Ποια χώρα έχει το καλύτερο σύστημα για τη δημιουργία οικογένειας

Η απόφαση του να φέρεις στον κόσμο ένα παιδί, σε αυτό τον κόσμο, με τα drones και τους πυραύλους να «χορεύουν» γύρω μας, είναι αρκετά δύσκολη. Παρ' όλα αυτά, η ζωή συνεχίζεται, οι άνθρωποι συνεχίζουν να τολμούν, να προχωρούν σε ερωτικές σχέσεις, να κάνουν οικογένειες, να κάνουν βήματα πέρα από τη ζώνη άνεσης τους. Παρακάτω επιχειρήσαμε να απαντήσουμε σε ένα ερώτημα που προκύπτει από τους παραπάνω συλλογισμούς. Σε ποιά χώρα της Ευρώπης υπάρχει το καλύτερο προνοιακό σύστημα, αυτό που μπορεί να βοηθήσει ένα ζευγάρι, να σταθεί αποτελεσματικά σε κάθε του βήμα, για τη δημιουργία μιας οικογένειας;

Δανία

Στο ελληνικό κράτος, τα περισσότερα επιδόματα απευθύνονται στην μητέρα. Εδώ το σύστημα εστιάζει και στους δύο γονείς. 

• Συνολική Άδεια: Οι γονείς δικαιούνται συνολικά 52 εβδομάδες άδειας με επίδομα. Συνήθως, η μητέρα παίρνει 4 εβδομάδες πριν τον τοκετό και 14 μετά, ενώ ο πατέρας/γονέας δικαιούται 2 εβδομάδες αμέσως μετά τη γέννηση. Οι υπόλοιπες 32 εβδομάδες μπορούν να μοιραστούν μεταξύ των γονέων όπως εκείνοι επιθυμούν.
• Οικονομική Στήριξη: Το κράτος παρέχει το «επίδομα παιδιού» (børnepenge), το οποίο για το 2026 ανέρχεται σε περίπου 5.370 DKK ανά τρίμηνο (περίπου 700 ευρώ). για παιδιά 0-2 ετών. Το ποσό αυτό είναι αφορολόγητο και καταβάλλεται αυτόματα. 

Σουηδία

Κι εδώ έχουμε μια κατάσταση όπου οι μέρες πληρωμένες άδειας εστιάζουν στο παιδί και τους κηδεμόνες του, σε απόλυτα δίκαιη μοιρασιά. 

• Συνολική άδεια: Συνολικά 480 ημέρες πληρωμένης άδειας ανά παιδί.
• Οικονομική στήριξη: Για τις πρώτες 390 ημέρες, οι γονείς λαμβάνουν περίπου το 80% του μισθού τους (έως ένα ανώτατο όριο). Οι υπόλοιπες 90 ημέρες πληρώνονται με ένα σταθερό χαμηλότερο ποσό (180 SEK/ημέρα για το 2026).
• Ισότητα: Κάθε γονέας έχει 90 ημέρες αποκλειστικά δικές του, που δεν μεταφέρονται στον άλλον γονέα. Μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτές τις μέρες μέχρι το παιδί να γίνει 12 ετών
• Δεν είναι VAR: Είναι το VAB (vård av barn - που σημαίνει «φροντίδα ενός παιδιού»). Πρόκειται για ένα σύστημα πρόνοιας, όπου το σουηδικό κράτος πληρώνει στον γονέα το 80% του μισθού του, για να μείνει στο σπίτι μαζί με το παιδί του, σε περίπτωση που αυτό έχει αρρωστήσει. Το VAB διαρκεί 120 μέρες το χρόνο. Η λέξη "vabruary" αναφέρεται στους γονείς που στοχεύουν στον μήνα Φεβρουάριο για να πάρουν αυτή την επιδοτούμενη άδεια. 

Όλλανδία

Εδώ κλαίμε (από ζήλεια)

• Άδεια Μητρότητας/Πατρότητας: Η μητέρα δικαιούται 16 εβδομάδες άδειας με πλήρεις αποδοχές. Και οι δύο γονείς δικαιούνται 9 εβδομάδες πληρωμένης άδειας (στο 70% του μισθού) κατά το πρώτο έτος του παιδιού, ενώ συνολικά δικαιούνται έως 26 εβδομάδες μέχρι το παιδί να γίνει 8 ετών (οι υπόλοιπες 17 είναι συνήθως απλήρωτες). 
• Οικονομική στήριξη: Το λένε Kinderbijslag και καταβάλλεται κάθε τρίμηνο για την κάλυψη βασικών αναγκών. Για το 2026, τα ποσά ανά παιδί είναι:

0-5 ετών: ~295 € / τρίμηνο.

6-11 ετών: ~358 € / τρίμηνο.

12-17 ετών: ~421 € / τρίμηνο.

Δεν τελειώσαμε εδώ.

