Κρυφτό με τον θάνατο: Οι ηγέτες που ήταν βαριά άρρωστοι και δεν το αποκάλυψαν ποτέ

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυριαρχεί (μεταξύ άλλων) η συζήτηση για την ψυχική και σωματική υγεία του Ντόναλντ Τραμπ. Συχνά, φωτογραφίες με σημάδια στα χέρια του ή στιγμιότυπα που τον δείχνουν εντελώς αποπροσανατολισμένο, φέρνουν στο φως της επικαιρότητας ένα πολύ κρίσιμο ερώτημα: πόσο μπορεί να επηρεάσει η υγεία ενός ανθρώπου που ασκεί εξουσία τις αποφάσεις του; 

Αν κοιτάξουμε στις σελίδες της Ιστορίας, θα δούμε πως υπάρχει ένα μοτίβο. Οι ηγέτες της εκάστοτε χώρας, όταν αντιμετωπίσουν ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας θα επιχειρήσουν να το αποσιωπήσουν. Θα συνεχίσουν να ασκούν τα καθήκοντά τους, ακόμη και με τρόπο επικίνδυνο (όχι τόσο για τους ίδιους) σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Και οι πολίτες, θα μείνουν στην άγνοια. Όσο λιγότερα ξέρουμε, τόσο το καλύτερο, ίσως να σκεφτεί κάποιος πιο πονηρός. Ποια είναι τα βασικά ιστορικά παραδείγματα;

Τζον Κένεντι 

Όταν ο Κένεντι ανέλαβε την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών στις αρχές του 1961, ήταν ο νεαρότερος πρόεδρος στην Ιστορία της χώρας του. Οι ψηφοφόροι είχαν συναντήσει έναν χαμογελαστό και υπερβολικά γοητευτικό σύζυγο και πατέρα. Έναν υποψήφιο με ιδιαίτερη ευγλωττία, γεμάτο ενέργεια και δυναμισμό. Η αλήθεια ήταν κάπως διαφορετική. 

Γύρω από το ιατρικό ιστορικό του Κένεντι, επικρατούσε μια απόλυτη και τρομακτική μυστικότητα. Ορισμένες φορές όμως, η πραγματικότητα ήρθε στο φως. Από μικρή ηλικία, ο Κένεντι είχε φτάσει στο κατώφλι του θανάτου. Το 1947, διαγνώστηκε στο Λονδίνο με τη νόσο του Άντισον. Η διάγνωση των γιατρών ήταν ισοπεδωτική: είχε κάτι λιγότερο από 12 μήνες ζωής.

Με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, η διάγνωση διαψεύστηκε αλλά η ασθένεια συνέχισε να επηρεάζει τον Κένεντι για το υπόλοιπο της ζωής του. Μεγάλες ποσότητες φαρμάκων, χειρουργεία, καυτό μπάνιο σχεδόν πέντε φορές τη μέρα συνθέτουν το ψηφιδωτό της υγείας του. Οι Αμερικανοί έμαθαν την αλήθεια περίπου 40 χρόνια μετά τη δολοφονία του.

Ανδρέας Παπανδρέου

Κατά την παραμονή των εκλογών του 1985, οι εφημερίδες που υποστήριζαν τη Νέα Δημοκρατία έβγαλαν μια ιδιαίτερη είδηση. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, σύμφωνα με αυτά τα δημοσιεύματα, μετρούσε μήνες ζωής. Είμαστε άλλωστε στην εποχή του «κίτρινου τύπου». Σχεδόν προφητικά, από τα τέλη του 1985, η υγεία του πρωθυπουργού άρχισε να παρουσιάζει σταδιακή επιδείνωση. Εξαιτίας των βλαβερών συνηθειών του, ο Παπανδρέου εμφάνισε σοβαρά προβλήματα καρδιάς τα οποία κορυφώθηκαν μέσα στο 1988. 

Το επιτελείο του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ συνέστησε να εξεταστεί σε καρδιολογικό κέντρο του εξωτερικού, ώστε η αλήθεια για την υγεία του να μη γίνει ευρύτερα γνωστή. Οι γιατροί που τον εξέτασαν συμπέραναν πως η καρδιά του βρισκόταν σε πολύ κακή κατάσταση. Σύμφωνα με το πιστοποιητικό που εκδόθηκε, ο χρόνος είχε αρχίσει να μετράει αντίστροφα και ο Παπανδρέου δεν θα ζούσε μέχρι το 1989. Σχεδόν κανείς δεν γνώριζε για την ύπαρξη αυτού του πιστοποιητικού. Έφτασε όμως στα χέρια του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Μένιου Κουτσόγιωργα, και τα υπόλοιπα είναι Ιστορία…

Φρανσουά Μιτεράν

Όταν ο Μιτεράν ανέλαβε την εξουσία στη Γαλλία το 1981 ήταν ο πρώτος Αριστερός πρόεδρος της χώρας. Ήταν απόλυτα κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού και μια από τις βασικές εξαγγελίες της προεκλογικής του καμπάνιας ήταν η απόλυτη ειλικρίνεια, ακόμη και σε θέματα υγείας. Η ζωή όμως, όσο κλισέ κι αν ακούγεται, έχει διαφορετικά σχέδια. Περίπου έναν μήνα μετά την εκλογική του νίκη, παραπονέθηκε για τις έντονες ενοχλήσεις που είχε στην πλάτη του. Χρησιμοποιώντας ένα ψευδώνυμο, το επιτελείο του τον μετέφερε σε νοσοκομείο για μια σειρά εξετάσεων.

