Το ορφανό παιδί της Θάτσερ: Ο γραφικός Νάιτζελ Φάρατζ ετοιμάζεται για πρωθυπουργός της Βρετανίας

Αν έλεγες σε έναν Βρετανό, περίπου το 2005, πως ο Νάιτζελ Φάρατζ έχει σοβαρές πιθανότητες σε λίγα χρόνια να γίνει πρωθυπουργός, πιθανότατα θα πέθαινε στα γέλια. Η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική ξεπερνώντας ακόμη και την πλέον καλπάζουσα φαντασία του μέσου ακροδεξιού στη χώρα που λατρεύει τη σταθερότητα και την ομαλή λειτουργία των θεσμών. Μετά τις πρόσφατες τοπικές εκλογές και το σταθερό προβάδισμα του Reform σχεδόν σε όλες τις δημοσκοπήσεις, ο Φάρατζ ετοιμάζεται για την κορυφή.

Το χαμένο πρόβατο των Συντηρητικών

Ο Φάρατζ μεγάλωσε σε μια εύπορη οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν χρηματιστής στο Λονδίνο που στη συνέχεια, σύμφωνα με κάποιες αναφορές, αντιμετώπισε προβλήματα με το αλκοόλ και εγκατέλειψε την οικογένειά του. Ο Φάρατζ ξεκίνησε τη φοίτησή του σε ένα ιδιωτικό σχολείο του Λονδίνου και αν πιστέψουμε τα σχόλια των συμμαθητών του είχε αποκτήσει ρατσιστικές απόψεις από αρκετά μικρή ηλικία. Έκανε σχόλια στους Εβραίους συμμαθητές του πως «ο Χίτλερ μάλλον είχε δίκιο». Στη συνέχεια βέβαια, ο ίδιος αρνήθηκε ότι είπε ποτέ κάτι τέτοιο αλλά οι καταγγελίες εις βάρος του ήταν αρκετές.

Από αυτή την ηλικία, εντάσσεται στους κόλπους των Συντηρητικών το 1978 λίγο πριν την άνοδο της Μάργκαρετ Θάτσερ στην εξουσία. Αυτή ήταν άλλωστε και η βασική του επιρροή. Έχει δηλώσει αμέτρητες φορές πως τη θεωρεί προσωπική του ηρωίδα και πηγή έμπνευσης. Άλλες φορές παρομοιάζει τον εαυτό του με εκείνη (χωρίς να είναι σαφές το γιατί). Το 1982 δουλεύει στο Λονδίνο ως commodity trader και την ίδια στιγμή, η Βρετανία αλλάζει. Ο θατσερισμός «επελαύνει» και μεταμορφώνει το Ηνωμένο Βασίλειο σε μια χρηματοπιστωτική μηχανή που η ελεύθερη αγορά κυριαρχεί και ορίζει αυτή το παιχνίδι.

Την ίδια στιγμή όμως, αλλάζει και η Ευρώπη. Η Θάτσερ ήταν πιστή σε ένα όραμα που δεν ήθελε μια ενωμένη ή συγκεντρωτική Ευρώπη. Δεν ήταν λίγες οι φορές που είχε αντιπαρατεθεί με Ευρωπαίους αξιωματούχους που ήθελαν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η Θάτσερ ήθελε το αντίθετο. Όπως και ο πολιτικός της επίγονος άλλωστε. Το 1990 οι Συντηρητικοί την καθαιρούν και το 1992 η συνθήκη του Μάαστριχτ γίνεται πραγματικότητα. Τότε, ήταν το σημείο καμπή. Ο Φάρατζ εντάσσεται σε μια ομάδα ευρωσκεπτικιστών και στη συνέχεια γίνεται ιδρυτικό μέλος του UKIP (Κόμμα Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου). Βασικό δόγμα ο ευρωσκεπτικισμός, βασική λύση η αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κανείς προφανώς δεν τον έπαιρνε στα σοβαρά.

Ευρωβουλή και ελληνική τηλεόραση

Ο Φάρατζ κατάφερε να εκλεγεί βουλευτής το 1999. Μέσα στην αίθουσα της Ευρωβουλής, έγινε γνωστός για τα δηκτικά του σχόλια εις βάρος της ένωσης ή ακόμη και για τη σκληρή κριτική εναντίον της Κομισιόν. Ήταν ένα έξυπνο παιχνίδι που φάνηκε πετυχημένο. Ένα είδος λαϊκισμού με το πρόσημο του ευρωσκεπτικισμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα όταν ζήτησε να μάθει πού ακριβώς πέρασαν τις καλοκαιρινές διακοπές τους αξιωματούχοι της Κομισιόν. Όταν αποκαλύφθηκε πως βρέθηκαν σε κότερα εφοπλιστών που είχαν εξυπηρετήσει με νομοθετικές ρυθμίσεις, ο Φάρατζ έγινε ο αφανής ήρωας των λαών της Ευρώπης. Έτσι ήθελε να πιστεύει τουλάχιστον.