• Επίδομα Παιδικού Προϋπολογισμού (Kindgebonden budget): Πρόκειται για πρόσθετη μηνιαία ενίσχυση για οικογένειες με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα, που μπορεί να φτάσει έως και τα 430 € το μήνα για δύο παιδιά (2026). 
• Το λένε Kinderopvangtoeslag: Ακούγεται σαν φρικτός γλωσσοδέτης, όμως είναι το σύστημα των γενναιόδωρων επιδοτήσεων του ολλανδικού κράτους, που μπορεί να επιστρέψει ως και το 96% των εξόδων του βρεφονηπιακού σταθμού για μια οικογένεια. 

Νορβηγία

Συστήματα με ονόμα γλωσσοδέτη, από άλλο πλανήτη, που θα μπορούσαν να υπάρξουν και ως κώδικες για το «κάναμε παιδάκι και περνάμε ΥΠΕΡΟΧΑ».

Συνολική άδεια: Οι γονείς μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε:

49 εβδομάδες με 100% κάλυψη του μισθού.

61 εβδομάδες με 80% κάλυψη του μισθού.

Ποσοστώσεις : Η άδεια χωρίζεται σε τρία μέρη: 15-19 εβδομάδες για τη μητέρα, 15-19 εβδομάδες για τον πατέρα (mødrekvote/fedrekvote, αν είστε καλοί στα νορβηγικά) και ένα τμήμα που μοιράζεται ελεύθερα.

Επιπλέον "Ημέρες Μπαμπά": Οι πατέρες δικαιούνται επιπλέον 2 εβδομάδες άδειας αμέσως μετά τη γέννηση για να βοηθήσουν στο σπίτι. 

Οικονομική στήριξη: Το κράτος εστιάζει στις τιμές των βρεφονηπιακών σταθμών, για να είναι προσιτοί σε όλους. Πρόσφατα, προτάθηκε από την κυβέρνηση το μέγιστο μηνιαίο κόστος να μειωθεί στα (κρατηθείτε) 1.200 NOK (~105 €), ενώ σε ορισμένες αγροτικές περιοχέ εντελώς δωρεάν. Όσο για τα αδέλφια, το δεύτερο παιδί έχει έκπτωση τουλάχιστον 30%, ενώ από το τρίτο παιδί και μετά η φοίτηση είναι δωρεάν. 

Κι άλλοι γλωσσοδέτες:  Οι γονείς λαμβάνουν επίσης επίδομα παιδιού (Barnetrygd) για κάθε παιδί έως 18 ετών, το οποίο ανέρχεται σε περίπου 1.968 NOK (~172 €). Όσο για το επίδομα φροντίδας (Kontantstøtte) αυτό αναφέρεται σε παιδιά 13-19 μηνών. Αν οι γονείς επιλέξουν να μην τα στείλουν σε βρεφονηπιακό σταθμό, δικαιούνται επίδομα έως και 7.500 NOK (~655 €) το μήνα. 

Φινλανδία 

Από άλλο πλανήτη, ίσως και από κάποιο παραμύθι.

Συνολική άδεια:Κάθε γονέας δικαιούται 160 πληρωμένες ημέρες (συνολικά περίπου 14 μήνες για το ζευγάρι). Ένας γονέας μπορεί να μεταφέρει έως και 63 ημέρες από τη δική του ποσόστωση στον άλλον γονέα. Κατά τη διάρκεια της άδειας, το επίδομα φτάνει έως και το 90% του μισθού για τις πρώτες εβδομάδες και στη συνέχεια παραμένει σε υψηλά επίπεδα (περίπου 70%).

 Οικονομική στήριξη: Υπάρχει το «Πακέτο Μητρότητας» (Äitiyspakkaus). Ακούγεται αθώο, δεν είναι. Πρόκειται για ένα μεγάλο κουτί που περιέχει όλα τα απαραίτητα για τον πρώτο χρόνο του μωρού (ρούχα για όλες τις εποχές, υπνόσακο, είδη υγιεινής). Το ίδιο το κουτί έχει στρώμα και χρησιμοποιείται συχνά ως το πρώτο κρεβάτι του μωρού. 

Νομίζατε πώς είναι μόνο αυτό; ΟΧΙ

• Lapsilisä (Επίδομα Παιδιού): Καταβάλλεται μηνιαίως μέχρι τα 17 έτη. Για το 2026, το ποσό αυξάνεται για κάθε επιπλέον παιδί (ξεκινά από ~95€ για το πρώτο και φτάνει ~182€ για το πέμπτο).
• Neuvola (Κλινικές Μητρότητας): Ένα δίκτυο δωρεάν τοπικών κλινικών που παρακολουθούν στενά την υγεία της μητέρας και του παιδιού από την εγκυμοσύνη μέχρι το σχολείο. Εκεί όπου δεν υπάρχουν δίδακτρα και τα σχολικά γεύματα, τα βιβλία, οι μεταφορές, παρέχονται από το κράτος. 
• Δωρεάν Μετακίνηση: Σε πολλές πόλεις (όπως το Ελσίνκι), ο γονέας που μεταφέρει παιδί σε καρότσι χρησιμοποιεί δωρεάν τα λεωφορεία και το μετρό.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.