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων θα οδηγούσαν σε μια πολιτική κρίση αν γίνονταν γνωστά. Και δεν έγιναν.Ο Μιτεράν διαγνώστηκε με προχωρημένο καρκίνο του προστάτη ο οποίος είχε κάνει μετάσταση στα οστά. Σύμφωνα με την πρόβλεψη των γιατρών, είχε περίπου τρία χρόνια ζωής. Κι αυτό ήταν το αισιόδοξο σενάριο. Μόλις το πληροφορήθηκε από τους συνεργάτες του μουρμούρισε: «τελείωσα». Σε αντίθεση με τις προεκλογικές του υποσχέσεις, διάλεξε να το κρατήσει μυστικό.

Ένας στενός του συνεργάτης έγραψε χρόνια μετά πως «για 11 χρόνια παίζαμε κρυφτό με τον θάνατο». Η αλήθεια έγινε γνωστή αφού η θητεία του τελείωσε. Λίγους μήνες μετά την αποχώρησή του από την προεδρία, ο Μιτεράν πέθανε εξαιτίας των επιπλοκών της ασθένειας που έκρυψε από τους Γάλλους.

Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί

Ο τελευταίος Σάχης της Περσίας ήταν ο δημιουργός ενός σκληρού, αυταρχικού καθεστώτος. Από τη μια, η φανταχτερή βιτρίνα του Ιράν προς το εξωτερικό παρουσίαζε μια χώρα με σοβαρή οικονομική ανάπτυξη, επενδύσεις και βαριά βιομηχανία. Στο εσωτερικό, επικρατούσε ένα κλίμα τρόμου με βασανιστήρια, καταστολή και καταπάτηση βασικών πολιτικών δικαιωμάτων.

Ο Παχλαβί ήταν η ενσάρκωση του καθεστώτος, ο άνθρωπος πίσω απ’ όλα και ταυτόχρονα ο άνθρωπος των Δυτικών στη Μέση Ανατολή. Η σταδιακή επιδείνωση της οικονομίας σε συνδυασμό με την καταστολή και τη διαφθορά γιγάντωσαν το κύμα διαμαρτυρίας κατά του καθεστώτος. Δεν ήταν μόνο αυτό. Ο καταλυτικός παράγοντας θα ήταν η υγεία του Σάχη.

Οι εξετάσεις στις οποίες υποβλήθηκε το 1974 έδειξαν προβλήματα στη σπλήνα. Η πραγματική διάγνωση όμως ήταν λευχαιμία. Για χρόνια, θα λάμβανε λανθασμένη θεραπευτική αγωγή που θα επιδείνωνε την κατάστασή του. Η πρεδνιζόνη που του χορηγούσαν οι γιατροί είχε σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική του υγεία. Ο Σάχης, ενώ η επανάσταση είχε μπει στην τελική ευθεία, ήταν απόμακρος, καταθλιπτικός και με απόλυτη αδυναμία να αναλάβει δράση. Από το 1978 απομακρύνθηκε από τη δημόσια σφαίρα και το καθεστώς κατέρρευσε οριστικά το 1979 με την Ισλαμική Επανάσταση. 

Τζο Μπάιντεν

Ίσως η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή του τέως Αμερικανού προέδρου. Ο Τζο Μπάιντεν από την εποχή που ήταν αντιπρόεδρος του Μπαράκ Ομπάμα φημιζόταν για την ενεργητικότητά, την ευφράδεια και τη χρήση επιχειρημάτων που έφερναν τους αντιπάλους του σε δύσκολη θέση. Ήδη από τον δεύτερο χρόνο της θητείας του, ήταν ο μοναδικός κάτοχος του αξιώματος που έφτασε 80 χρονών ως εν ενεργεία πρόεδρος. Τα ερωτήματα γύρω από την υγεία του και την ικανότητά του να ασκεί επαρκώς τα καθήκοντά του ήταν πολλά.

Από το 2023 και με τις εκλογές του 2024 να πλησιάζουν, οι δημόσιες εμφανίσεις του «φούντωναν» τις φήμες γύρω από την υγεία του. Ο Μπάιντεν φαινόταν υπερβολικά κουρασμένος, έλεγε ασυναρτησίες και συχνά «πάγωνε» σαν να χάνει την επαφή με την πραγματικότητα. Το αποκορύφωμα ήταν η επίδοσή του στο προεδρικό ντιμπέιτ με τον Τραμπ που επιβεβαίωσε τους χειρότερους φόβους των στελεχών των Δημοκρατικών. Η αλήθεια για τα προβλήματα μνήμης του Αμερικανού προέδρου δεν είχε κοινοποιηθεί σε εκείνους που έπρεπε να γνωρίζουν. Και φυσικά, δεν είχε κοινοποιηθεί ευρύτερα στους πολίτες. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.