Στο δικό μας μετερίζι, έγινε ιδιαίτερα γνωστός μέσα από την παρουσία του σε ενημερωτικές εκπομπές την περίοδο της κρίσης. «Το πρόβλημά μας δεν είναι η Ευρώπη, αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση» έλεγε στον Νίκο Ευαγγελάτο που τον παρακολουθούσε με προσοχή. Αυτή η μορφή κριτικής στους θεσμούς είχε ιδιαίτερη απήχηση, κυρίως στη Βρετανία. Μέχρι τότε όμως, υπήρχε ένα παράδοξο. Ο Φάρατζ και το κόμμα του σάρωναν στις ευρωεκλογές, αλλά στις εθνικές εκλογές τα ποσοστά του ήταν αμελητέα. Καθώς όμως η Δύση έμπαινε σε παράξενα και αχαρτογράφητα νερά, η αποχώρηση της Βρετανίας από την ένωση δεν φαινόταν πλέον και τόσο παράλογη. Κι ενώ το Συντηρητικό Κόμμα δεν είχε καμία σχέση με τον ευρωσκεπτικισμό, η απορρόφηση ποσοστών του από το κόμμα του Φάρατζ ταρακούνησε τη συντηρητική ηγεσία.

Κι αυτός ο ιδιόρρυθμος τύπος που όλοι κάποτε αντιμετώπιζαν σαν παράφρονα, άρχισε σταδιακά να παίζει κεντρικό ρόλο στην πολιτική σκηνή. Εντέλει, το Brexit έγινε πραγματικότητα στις 23 Ιουνίου του 2016 και ο Φάρατζ πανηγύρισε λέγοντας «αυτή είναι η μέρα ανεξαρτησίας μας». Το παράξενο κράμα ρατσισμού, ξενοφοβίας, μίσους προς κάθε ελίτ και κούφιων υποσχέσεων, σφύριξε τη λήξη στην παρουσία της Βρετανίας στα ευρωπαϊκά πράγματα.

Η...σταθερότητα των απόψεων

Η επίσημη είσοδός του στην πολιτική σκηνή της Βρετανίας έγινε στις εκλογές του 2010. Παρά την πομπώδη ρητορική, δεν εξελέγη βουλευτής αφού στην εκλογική περιφέρεια που ήταν υποψήφιος, τερμάτισε τρίτος με 8.000 ψήφους περίπου. Στις ευρωεκλογές του 2014 το κόμμα του ήρθε πρώτο. Δεν συνέβη το ίδιο προφανώς στις εθνικές εκλογές του επόμενου χρόνου. Η καμπάνια του Brexit ήταν αυτό που χρειαζόταν για την αναζωογόνησή του. Αφού παραιτήθηκε 2-3 φορές από την ηγεσία και επανήλθε στη συνέχεια, παραιτήθηκε οριστικά από το UKIP το 2018 για να ιδρύσει το Brexit Party. Το 2021, το μετονόμασε σε Reform αλλά δεν τελείωσε εκεί. Μετέτρεψε το κόμμα σε εταιρεία και διατήρησε ο ίδιος την πλειοψηφία των μετοχών. Το ίδιο έτος, ανακοίνωσε την οριστική του παραίτηση απ' ότιδήποτε είχε να κάνει με πολιτική...

Και αφού εντέλει η παραίτηση δεν ήταν και τόσο οριστική, επανήλθε το 2024 για να δώσει τη χαριστική βολή στους Συντηρητικούς από τους οποίους κάποτε ξεκινούσε την πολιτική του σταδιοδρομία. Κατάφερε επιτέλους να εκλεγεί βουλευτής, και το Reform τερμάτισε τέταρτο σε απόλυτο αριθμό ψήφων. Ο πολιτικός λόγος του δεν άλλαξε. Η ρητορική παραμένει ίδια. Ο εχθρός δεν είναι πλέον η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά ο μετανάστης και το κατεστημένο που του δίνει άδεια παραμονής. Προσπαθεί να είναι πιο σοβαρός απ' ό,τι στο παρελθόν; Όχι ιδιαίτερα. Οι συνθήκες αλλάζουν, οι πολιτικοί άνδρες τέτοιου...βεληνεκούς, σπάνια.

Εάν ο Φάρατζ καταφέρει να διατηρήσει τη δυναμική του μέχρι τις επόμενες εθνικές εκλογές, θα περάσει με άνεση το κατώφλι του πρωθυπουργικού μεγάρου. Και θα πρόκειται για μια κοσμογονία. Ο άνθρωπος που κάποτε όλοι έπαιρναν στο ψιλό, ο φωνακλάς τύπος της Ευρωβουλής που καθύβριζε Ευρωπαίους αξιωματούχους θα ηγηθεί μιας παγκόσμιας δύναμης. Μέχρι πάντως να επιβεβαιωθεί η περίφημη ρήση του Μαρξ για τις επαναλήψεις της Ιστορίας, δεν είναι βέβαιο αν αυτό που θα συμβεί θα είναι φάρσα ή τραγωδία. Ίσως και τα δύο!

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.