Γιατί οι άνθρωποι βλέπουν εφιάλτες με δαίμονες στον ύπνο τους - Η μαύρη σκιά μέσα στο δωμάτιο

Πολύ από εμάς έχουμε ζήσει αυτή την ανατριχιαστική εμπειρία. Ξυπνάς και δεν μπορείς να κουνήσεις το σώμα σου. Μια σκιερή φιγούρα στέκεται από πάνω σου, και μοιάζει πολύ αληθινή για να είναι όνειρο. Εάν το έχεις βιώσει αυτό, λογικά επρόκειτο για ψευδαίσθηση υπνικής παράλυσης. 

Σύμφωνα με τη New York Post, αυτές οι ψευδαισθήσεις συμβαίνουν συνήθως όταν κάποιος περνά από το στάδιο REM του ύπνου στην αφύπνιση. Το σώμα παραλύει προσωρινά κατά τη διάρκεια αυτών των παραισθήσεων επειδή το σώμα δεν κινείται στη φάση REM. Αυτή η έλλειψη ελέγχου των μυών ονομάζεται ατονία. 

Στην πραγματικότητα, η ατονία και οι νοητικές απεικονίσεις του ύπνου REM φαίνεται να παραμένουν προσωρινά, ακόμη και σε μια κατάσταση συνειδητοποίησης και εγρήγορσης.

Γιατί βλέπουμε «δαίμονες» ξύπνιοι

Οι ψευδαισθήσεις και παραισθήσεις που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της υπνικής παράλυσης είναι είτε υπναγωγικές, οι οποίες συμβαίνουν όταν ένα άτομο αποκοιμιέται, είτε υπνοπομπικές, που συμβαίνουν όταν ξυπνάει.

Επιστημονικές μελέτες έχουν επιβεβαιώσει την ύπαρξη αυτών των εμπειριών, οι οποίες εδώ και αιώνες έχουν αποτυπωθεί στις τέχνες και σε ακαδημαϊκές πραγματείες. 

Μια μελέτη του 2019 σε 185 άτομα διαπίστωσε ότι έως και το 58% των ανθρώπων αισθάνθηκαν μια «μη ανθρώπινη» παρουσία στο δωμάτιο μαζί τους και το 22% των ανθρώπων είδαν αυτό που νόμιζαν ότι ήταν ένα άτομο στο δωμάτιό τους, όταν βίωναν υπνική παράλυση.

Μελέτες έχουν εντοπίσει συσχετίσεις μεταξύ του στρες, της διαταραχής μετατραυματικού στρες, της κατάχρησης ουσιών και της υπνικής παράλυσης. Θα μπορούσε επίσης να είναι ένα σύμπτωμα της ναρκοληψίας, μιας διαταραχής του ύπνου που προκαλεί στους ανθρώπους ακούσιο ύπνο.

Τα άτομα με υπνική παράλυση έχουν μοιραστεί τόσες πολλές κοινές εμπειρίες, ώστε τα «όντα» που βλέπουν έχουν αναπαρασταθεί με μεγάλη ομοιότητα στην τέχνη και τη λογοτεχνία.  

Τα είδη των δαιμόνων

«Το περιεχόμενο των παραισθήσεων που βιώνονται κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου υπνικής παράλυσης μπορεί να ποικίλλει, αλλά ορισμένα θέματα τείνουν να εμφανίζονται πιο συχνά από άλλα», δήλωσε ο καθηγητής Chris French, επικεφαλής της Ερευνητικής Μονάδας Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. 

«Ένας από αυτά τα θέματα είναι εκείνο των δαιμόνων, όπως απεικονίζεται στον διάσημο πίνακα «Ο Εφιάλτης» του Henry Fuseli, που χρονολογείται από το 1781», πρόσθεσε.

Στην Ευρώπη του Μεσαίωνα, τα επεισόδια υπνικής παράλυσης ερμηνεύονταν συνήθως ως επιθέσεις από οργιαστικούς δαίμονες του σεξ, που βίαζαν τα παράλυτα, αβοήθητα θύματά τους. Οι αρσενικοί δαίμονες αναφέρονταν ως incubi και οι θηλυκοί ήταν γνωστοί ως succubi, όπως ανέφερε ο καθηγητής.

Υπάρχουν επίσης δύο άλλοι τύποι παραισθήσεων που έχουν αναφερθεί. Οι πρώτες ονομάζονται παραισθήσεις εισβολέων, και εκδηλώνονται ως μια αίσθηση κακού ή μίας ανησυχητικής παρουσίας στο δωμάτιο, όπως ένας εισβολέας.

Ακόμα, υπάρχουν οι αιθουσαιοκινητικές παραισθήσεις, που εκδηλώνονται ως μία αίσθησης ότι κινείστε ή αιωρείστε στον χώρο, κάποιες φορές εκτός του σώματός σας, και συνοδεύονται από μία αίσθηση ευδαιμονίας.

Αυτό το άρθρο στο Reader δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη γνωμάτευση ενός ιατρού. Για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας έχετε, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε κάποιο επαγγελματία υγείας.