Το εγχειρίδιο του αντάρτη πόλης».

Υπ' αριθμόν 1 εχθρός της χούντας

Ο Μαριγκέλα ήταν επί δεκαετίες μέλος του κομμουνιστικού κόμματος της Βραζιλίας. Αυτό άλλαξε όταν βγήκε εκτός κομματικής γραμμής. Το θέμα ήταν η αντίσταση στη χούντα. Το κόμμα υποστήριζε την ειρηνική - παθητική αντίσταση, κυρίως μέσω μεγάλων απεργιακών κινητοποιήσεων. Ο Μαριγκέλα υποστήριξε το αντίθετο. Η χούντα, σύμφωνα με τον ίδιο, θα ανατρεπόταν μόνο με δυναμικές ενέργειες που θα χτυπούσαν στο «ψαχνό». Ίδρυσε την οργάνωση «Ação Libertadora Nacional» και ξεκίνησε την ένοπλη αντίσταση. 

Στις πρώτες παραγράφους του βιβλίου που θα γινόταν πηγή έμπνευσης για όλες τις ένοπλες ομάδες ανά τον κόσμο, σημείωνε: «Το να είναι κανείς ληστής ή τρομοκράτης είναι μια ιδιοτυπία που τιμά κάθε τίμιο άνθρωπο». Η οργάνωση ξεκίνησε τη δράση της κλέβοντας χρήματα και όπλα. Άφηνε σε διάφορα σημεία φυλλάδια στα οποία εξηγούσε τους στόχους της στους πολίτες. Ο σκοπός βέβαια ήταν να δείξουν πως δεν πρόκειται για κοινούς ληστές ή εγκληματίες, αλλά ανθρώπους με πολιτική δραστηριότητα που ζητούν την πτώση του καθεστώτος.

Διαβάστε ακόμη: Η βόμβα της 17Ν στον Ρόναλντ Στιούαρτ και μία προκήρυξη χωρίς ονοματεπώνυμο

Οι αντάρτες πόλης συνέχισαν τον δικό τους αγώνα προχωρώντας σε απαγωγές σημαντικών προσώπων. Ένα από αυτά ήταν ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στη Βραζιλία ώστε να γίνει ανταλλαγή με πολιτικούς κρατουμένους. Οι αρχές κυνήγησαν ανηλεώς τον Μαριγκέλα και την ομάδα του. Τα...στόματα άνοιξαν και η τοποθεσία του αποκαλύφθηκε με αποτέλεσμα τη δολοφονία του σε ενέδρα από τη χουντική αστυνομία τον Νοέμβριο του 1969.

Το περιεχόμενο και η σχέση με τη «17 Νοέμβρη»

Το βιβλίο του Μαριγκέλα ξεπέρασε τη φήμη του ίδιου. Στην εισαγωγή, ζητάει από τους όποιους αναγνώστες να διαδώσουν το περιεχόμενο με όποιον τρόπο μπορούν. Μέσα σε αυτό το εγχειρίδιο, σκιαγραφεί την προσωπικότητα και τα χαρακτηριστικά που θα πρέπει να έχει ο λεγόμενος αντάρτης πόλης. Αποφασιστικότητα, δυναμισμό, πολυπραγμοσύνη και ετοιμότητα είναι ορισμένα από αυτά. Παράλληλα, πρέπει να αποκτήσει τεχνική εκπαίδευση ώστε να μάθει να χειρίζεται όπλα και χειροβομβίδες. Πρέπει να ζει απλά, να μη δίνει στόχο με τα ρούχα του και να συνεχίζει να βιοπορίζεται με το επάγγελμα που έχει.

Ένα σημαντικό σημείο που τονίζει ο Μαριγκέλα είναι η ασφάλεια, η αυτοπροστασία του εκάστοτε μέλους, ώστε να μην πέσει στα χέρια των αρχών. Σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, τα μέλη της οργάνωσης δεν πρέπει να γνωρίζονται μεταξύ τους και το κυριότερο, κανείς να μη γνωρίζει όλες τις πληροφορίες, ώστε σε περίπτωση που συλληφθεί να μην μπορεί να αποκαλύψει τα πάντα. 

Έχοντας αυτά υπόψη, είναι εύκολο να δούμε τις συνδέσεις με τη δράση της «17 Νοέμβρη». Οι τρομοκράτες ακολούθησαν σχεδόν κατά γράμμα αυτά που γράφει ο Μαριγκέλα. Είναι σχετικά αμφίβολο αν ακολούθησαν όμως και τα σημεία για την ασφάλεια. Ο μόνος, ενδεχομένως, που ακολούθησε αυτή τη γραμμή ήταν ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, που από την πρώτη στιγμή της σύλληψής του δήλωνε πως δεν αναγνώριζε κανέναν από τους υπόλοιπους συγκατηγορούμενους. 

Ο Δημήτρης Κουφοντίνας στο δικό του βιβλίο «Γεννήθηκα 17 Νοέμβρη» καταγράφει πως ανάμεσα στα πρώτα του αναγνώσματα από τους θεωρητικούς του Μαρξισμού, μελέτησε και το βιβλίο του Μαριγκέλα σημειώνοντας πως ένιωθε αρκετά κοντά του τις ομάδες που δρούσαν στη Λατινική Αμερική. Γνωρίζοντας την εξέλιξη της οργάνωσης και τον τρόπο που δρούσε μέσα στην Αθήνα, καταλαβαίνουμε πως το βιβλίο του Μαριγκέλα ήταν κάτι παραπάνω από επιρροή ή εγχειρίδιο. Όπως και για αρκετές άλλες οργανώσεις που στηρίζονταν στην ένοπλη βία, αποτέλεσε και για τη «17 Νοέμβρη» το βασικότερο σημείο έμπνευσης και αναφοράς.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.