Η 21η Απριλίου είναι μια ημερομηνία με εξέχουσα βαρύτητα. Το 1967, ήταν η μέρα που η δημοκρατία δολοφονήθηκε επίσημα. Σήμερα, είναι η μέρα που θυμόμαστε. Όχι μόνο τον «φόνο» αλλά και την πορεία μέχρι αυτό το χρονικό σημείο. Μια πορεία αντιθεσμικών παρεμβάσεων, βίας, νοθείας και πολιτικής ανωμαλίας εν γένει. Ένα όνομα όμως από εκείνη την περίοδο ξεχωρίζει. Πρόκειται για έναν άνθρωπο σπάνιας ρητορικής δεινότητας, έναν πολιτικό που μιλούσε με επιχειρήματα και δεν φοβόταν να πει την αλήθεια. Και λίγο καιρό πριν το πραξικόπημα κατάφερε με χειρουργική ακριβεία, να ονοματίσει τον μελλοντικό δικτάτορα από το βήμα της Βουλής..
Το σκηνικό ενός φόνου κατ' εξακολούθηση
Πριν φτάσουμε στο 1965, την...δολιοφθορά στον Έβρο και τις αναφορές του Ηλία Ηλιού για τον μέλλοντα δικτάτορα, χρειάζεται να κοιτάξουμε λίγο πίσω. Η 21η Απριλίου δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός ούτε μια στιγμή που προέκυψε εντελώς ξαφνικά. Ήδη από το τέλος του Εμφυλίου, οι μηχανισμοί εξουσίας διαμόρφωσαν συγκεκριμένα συστήματα δίωξης και περιορισμού των δυνάμεων της Αριστεράς. Με την εκλογική άνοδο της ΕΔΑ το 1958, η δίωξη πέρασε σε μια νέα, πιο ισχυρή φάση.
Διαβάστε ακόμη: Η Χούντα, η Κύπρος και η ιστορία της Ελλάδας: Στο φως χιλιάδες αρχεία του ΥΠΕΞ
Ήταν τότε περίπου που το περίφημο σχέδιο «Περικλής» αναθεωρήθηκε. Προέβλεπε λίγο πολύ τη χρήση στρατού και αστυνομίας για τον περιορισμό της επιρροής της Αριστεράς. Εφαρμόστηκε στις εκλογές του 1961, εκείνες που ψήφισαν και τα δέντρα, σύμφωνα με αρκετές αναφορές και μαρτυρίες. Το εν λόγω σχέδιο δημιουργήθηκε μέσα στους θαλάμους της ΚΥΠ υπό άκρα μυστικότητα. Σε μια συνεδρίαση που ξεκαθάρισε τις λεπτομέρειες εφαρμογής του σχεδίου, είχε διοριστεί γραμματέας ένας αξιωματικός της Αντικατασκοπείας που δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστός. Για την ώρα τουλάχιστον. Τον έλεγαν Γεώργιο Παπαδόπουλο.
Η δολιοφθορά στον Έβρο και ο Ηλίας Ηλιού
Είναι δύσκολο να γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα πότε ο Παπαδόπουλος και η ομάδα του πήραν την απόφαση για το πραξικόπημα. Γνωρίζουμε όμως πως υπήρχε ένα καλοστημένο σχέδιο. Ο ίδιος έλεγε με...περηφάνια στην Δίκη των Πρωταιτίων πως εκείνος ήταν ο αρχηγός του όλου σχήματος. Ήταν ένας άνθρωπος που του άρεσε το παρασκήνιο και είχε αγαστή συνεργασία με τους συναδέλφους του στη CIA.
Όταν ο Γεώργιος Παπανδρέου αποκάλυψε το σχέδιο «Περικλής» στη Βουλή ως πρωθυπουργός, η στρατιωτική δικαιοσύνη ξεκίνησε διώξεις. Σε αυτές, συμπεριλαμβανόταν και ο Παπαδόπουλος. Θεώρησε τότε την κατάλληλη στιγμή για να σκηνοθετήσει μια δολιοφθορά στα άρματα μάχης της μονάδας του στον Έβρο. Το παρουσίασε με την προβιά του κομμουνιστικού κινδύνου και έστειλε το υπόμνημα σε εφημερίδες του συντηρητικού χώρου, πριν καλά καλά το στείλει στο ΓΕΣ. Στις 23 Ιουνίου του 1965, σε συζήτηση στη Βουλή, ένας πολιτικός είχε το θάρρος να πει την αλήθεια.
Ο Ηλίας Ηλιού έχει μείνει στην πολιτική ιστορία της Ελλάδας για την ρητορική του δεινότητα. Φίλοι και εχθροί απολάμβαναν να τον ακούν. Φημιζόταν για τη μετριοπάθεια του κοινοβουλευτικού του λόγου. Η μετριοπάθεια αυτή συνοδευόταν όμως από έναν λόγο καταγγελτικό. Συχνά από του βήματος «σταύρωνε» τις συντηρητικές κυβερνήσεις και μαζί όλο το μετεμφυλιακό καθεστώς. Δεν δίσταζε να λέει τα πράγματα ως έχουν. Κάτι ανάλογο συνέβη στις 23 Ιουνίου 1965 στη συζήτηση για παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου.
Στην αγόρευσή του μιλούσε για κρίση εξουσίας καταγγέλλοντας ακόμη και τις εξωθεσμικές επεμβάσεις στρατού και ανακτόρων. «Ο στρατός επιδιώκεται να περιέλθει εις τον αποκλειστικόν έλεγχο μιας χούντας» έλεγε με χαρακτηριστική διορατικότητα. «Πώς περί οποιουδήποτε κ. Παπαδοπούλου υπάρχει το τεκμήριον της αληθείας...ώστε αρκεί να συντάξει ένα χαρτί διά να συλληφθούν νύκτα από τα σπίτια των εις τα τέσσερα άκρα της Ελλάδας 10 πολίται;» ανέφερε για τη σκευωρία του Έβρου και για εκείνον που τη διοργάνωσε.
Η φωνή του δεν εισακούστηκε. Την 21η Απριλίου ήταν από τους πρώτους που η χούντα συνέλαβε. Τον οδήγησαν στον ιππόδρομο όπου και τον κακοποίησαν για ώρες. Μαζί με εκείνους που δολοφόνησαν τη δημοκρατία, χρειάζεται να θυμόμαστε και εκείνους που είχαν το θάρρος να τους καταγγείλουν. Η Ιστορία άλλωστε καταδικάζει τους πρώτους και δικαιώνει τους δεύτερους.
- Οι «ξεχασμένες» συγκεντρώσεις ενάντια στη Χούντα την 21η Απριλίου
- Θάνατος Μυρτώς: «Αυτή ήταν η τελευταία φορά που την είδα» - Σπάει τη σιωπή του ο 66χρονος
- Πορτοκαλί φανάρι, ο απόλυτος γρίφος: Πότε τελικά περνάω και πότε όχι;
- Κρούσμα των αυτόκλητων τιμωρών παιδόφιλων στην Αθήνα: Επίθεση σε αστυνομικό των ΜΑΤ που συνομιλούσε με ανήλικη
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
