«Το κορίτσι της Ναπάλμ»: Ποιος πραγματικά τράβηξε τη συνταρακτική φωτογραφία στον πολέμο στο Βιετνάμ

Μια από τις πιο αναγνωρίσιμες και σκληρές εικόνες της δεκαετίας του 20ου αιώνα, η φωτογραφία με «το κορίτσι της ναπάλμ» η οποία τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, όταν οι δυνάμεις των ΗΠΑ βομβάρδισαν με ναπάλμ το χωριό Τρανγκ Μπανγκ, στο Νότιο Βιετνάμ την 8η Ιουνίου 1972. 

Η σπαρακτική φωτογραφία με επίσημο τίτλο «Ο τρόμος του πολέμου», αλλά παγκοσμίως γνωστή ως «Κορίτσι με τις ναπάλμ, έγινε παγκόσμιο σύμβολο της φρίκης του πολέμου. Σε αυτήν απεικονίζεται ένα κορίτσι γυμνό, η 9χρονη Παν Τι Κιμ Πουκ, να τρέχει προς την κάμερα, με τα χέρια ανοιχτά και πρόσωπο παραμορφωμένο από τον τρόμο, για να γλιτώσει από την επίθεση με τις βόμβες Ναπάλμ.

Από τη δημοσίευσή της, η φωτογραφία κυκλοφόρησε απ΄ άκρη σ' άκρη και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης για τον πόλεμο. Όπως έγραψε αργότερα η συγγραφέας Σούζαν Σόνταγκ αυτή η φρικτή εικόνα της εννιάχρονης «πιθανώς αύξησε την αποστροφή του κοινού για τον πόλεμο περισσότερο από εκατό ώρες τηλεοπτικών βαρβαροτήτων». 

Το στοιχειωτικό κλικ ανήκε για 53 χρόνια στον φωτογράφο Nick Út, έναν τότε 21χρονο φωτορεπόρτερ από το Νότιο Βιετνάμ που εργαζόταν για το πρακτορείο Associated Press. Το όνομά του όμως, αμφισβητείται τον τελευταίο καιρό. 

Ένα αμφιλεγόμενο ντοκιμαντέρ με τίτλο «The Stringer» έκανε πρεμιέρα στο Netflix την Παρασκευή 28 Νοεμβρίου και υποστηρίζει ότι η εμβληματική φωτογραφία που χάρισε στον Út το βραβείο Πούλιτζερ, μεταξύ άλλων διεθνών διακρίσεων, τραβήχτηκε στην πραγματικότητα από έναν άλλον άνδρα που βρισκόταν στο σημείο εκείνη την ημέρα. 

Το «The Stringer» ακολουθεί μια έρευνα με επικεφαλής τον βετεράνο φωτορεπόρτερ πολέμου Gary Knight, μετά τους ισχυρισμούς του Carl Robinson, πρώην φωτοσυντάκτη του AP στο γραφείο της Σαϊγκόν, ότι ο προϊστάμενός του του ζήτησε να ανταλλάξει την αναφορά στο "Napalm Girl" από έναν ανεξάρτητο συνεργάτη στον Nick Út, τον μόνο φωτογράφο του AP που βρισκόταν στο σημείο εκείνη την ημέρα.

Ο Robinson, που σήμερα είναι 80 ετών, έστειλε email στον Knight ξαφνικά το 2022, ζητώντας τη βοήθεια ενός δημοσιογράφου για να βρει τον άγνωστο φωτογράφο. 

Οι προσπάθειές των δυο, τελικά οδηγούν σε ένα όνομα: τον Nguyễn Thành Nghệ, οδηγό του NBC εκείνη την ημέρα, ο οποίος περιστασιακά πουλούσε φωτογραφίες σε διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία ως ελεύθερος επαγγελματίας. Σήμερα, επίσης 80 ετών, ζει στην Καλιφόρνια και βεβαιώνει ότι πούλησε τη φωτογραφία στο AP για 20 δολάρια και μια εκτύπωση, μόνο και μόνο για να τον στοιχειώνει η έλλειψη αναγνώρισης για δεκαετίες.

Διαβάστε ακόμη: Μπαμπού, τούνελ και φίδια: Οι παγίδες θανάτου που έστηναν οι Βιετκόνγκ στους Αμερικανούς στο Βιετνάμ

Η δήλωση του φωτογράφου από την Καλιφόρνια ότι είναι ο άνθρωπος πίσω από «το κορίτσι της ναπάλμ» προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στον κόσμο του φωτορεπορτάζ. 

Λίγες μέρες πριν από την πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ στο φεστιβάλ κινηματογράφου Sundance τον περασμένο Ιανουάριο, το AP δημοσίευσε ένα μακροσκελές ρεπορτάζ που το αμφισβητούσε, περιγράφοντας τον Robinson ως έναν «δυσαρεστημένο» πρώην υπάλληλο και υποστηρίζοντας τον Út, ο οποίος αποσύρθηκε από τον οργανισμό το 2017. Αρκετοί εξέχοντες φωτορεπόρτερ απέρριψαν κατηγορηματικά τον ισχυρισμό του Nghệ και έκαναν εκστρατεία κατά της διανομής της ταινίας.

Σύμφωνα με τον Guardian, το World Press Photo, το οποίο απένειμε στο «κορίτσι της ναπάλμ» το βραβείο Φωτογραφίας της Χρονιάς του 1973, δημοσίευσε τη δική του ανεξάρτητη έρευνα που κατέληγε στο συμπέρασμα ότι δύο άτομα, ο Nghệ και ο φωτογράφος Huỳnh Công Phúc, ήταν σε καλύτερη θέση για να τραβήξουν τη φωτογραφία.

Ο οργανισμός ανακάλεσε την αναφορά στον Út, αλλά έγραψε στην επιγραφή κάτω από τη φωτογραφία: «Αυτό παραμένει αμφισβητούμενο ιστορικό και είναι πιθανό ο δημιουργός της φωτογραφίας να μην επιβεβαιωθεί ποτέ πλήρως».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.