Oι γυναίκες που ζουν σαν άντρες στα βουνά της Αλβανίας

Oνόμαζονται burnesha, σε ελεύθερη μετάφραση «ορκισμένες παρθένες». Είναι οι γυναίκες, συνήθως από ορεινές περιοχές της Βόρειας Αλβανίας, του Μαυροβουνίου και του Κοσσυφοπεδίου, οι οποίες βάσει ενός κώδικα εθιμικού δικαίου που χρονολογείται από τον 15ο αιώνα («Κανούν») ζούσαν τη ζωή τους ως άντρες, απέχοντας συνειδητά από κάθε σεξουαλική πράξη. 

Γιατί μια γυναίκα γινόταν burrnesha;

Βασικός λόγος μιας τέτοιας μετάβασης φαίνεται πως ήταν εκείνη η συνθήκη όπου σε μια οικογένεια είχαν φύγει από τη ζωή όλοι οι γιοί και έπρεπε κάποιος να πάρει τον ρόλο του αρχηγού και να συνεχίσει να διαχειρίζετια την περιουσία. Επίσης, ήταν ο μόνος τρόπος για μια γυνάικα να σπάσει έναν γάμο που είχε συμφωνηθεί για εκείνη από την οικογένεια της, χωρίς να προκληθεί βεντέτα. Ακόμα ,σε μια κοινωνία όπου οι γυναίκες θεωρούνταν περιουσία του συζύγου, ο όρκος παρθενίας έδινε στη γυναίκα δικαίωμα ψήφου, ιδιοκτησίας και συμμετοχής στα συμβούλια των γερόντων..

Η Μετάβαση και ο Όρκος

Η τελετή περιελάμβανε έναν αμετάκλητο όρκο ενώπιον 12 γερόντων του χωριού. Η γυναίκα δεσμευόταν για ισόβια αγνότητα. Από εκείνη τη στιγμή μπορούσε να αλλάξει το όνομα της σε ανδρικό, να φορά ανδρικά ρούχα, να κόβει τα μαλλιά της, να κουβαλαέι όπλο, να συναγελάζεται με άλλους άνδρες. Η τοπική κοινωνία την αντιμετώπιζε πια, ως άνδρα. 

Βurnesha ή transgender;

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι burrnesha (vajzë e betuar, mashkul, vergjinesha, μερικές ακόμα παραλλαγές του όρου) συνήθως δεν ταυτίζονταν με αυτό που σήμερα ονομάζουμε "διεμφυλικότητα" (transgender). Πρόκειται για μια απόφαση που κρινόταν με βάση κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, με βάση την επιβίωση ενός ανθρώπου και της οικογένειας του, σε ένα ασφυκτικό καθεστώς τοπικών κοινωνιών. Οι burneshas νιώθουν περήφανες για τις θυσίες του, γιατί αυτές σώζουν όχι μόνο τις ίδιες, αλλά και τις οικογένειες τους. 

Υπάρχουν σήμερα burneshas;

Σήμερα, ευτυχώς, αυτή η παράδοση φαίνεται πως έχει χαθεί στο πέρασμα του χρόνου.  Υπολογίζεται ότι έχουν απομείνει λιγότερες από 30–40 ορκισμένες παρθένες, οι περισσότερες σε πολύ προχωρημένη ηλικία. Με τον εκσυγχρονισμό της Αλβανίας μετά την πτώση του κομμουνισμού, οι γυναίκες έχουν πλέον νομικά δικαιώματα, καθιστώντας τον όρκο αυτόν περιττό για την επιβίωσή τους. Το "She Who Remains", το βιβλίο της Ρενέ Καραμπάς, αποτελεί μια εντυπωσιακή, σύγχρονη καταγραφή του φαινομένου. Διεκδικεί, όχι άδικα, το βραβείο International Book Prize. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.