«Μαύρο δαγκωτό»: Από πού προήλθε η φράση για τις εκλογές στην Ελλάδα

Είναι ίσως η φράση που δεν περνάει εκλογική αναμέτρηση στην Ελλάδα χωρίς να ακουστεί. Δύσκολο φυσικά να δαγκώσει κανείς το ψηφοδέλτιο με τον φάκελο και κατά πάσα πιθανότητα η ψήφος θα θεωρηθεί άκυρη. Από πού προήλθε αυτή η φράση που τη λέμε και σίγουρα θα συνεχίσουμε να τη λέμε;

Όταν η Ελλάδα ψήφιζε με σφαιρίδια

Η εμπειρία των νόθων εκλογών της Οθωνικής περιόδου, εκλογές που γίνονταν με ψηφοδέλτια, ουσιαστικά γέννησε αυτή τη χρήση σφαιριδιών ως εγγύηση για το αδιάβλητο του αποτελέσματος. Σε κάθε εκλογικό κέντρο, υπήρχαν τόσες κάλπες όσοι και υποψήφιοι. Η κάλπη είχε επένδυση τσόχας ώστε να μην ακουστεί ο ήχος του σφαιριδίου στη μεταλλική κάλπη, προδίδοντας την προτίμηση του ψηφοφόρου. Έτσι, όταν ο εκάστοτε ψηφοφόρος έφτανε μπροστά στην κάλπη, έπαιρνε το σφαιρίδιο από τους αντιπροσώπους της κάθε παράταξης, έβαζε το χέρι του μέσα και διάλεγε μεταξύ θετικής ή αρνητικής απόκρισης για την εκλογή του υποψηφίου. 

Διαβάστε ακόμα: Οι σχολές στην Ελλάδα που αγνοούμε κι όμως ανοίγουν πόρτες για τα επαγγέλματα του μέλλοντος

Αυτό το σύστημα θεσπίστηκε για πρώτη φορά το 1865 και ίσχυσε για περίπου 50 χρόνια με σκοπό την αντιμετώπιση της νοθείας. Τρόποι εξαπάτησης της...κάλπης όμως, βρέθηκαν και σε αυτόν τον τρόπο. Το θέαμα ήταν πάντως γραφικό. Σε ορισμένες περιφέρειες που οι υποψήφιοι ήταν αρκετοί, τα εκλογικά κέντρα ασφυκτιούσαν από τις κάλπες και τους εκάστοτε αντιπροσώπους. Το δαγκωτό προήλθε από την τάση ορισμένων ψηφοφόρων να εκφράζουν τα...πολιτικά τους φρονήματα (ή και συναισθήματα) ξεσπώντας στο σφαιρίδιο δαγκώνοντάς το. Το μαύρο ήταν απλώς το ένα χρώμα της κάλπης που σήμαινε και την απόρριψη ενός υποψηφίου.

Από πού προήλθε το σφαιρίδιο και γιατί καταργήθηκε

Φαίνεται πως σημαντικό ρόλο στην επιλογή του σφαιριδίου από μολύβι έπαιξαν τα Επτάνησα. Στο «Ηνωμένον Κράτος Ιονίων Νήσων», την κρατική οντότητα που υπήρχε στα Επτάνησα πριν την ένωσή τους με την Ελλάδα, αυτός ο τρόπος ψηφοφορίας είχε καθιερωθεί από το 1849. Με την ένταξή τους στην εθνικό κορμό, υπήρξε και η ανάλογη επιρροή που έδωσε την πολιτική κατεύθυνση προς την επιλογή των σφαιριδίων. Όπως προειπώθηκε, παρά το αδιάβλητο των εκλογών, υπήρξαν και περιπτώσεις νοθείας. Η κατάργηση αυτού του τρόπου επιλογής υποψηφίων ήρθε το 1911 αφού ο αναλφαβητισμός είχε περιοριστεί και οι εκλογείς είχαν τη δυνατότητα να γράφουν και να διαβάζουν ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν ψηφοδέλτια. Πάντως, η φράση έμεινε στην πολιτική ιστορία της χώρας παρόλο που οι συνθήκες άλλαξαν. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.